Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2026 r., I NSP 306/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2026 r., I NSP 306/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 9 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Marek Dobrowolski

4 w sprawie ze skargi J. C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn.

5 V ACa 777/24, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 września 2026 r.:

1. odrzuca skargę;

2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od opłaty od skargi.

Uzasadnienie

8 W dniu 9 czerwca 2026 r. J.C. (dalej: „skarżący”) wniósł do Sądu Apelacyjnego w Katowicach skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. V ACa 777/24, toczącej się przed tym Sądem. Pismem z 19 czerwca 2026 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach przekazał wskazaną skargę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.

9 W przedmiotowym piśmie skarżący stwierdził, że w wskazanym postępowaniu nastąpiła przewlekłość, gdyż trwa ono od 2024 r. i jest z niewiadomych powodów bezpodstawnie przedłużane, za co domaga się kwoty 20 000 złotych.

10 Ponadto skarżący wniósł o umorzenie kwoty od skargi, albowiem przebywa w zakładzie karnym i pomimo wysokich zadłużeń alimentacyjnych nie może uzyskać pracy.

11 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

12 Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

13 Według art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków.

14 W judykaturze Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że skarga spełnia tylko wówczas wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość, jeśli skarżący wniesie żądanie o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy, a ponadto w uzasadnieniu skargi szczegółowo określi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07, 20 kwietnia 2022 r., I NSP 52/22). Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu (postanowienie z 13 kwietnia 2022 r., I NSP 53/22).

15 Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy zauważa, że skarżący w treści skargi sam stwierdził, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość, używając słowa „stwierdzam", natomiast nie sformułował wyraźnie żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania przez Sąd, nie przytoczył także okoliczności związanych z tą konkretną sprawą i jej czynnościami, które uzasadniałyby przewlekłość, tj. nie wskazał, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Za uzasadnienie żądania stwierdzenia przewlekłości w tej sprawie nie można bowiem uznać podanej przez skarżącego informacji, że trwa ono od 2024 r. i jest z niewiadomych powodów bezpodstawnie przedłużane.

16 W związku z powyższym Sąd Najwyższy stwierdza, że złożona skarga – z uwagi na brak wymaganego żądania oraz właściwego uzasadnienia – nie spełnia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07; 9 marca 2022 r., I NSP 25/22; 16 kwietnia 2024 r., I NSP 211/23) i podlega odrzuceniu. W konsekwencji, na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzeka jak w sentencji postanowienia. Skutkiem odrzucenia skargi na przewlekłość jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go od opłaty od skargi.

17 Postępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 355 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość.