Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2026 r., I CSK 717/26
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2026 r., I CSK 717/26
Sentencja
POSTANOWIENIE
1 28 października 2026 r.
2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
3 SSN Jacek Grela
4 na posiedzeniu niejawnym 28 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku J. C. z udziałem P. C., J. N., W. C., E. D., M. C., M. D., D. D., E. C. o zasiedzenie nieruchomości, na skutek skargi kasacyjnej P. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku z 28 sierpnia 2025 r., IV Ca 279/25, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
5 Postanowieniem z 30 stycznia 2025 r. Sąd Rejonowy w Gostyninie, w sprawie z wniosku J. C. przy udziale P. C., J. N., W. C., E. D., M. C., M. D., D. D., E. C. o zasiedzenie nieruchomości, stwierdził, że J. C. nabyła 22 sierpnia 2011 r. przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w B., gmina S., powiat […], województwo […], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr […] o pow. 0,80 ha oraz działka ewidencyjna nr […] o pow. 1,80 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy w Gostyninie nr […].
6 Postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił apelację.
7 W skardze kasacyjnej uczestnik P.C., jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.
8 Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
10 W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398⁹ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398⁹ § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
11 Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
12 Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.
13 Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.