Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2026 r., I CSK 2984/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2026 r., I CSK 2984/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 15 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Roman Trzaskowski

4 na posiedzeniu niejawnym 15 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Z.G. przeciwko „P.” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Z.G. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 29 kwietnia 2025 r., XII Ga 867/24,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego powoda, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Uzasadnienie

7 Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 25 października 2024 r. oddalającego jego powództwo o zapłatę kwoty 76.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 12 września 2022 r. do dnia zapłaty.

8 W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, powód wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

10 Z art. 398¹ § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 398⁴ § 2 k.p.c.).

11 Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).

12 Skarżący nie wykazał, by zaskarżony wyrok był dotknięty tego rodzaju nieprawidłowościami.

13 We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania podał, że oczywistość skargi kasacyjnej ma swoje źródło w przytoczonych w skardze kasacyjnej podstawach kasacyjnych, które w konsekwencji doprowadziły do wydania przez Sąd Okręgowy w Gdańsku wyroku, którego nie da pogodzić się z poczuciem sprawiedliwości i całokształt sformułowanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych i skutków ww. naruszeń dla powoda nakazuje przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz wydanie w sprawie rozstrzygnięcia kasacyjnego. Ponadto stwierdził, że doszło do szeregu istotnych naruszeń, a Sąd odwoławczy, mimo ustawowego obowiązku, nie dokonał samodzielnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego, a także nie ustalił stanu faktycznego ograniczając się do bezkrytycznego powielenia ustaleń sądu pierwszej instancji, co stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do rzetelnego procesu oraz pełnej ochrony prawnej strony. Wskazał, że Sąd drugiej instancji jest uprawniony i zobowiązany do dokonywania własnych ustaleń faktycznych oraz do uzupełniania materiału dowodowego, gdy zachodzi taka potrzeba, pominięcie zaś tego obowiązku, szczególnie w sprawach o skomplikowanym charakterze, stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do wniesienia skargi kasacyjnej. W konkluzji stwierdził, że naruszenia prawa procesowego, polegające na nieprzeprowadzeniu odpowiedniej kontroli materiału dowodowego i ograniczeniu prawa strony do obrony, mają charakter istotny i znacząco wpłynęły na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego, wymaganie określone w art. 398⁴ § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest tożsame z określonym w art. 398⁴ § 2 k.p.c., co oznacza, że skarżący powinien odrębnie przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie i odrębnie uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawet jeżeli argumentacja prawna może się w pewnym zakresie pokrywać (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156; z 5 czerwca 2001 r. IV CZ 45/01, OSNC 2001, Nr 10, poz. 157; z 10 stycznia 2003 r. VCZ 189/02, niepubl.; z 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.; z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, niepubl.; z 11 kwietnia 2018 r., V CSK 547/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 567/17, niepubl.). Uzasadnienie oczywistej zasadność skargi nie może poprzestawać na prostym odwołaniu do naruszeń prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych.

14 Uzasadnienia przyczyn kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy nie może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw, niezależnie od tego, że chodzi w tym wypadku o zupełnie odmienne metody argumentowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2020 r., II CSK 432/19, niepubl., z 15 grudnia 2006 r., III CZ 93/06; nie publ. i z 18 kwietnia 2012 r., I CSK 520/11, niepubl.).

15 Ogólne odwołanie się przez skarżącego do podstaw skargi kasacyjnej nie może w konsekwencji przekonywać o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Również ogólne twierdzenie dotyczące dopuszczenia się przez Sąd Okręgowy szeregu istotnych naruszeń, niedokonania samodzielnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego i nieustalenia stanu faktycznego, a ograniczenie się do bezkrytycznego powielenia ustaleń sądu pierwszej instancji, nie wskazuje na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Skarżący nie wyjaśnił we wniosku, jakie przepisy naruszono w powyższy sposób. Sąd drugiej instancji ma obowiązek dokonania ponownie własnych ustaleń, jednak mogą one zarówno obejmować ustalenia sądu pierwszej instancji przyjęte za własne, jak i różnić się od tych już poczynionych. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że Sąd Okręgowy, po rozważeniu zarzutów apelacyjnych skarżącego, podzielił poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Wyczerpująco ustosunkował się do zarzutów apelacyjnych zmierzających do zakwestionowania zgodności ustaleń Sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wyjaśnił również, dlaczego podzielił ocenę Sądu pierwszej instancji dotyczącą oddalenia określonych wniosków dowodowych i uznał za bezzasadne dopuszczenie dowodów wnioskowanych przez powoda w apelacji. Podzielenie przez sąd odwoławczy ustaleń pierwszoinstancyjnych czy też nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, jako objęte kompetencją sądu odwoławczego, nie może być per se utożsamiane z niewypełnieniem przez ten sąd ciążących na nim obowiązków. W świetle ujawnionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywów, nieskonkretyzowane i niepoparte właściwą argumentacją twierdzenia wniosku nie pozwalają w konsekwencji przyjąć, że doszło w sprawie do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

16 Z tych względów, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.