Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 r., I CSK 95/08

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 r., I CSK 95/08

Tekst

1 Sygn. akt I CSK 95/08

POSTANOWIENIE

2 Dnia 5 września 2008 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

5 SSN Gerard Bieniek

6 SSA Dariusz Dończyk

7 w sprawie z wniosku L. Spółki z o.o. w R.

8 przy uczestnictwie W. K.

9 o wpis,

10 po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 5 września 2008 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy

11 od postanowienia Sądu Okręgowego

12 z dnia 11 października 2007 r.,

13 uchyla zaskarżone postanowienie w zakresie w jakim

14 oddalono apelację wnioskodawcy (pkt I) oraz rozstrzygającym o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt II), i w tej części przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego

15 rozpoznania, a także do rozstrzygnięcia o kosztach

16 postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

17 2

18 Wnioskodawca „L." Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniósł o wpis roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej wynikającego z przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 4 października 2005 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego.

19 Uczestnik postępowania W. K. przedłożył kserokopię pisemnej umowy o rozwiązaniu umowy z dnia 4 października 2005 r.

20 Referendarz sądowy oddalił wniosek o wpis, wskazując, że umową pisemną doszło do rozwiązania umowy przedwstępnej z dnia 4 października 2005 r. Sąd Rejonowy rozpoznający skargę wnioskodawcy na czynności referendarza podzielił przedstawiony wyżej pogląd i również oddalił wniosek o wpis roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej. Apelację od tego postanowienia, wniesioną przez wnioskodawcę, Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że w zwykłej formie pisemnej skutecznie mogło zostać dokonane rozwiązanie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego. Skarga kasacyjna wnioskodawcy – oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 77 § 3 k.c., art. 6269 k.p.c., i zmierza do

21 uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego w części dotyczącej oddalenia apelacji wnioskodawcy oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

22 W przypadku, gdy umowa została zawarta w innej formie szczególnej niż zwykła forma pisemna, formę czynności następczych, zmierzających do zakończenia stosunku umownego (a więc rozwiązania, odstąpienia od umowy, jej wypowiedzenia) reguluje art. 77 § 3 k.c.

23 Zgodnie z art. 77 § 3 sprzed średnika, jeżeli umowa została zawarta w formie szczególnej, tj. kwalifikowanej formie pisemnej, w tym w formie aktu notarialnego, jej rozwiązanie za zgodą obu stron wymaga takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia, czyli jaką ustawa określa dla umowy pierwotnej lub w jakiej wolą stron została zawarta umowa pierwotna.

24 3

25 Umowne rozwiązanie zawartej już umowy pierwotnej zostało więc w aktualnym stanie prawnym, w odróżnieniu od jednostronnego odstąpienia lub wypowiedzenia (art. 77 § 3 po średniku), obarczone zasadą tożsamości form. Celem takiego działania ustawodawcy było zapewnienie, aby rozwiązanie umowy polegające na złożeniu stosownych oświadczeń woli przez jej strony dokonywało się w takiej samej formie jak zawarcie umowy pierwotnej.

26 Inaczej mówiąc, w wypadku zawarcia w formie szczególnej przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, w tym, jak w sprawie, w formie aktu notarialnego, rozwiązanie tej umowy za zgodą obu stron wymaga zachowania formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia, natomiast takiej formy nie wymaga się tylko od odstąpienia od umowy albo jej wypowiedzenia; dokonanie tych dwóch czynności prawnych wymaga jedynie stwierdzenia pismem.

27 Skoro Sąd Okręgowy wyszedł z innych założeń, zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.