Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2026 r., I KZ 45/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2026 r., I KZ 45/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 14 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Paweł Wiliński

4 w sprawie K. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 października 2026 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2026 r., sygn. akt IV Ka 247/26

5 o odmowie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2026 r., sygn. akt IV Ka 247/26

6 na podstawie art. 437 § 2 k.p.k.

7 postanowił:

8 zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przywrócić K. G. termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2026 r., sygn. akt IV Ka 247/26.

Uzasadnienie

9 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2026 r., sygn. akt IV Ka 247/26 Sąd Okręgowy we Wrocławiu nie uwzględnił wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2026 r., sygn. akt IV Ka 247/26. Wskazał w nim, że skazany nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku, nie wykazał by niedotrzymanie terminu wystąpiło z przyczyn od niego niezależnych, wiedział o toczącym się postępowaniu i znał termin rozprawy odwoławczej, a przebywanie w dniu rozprawy odwoławczej w szpitalu nie uniemożliwiło skazanemu złożenia wniosku o uzasadnienie w terminie. Niezależnie Sąd Okręgowy uznał, że skazany, który opuścił szpital 3 lipca 2026 r. miał czas by złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku w terminie 7 dni, tj. do 9 lipca 2026 r., tymczasem choć oznaczył wniosek datą 9 lipca 2026 r. to złożył go w dniu 10 lipca 2026 r., a więc z braku należytej staranności w dbałości o swoje sprawy nie dotrzymał terminu.

10 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skazany, zarzucając:

11 „1. obrazę art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 123 § 1 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na błędnym obliczeniu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i przyjęciu, że nadanie pisma j nastąpiło po terminie, podczas gdy przy przyjęciu przez Sąd, że przeszkoda ustała 3 lipca 2026 r., dnia tego nie należało wliczać do biegu terminu, a siódmym i ostatnim dniem terminu był 10 lipca 2026 r.;

2. obrazę art. 126 § 1 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na utożsamieniu dnia fizycznego opuszczenia placówki leczniczej z dniem ustania przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej, bez oceny rzeczywistego stanu zdrowia Skarżącego po zakończeniu hospitalizacji;

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na uznaniu, że po opuszczeniu szpitala 3 lipca 2026 r. Skarżący miał pełną możliwość sporządzenia i nadania pisma procesowego, mimo że według twierdzeń Skarżącego skutki ciężkiego stanu neurologicznego, przebytych napadów oraz zastosowanego leczenia nadal ograniczały jego zdolność do świadomego dokonania czynności procesowej, a pełna dokumentacja medyczna nie została dotychczas udostępniona przez placówkę w Z..” Podnosząc powyższe, skazany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2026 r., sygn. akt IV Ka 247/26; ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

14 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

15 Zażalenie skazanego okazało się zasadne.

16 Zgodnie z dyspozycją art. 126 § 1 k.p.k. przywrócenie terminu zawitego może nastąpić, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące warunki: niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w terminie siedmiu dni od daty ustania przeszkody uniemożliwiającej wykonanie czynności procesowej i strona jednocześnie wykona tę czynność procesową. Nie ulega przy tym wątpliwości, że to na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, a także uprawdopodobnienie, że nastąpiło to z przyczyn od niej niezależnych, tj. przekonującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2019 r.; V KZ 25/19, LEX nr 2699520; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2020 r., IV KZ 49/20, LEX nr 3077338).

17 W ocenie Sądu Najwyższego wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Zasadnicze znaczenie dla oceny stanu faktycznego mają okoliczności podniesione w zażaleniu oraz wynikające z treści załączonych do akt sprawy dokumentów. Sąd Okręgowy dokonał błędnej oceny okoliczności wskazanych przez skazanego we wniosku o przywrócenie terminu. Skazany wskazał, że od 17 czerwca 2026 r. do 3 lipca 2026 r. poddany był hospitalizacji w związku z rozpoznaniem padaczki z napadami toniczno-klonicznymi, wdrożonym leczeniem neurologicznym na Oddziale Neurologicznym Szpitala Powiatowego w Z. i Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w Z., a do wniosku dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego ze Szpitala Powiatowego w Z. (k.242-243) oraz zaświadczenie Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w Z. o pobycie w Szpitalu Psychiatrycznym w Z. od 29 czerwca 2026 r. do 3 lipca 2026 r. Niewątpliwie pobyt skazanego w szpitalu psychiatrycznym do 3 lipca 2026 r., a więc również w dniu wydania wyroku, tj. 2 lipca 2026 r. stanowi okoliczność niezależną od skazanego, obiektywnie utrudniającą złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Tym samym uznać należy, że obiektywna przeszkoda w dokonaniu czynności procesowej trwała do dnia 3 lipca 2026 r. Dokonując oceny istnienia okoliczności niezależnych od strony, uniemożliwiających skorzystanie z uprawnienia do złożenia wniosku w terminie, Sąd Okręgowy powinien nadto uwzględnić charakter wdrożonego leczenia szpitalnego oraz wpływ przyjmowanych leków, w tym oddziaływanie tych okoliczności na skazanego nie tylko do 3 lipca 2026 r., ale także po zakończeniu leczenia w warunkach szpitalnych. Niewątpliwym jest, że skazany nie miał do dyspozycji pełnego, ustawowo przewidzianego 7-dniowego terminu do złożenia wniosku. W świetle przedstawionej przez skazanego dokumentacji należy przyjąć, że przeszkoda, mimo, że nie utrzymywała się przez cały okres, istniała realnie i taki też realny wpływ miała na skazanego.

18 Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i przywrócił skazanemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2026 r., sygn. akt IV Ka 247/26.

19 Z tego względu, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

20 SSN Paweł Wiliński