Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2026 r., V KO 130/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2026 r., V KO 130/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 31 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Eugeniusz Wildowicz

4 w sprawie z zażalenia K.I. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ostródzie z dnia 3 czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 sierpnia 2026 r., wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.

5 postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Braniewie.

Uzasadnienie

6 Przed Sądem Rejonowym w Elblągu zawisła sprawa z zażalenia K.I. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ostródzie z dnia 3 czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […], dotyczącej niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez sędzią Sądu Rejonowego w Elblągu X.Y. w toku postępowania w sprawie o sygn. akt VIII K 561/25.

7 W dniu 17 lipca 2026 r. Sąd Rejonowy w Elblągu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. w związku z tym, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy sędziego właściwego miejscowo sądu, co w odbiorze publicznym mogłoby wzbudzić uzasadnione wątpliwości odnośnie do jego bezstronności przy rozpoznawaniu zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa.

8 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

9 Wniosek jest zasadny.

10 Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo i tylko, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności za nim przemawiających należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k.

11 Sąd Rejonowy w Elblągu sprostał temu obowiązkowi. Powołane w postanowieniu okoliczności sprawy, w szczególności związane z objęciem zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa czynów sędzi orzekającej we właściwym miejscowo Sądzie, przemawiają za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości. Zaistniała sytuacja może bowiem budzić nie tylko u skarżącego, ale również w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości odnośnie do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, co zagrażałoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być w tych okolicznościach rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale także zabezpieczenie zewnętrznych przejawów bezstronności. Bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania może w odczuciu społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., I KO 19/23). Aby zatem wyeliminować wątpliwości co do obiektywnego orzekania przez sąd nadzorujący postępowanie przygotowawcze w sprawie z zażalenia K.I., a jednocześnie przyspieszyć rozpoznanie przedmiotowego zażalenia, należało zatem przekazać tę sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi.

12 O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne - Sąd Rejonowy w Braniewie znajduje się w stosunkowo niedużej odległości od Sądu występującego z inicjatywą przekazania sprawy.

13 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.