Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2010 r., I CSK 504/09

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2010 r., I CSK 504/09

Tekst

1 Sygn. akt I CSK 504/09

POSTANOWIENIE

2 Dnia 19 maja 2010 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

5 SSN Krzysztof Pietrzykowski

6 SSA Jan Futro (sprawozdawca)

7 w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej „R.(...)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R.

8 przeciwko „C.(...)” z siedzibą w W.

9 o ustalenie ewentualnie o zapłatę,

10 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2010 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej

11 od wyroku Sądu Apelacyjnego

12 z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt VI ACa (…),

13 odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

14 Wyrokiem z dnia 20 września 2007 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej „R.(...)” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. przeciwko pozwanej „C.(...)” z siedzibą w W. oddalił powództwo o ustalenie oraz powództwo ewentualne o zapłatę.

15 Wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. Sąd Apelacyjny sprostował powyższy wyrok Sądu Okręgowego w W. (pkt I), oddalił apelację powódki od tego wyroku w części dotyczącej oddalenia powództwa w zakresie roszczenia o ustalenie (pkt II.), a w pozostałym zakresie uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do 2

16 ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt III.).

17 Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniosła pozwana, zaskarżając go w całości i żądając jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego uchylenia i orzeczenia, co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości. Wniosła również o zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów procesu według norm przepisanych.

18 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

19 Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

20 Zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości, skarżący objął skargą również tę jego część, w której sprostowano wyrok Sądu pierwszej instancji oraz w której wyrok został uchylony i sprawa roszczenia o zapłatę została przekazana Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.

21 Zgodnie z art. 3981

22 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez Sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Nie jest takim orzeczeniem postanowienie zawarte w punkcie pierwszym wyroku, w którym Sąd Apelacyjny dokonał sprostowania części wyroku Sądu pierwszej instancji. Wydane w tym przedmiocie, na podstawie art. 350 § 3 k.p.c., orzeczenie Sądu drugiej instancji ma charakter postanowienia, od którego nie służy skarga kasacyjna.

23 Także skarga kasacyjna od wyroku w części w jakiej wyrok Sądu pierwszej instancji uchylono i sprawa roszczenia o zapłatę została przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania jest niedopuszczalna (por. wyrok SN z dnia 18 grudnia 1996 r., I CKN 28/96, OSNC 1997 Nr 4, poz. 44).

24 Z kolei wyrok Sądu Apelacyjnego, w części oddalającej apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W. nie narusza interesu procesowego pozwanej.

25 Tymczasem przesłanką zaskarżenia wyroku jest m.in. istnienie po stronie wnoszącego środek zaskarżenia pokrzywdzenia (gravamen) czy inaczej mówiąc procesowego interesu prawnego. Jak wiadomo, pojęcie to leży u podstaw konstrukcji środków odwoławczych. Oznacza ono, że strona procesu albo uczestnik postępowania nieprocesowego, niezadowoleni i pokrzywdzeni rozstrzygnięciem sądu pierwszej instancji, mogą zwrócić się do sądu odwoławczego o kontrolę tego rozstrzygnięcia. Pokrzywdzenie polega bądź na całkowitym, bądź na częściowym nieuwzględnieniu żądań obrony i uwidacznia się poprzez porównanie twierdzeń strony o przysługujących jej prawach z rozstrzygnięciem o tych prawach zawartym w orzeczeniu.

26 3

27 Na tak rozumianym pokrzywdzeniu opiera się teoria wyjaśniająca przyczynę, a także uprawnienie do zaskarżenia orzeczeń w tym także skargą kasacyjną. Znalazła ona zastosowanie w orzecznictwie sądowym (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 13 marca 1936 r. C III 1030/35, OSN 1937/1/ 11; z dnia 11 sierpnia 1950 r. ŁC 990/50, PiP 1951, z. 2, s. 360; z dnia 9 kwietnia 1953 r., II CZ 3109/53, NP 1954, nr 5-6, s. 168 i n.; z dnia 1 grudnia 1961 r. 4 CR 212/61, OSNCP 1963/6/120; z dnia 22 listopada 1968 r. I CR 538/68, OSNCP 1969/11/204; z dnia 8 kwietna 1997 r. I CKN 57/97, OSNC 1997/11/166; z dnia 20 maja 1999 r. I CKN 1139/97, OSNC 2000/1/6; z dnia 16 marca 2003 r. I CKN 382/01 LEX nr 109434; z dnia 23 stycznia 2009 r. II CSK 594/08, niepubl.; z dnia 10 grudnia 2009 r., IV CSK 419/09 niepubl.).

28 Inaczej mówiąc, pokrzywdzenie strony wynika z niekorzystnej dla niej różnicy między jej żądaniem a zaskarżonym orzeczeniem (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1953 r., II CZ 3109/53, NP 1954, nr 5-6, s. 168 i n.). Okoliczności uzasadniające istnienie interesu prawnego w zaskarżaniu leżą w sferze stosunków procesowych a nie materialnoprawnych, co uzasadnia pogląd, że interes prawny stanowi procesową przesłankę dopuszczalności zaskarżenia.

29 Pozwana w toku postępowania wnosiła o oddalenie powództwa. Sąd Apelacyjny w punkcie II zaskarżonego wyroku uwzględnił w części to żądanie. Również w skardze kasacyjnej pozwana zmierza do tego samego celu to jest oddalenia powództwa. Nie ma zatem interesu prawnego w kwestionowaniu tej części wyroku, który jej żądania (aczkolwiek w części) uwzględnia.

30 Z tych względów na podstawie art. 3986

31 § 2 i § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak

32 w postanowieniu.