Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2007 r., I CZ 3/07

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2007 r., I CZ 3/07

Tekst

1 Sygn. akt I CZ 3/07

POSTANOWIENIE

2 Dnia 14 marca 2007 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek

5 SSN Jan Górowski

6 w sprawie nieletniej A.F., córki J. i M.

7 o czyny karalne z art. 217 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k.

8 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

9 w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2007 r.,

10 zażalenia rodziców nieletniej – J. i M. małż. F.

11 na postanowienie Sądu Okręgowego w R.

12 z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt [...],

13 oddala zażalenie.

14 2

Uzasadnienie

15 W sprawie nieletniej A.F. wobec której orzeczono zastosowanie środka wychowawczego Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 11 września 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną rodziców nieletniej – J. i M.F. od postanowienia tego Sądu Okręgowego z dnia 30 maja 2006 r.

16 W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 20 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (upn) w sprawach nieletnich stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego – trybu nieprocesowego, a w zakresie zbierania, utrwalania i przeprowadzania dowodów przez Policję, powoływania i działania obrońcy oraz w postępowaniu poprawczym – przepisy Kodeksu postępowania karnego, ze zmianami przewidzianymi w ustawie. Stosownie zaś do art. 59 § 2 upn gdy wobec nieletniego nie zastosowano środka poprawczego i gdy środek odwoławczy nie zawiera wniosku o zastosowanie takiego środka – to postępowanie odwoławcze toczy się na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, przy zachowaniu przepisów upn o postępowaniu opiekuńczo-wychowawczym. Dlatego w niniejszej sprawie mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

17 W postępowaniu nieprocesowym w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli skarga kasacyjna przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych – art. 5191

18 § 2 k.p.c. w brzmieniu ustalonym

19 przez ustawę z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. z 2005 r., Nr 13, poz. 98). Cytowana ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. ma zastosowanie do skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie.

20 3

21 Trzy orzeczenia Sądu Najwyższego na które powołano się w skardze kasacyjnej zapadły jeszcze przed nowelizacją k.p.c. dokonaną ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 48, poz. 554 oraz cytowaną ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. Ustawodawca ograniczył możliwość wnoszenia skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym. Obecnie w sprawach nieletnich – jeżeli w stosunku do nieletniego zastosowano środek wychowawczy – możliwość wniesienia skargi kasacyjnej została wyłączona.

22 W konkluzji Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna złożona przez rodziców nieletniej jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986

23 § 2 k.p.c.

24 W zażaleniu na powyższe postanowienie rodzice nieletniej zarzucili naruszenie art. 5191

25 § 1 k.p.c. Podnieśli, że uzasadnienie zaskarżonego

26 postanowienia nie podaje na jakiej podstawie prawnej Sąd oparł swoje stanowisko. W skardze kasacyjnej powołali się na orzeczenia Sądu Najwyższego, które dopuszczały kasację w sprawach, w których w stosunku do osoby nieletniej zastosowano środek wychowawczy.

27 Przepis art. 5191

28 § 1 k.p.c. przewiduje, że w sprawach w zakresu prawa osobowego dopuszczalna jest skarga kasacyjna. Według szerszego pojęcia prawa osobowego – pod zakres tego pojęcia podlegają wszelkie prawa związane z osobą, a także prawo małżeńskie, rodzinne i opiekuńcze. Sprawy unormowane ustawą o postępowaniu w sprawach nieletnich są zaliczane w tym rozumieniu do spraw z zakresu prawa osobowego.

29 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

30 Wbrew podniesionym w zażaleniu zarzutom Sąd Okręgowy obszernie i trafnie wyjaśnił p odstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. O dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zastosowanie wobec nieletnich środków wychowawczych na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, zgodnie z art. 20 i 59 § 2 tej ustawy, decyduje art. 5191 k.p.c. Stosownie do jego

31 4

32 unormowania w postępowaniu nieprocesowym kasacja przysługuje, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego – z wyłączeniami zawartymi w § 4 – oraz w sprawach, które wymieniają § 2 i 3 tego przepisu. W pozostałych sprawach w postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna nie przysługuje.

33 Przepis art. 5191

34 jest przepisem Kodeksu postępowania cywilnego. Zatem, tłumacząc znaczenie rodzajów spraw, do jakich odwołuje się ten przepis należy posługiwać się systematyką i nazewnictwem Kodeksu postępowania cywilnego. Sprawami z zakresu prawa osobowego są te sprawy, które tak właśnie zakwalifikowano w Kodeksie postępowania cywilnego (art. 526 i następne). Sprawy wynikające z ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich nie są sprawami z zakresu prawa osobowego.

35 Sąd Okręgowy trafnie wyjaśnił, że powoływane w skardze kasacyjnej postanowienia Sądu Najwyższego nie mogą przemawiać za dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach nieletnich, w których orzeczono o zastosowaniu środków wychowawczych, gdyż orzeczenia te zapadły w odmiennym stanie prawnym, przed nowelizacją kodeksu postępowania cywilnego, dokonaną ustawą z dnia 24 maja 2000 r. Niedopuszczalna skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji na podstawie art. 3986

36 § 2 k.p.c.

37 Z powyższych względów na mocy art. 39814

38 k.p.c. w zw. z art. 3941

39 § 3 k.p.c.

40 Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.