Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2026 r., IV KO 122/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2026 r., IV KO 122/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 14 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Michał Laskowski

4 w sprawie dot. zażalenia B.S. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Białystok – Południe w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2026 r., sygn. akt […]

5 o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 14 października 2026 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 16 września 2026 r., sygn. akt III Kp 2404/26, na podstawie art. 37 k.p.k.

6 postanowił:

7 odmówić przekazania sprawy.

Uzasadnienie

8 Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Białymstoku przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem B.S. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Białystok – Południe w Białymstoku z 20 sierpnia 2026 r. Przedmiotowym postanowieniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […] o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez sędziów Sądu Okręgowego w Białymstoku.

9 W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, skoro sprawa dotyczy sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym, w tym prezesa i wice prezesa.

10 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

11 Inicjatywa Sądu Rejonowego w Białymstoku nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Na przeszkodzie do wydania orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez Sąd występujący stanął zasadniczy powód, że procedowanie Sądu w sprawie zażalenia B.S. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnych osób. Chodzi wyłącznie o kontrolę prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w zawiadomieniu osób. To, że sprawa dotyczy niektórych sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Białymstoku sprawującym w stosunku do Sądu występującego rolę instancyjną oraz nadzór służbowy nad jego działalnością, nie przesądzało jeszcze o tym, aby sam fakt podporządkowania instancyjnego blokował właściwy miejscowo Sąd w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w stosunku do sędziów (w tym prezesa i wice prezesa), przeciwko którym nie toczy się wszak ani postępowanie o uchylenie immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne.

12 Z tych powodów obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca.

13 Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.