Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2023 r., I NSWR 341/23

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2023 r., I NSWR 341/23

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 23 listopada 2023 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca)

4 SSN Tomasz Demendecki

5 SSN Elżbieta Karska

6 w sprawie z protestu Z. P., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2023 r., postanawia:

7 pozostawić protest bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

8 Pismem z 15 października 2023 r. Z.P. (dalej: „Skarżący”) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r.

9 W uzasadnieniu protestu Skarżący wyjaśnił, że popełnione przestępstwo polegało na tym, że zastępca Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w M.– M. N. oraz członek Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w M. – M. C. wydały mu trzy karty do głosowania do Sejmu i Senatu RP oraz do referendum. Ta okoliczność została przez Skarżącego pokwitowana. Skarżący wydał następnie oświadczenie, że chce zwrócić karty do referendum, przy czym wyżej wymienione osoby uznały, że jest to niemożliwe. Skarżący uznał w takich okolicznościach, że wziął udział w referendum wbrew swojej woli. Z tych przyczyn nastąpiło w jego ocenie popełnienie przestępstwa przeciwko referendum.

10 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

11 Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przepis art. 243 § 1 k.wyb. odsyła do treści całego art. 241 k.wyb., a zatem do wszystkich jednostek redakcyjnych tego przepisu. Należy zatem stwierdzić, że wynikająca z normy prawnej zawartej w art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. sankcja w postaci pozostawienia protestu bez dalszego biegu dotyczy sytuacji, gdy protest pochodzi od osoby niewymienionej w katalogu podmiotów uprawnionych do dokonania tej czynności, zawartym w art. 82 § 3 k.wyb., lub został wniesiony z naruszeniem terminu przewidzianego w art. 241 § 1 k.wyb., bądź też nie spełnia wymagań formalnych stanowiących konstrukcyjne elementy protestu, określonych w art. 241 § 3 k.wyb., tj. gdy wnoszący nie formułuje zarzutów oraz nie przedstawia lub nie wskazuje dowodów, na których opiera swoje zarzuty (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2015 r., III SW 119/15).

12 W pierwszej kolejności zważyć należy, że Skarżący w treści protestu powołuje się na zachowania członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w M.

13 – M. N., oraz M. C., które jak uznał wydały mu trzy karty (do głosowania do Sejmu i Senatu RP oraz do referendum). Takie okoliczności, o ile rzeczywiście miały miejsce nie zostały wykazane. Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów na ich potwierdzenie, uchybiając tym samym obowiązkowi wynikającemu z art. 33 ust. 1 u.r.o. w zw. z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 k.wyb.

14 Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu.