Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., I NSP 424/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., I NSP 424/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 21 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 Prezes SN Krzysztof Wiak

4 w sprawie ze skargi M.B. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym o sygn. I USK 463/26, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 października 2026 r., odrzuca skargę.

Uzasadnienie

5 Pismem z 4 sierpnia 2026 r. M.B. (dalej: „skarżący”) złożył osobiście skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt I USK 463/26.

6 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

7 Skarga zasługiwała na odrzucenie.

8 Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

9 Przepis art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania określa wymogi formalne, jakie musi spełnić skarga na przewlekłość postępowania. W związku z tym, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Ponadto powinna ona zawierać: żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Skargę, która nie spełnia wymagań wskazanych w art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania).

10 W niniejszej sprawie skarżący nie sformułował wprost żadnego żądania – zwłaszcza o stwierdzenie przewlekłości postępowania. Nie przytoczył też żadnych okoliczności, które przynajmniej uprawdopodabniałyby wystąpienie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt I USK 463/26. Przedstawił on jedynie swoje zastrzeżenia wobec wydanego rozstrzygnięcia, odnosząc się jednak do kwestii merytorycznych, nie zaś do czasu trwania postępowania przed Sądem Najwyższym.

11 Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarżący wniósł skargę pismem z 4 sierpnia 2026 r. Tymczasem w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt I USK 463/26 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego postanowieniem z 15 czerwca 2026 r. Oznacza to, że skarżący wniósł niniejszą skargę już po zakończeniu postępowania, którego skarga ta miała dotyczyć. Co więcej, zgodnie z art. 87¹ § 1 zd. 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zasada obowiązkowego zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych znajduje zastosowanie do skargi na przewlekłość postępowania, podlegającej rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy i to niezależnie od przedmiotu postępowania, którego dotyczy zarzucana przewlekłość.

12 W postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest zatem wyłączona. Oznacza to, że skarżący nie był uprawniony do złożenia niniejszej skargi, a przez to skarga ta była niedopuszczalna z mocy ustawy (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 lutego 2023 r., I NSP 15/23).

13 Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania w zw. z art. art. 87¹ § 1 zd. 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

14 Z.G.