Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., IV KO 114/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., IV KO 114/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 29 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Dariusz Kala

4 w sprawie P.K. oskarżonego o czyn z art. 190a § 1 k.k.

5 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 października 2026 r. wniosku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 14 sierpnia 2026 r., sygn. akt XIII K 672/26

6 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.

7 postanowił:

8 przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim.

Uzasadnienie

9 Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2026 r., sygn. akt XIII K 672/26, Sąd Rejonowy w Białymstoku, właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia skierowanym przeciwko P.K. o czyn z art. 190a § 1 k.k., na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

10 W uzasadnieniu tegoż orzeczenia organ wnioskujący podał m.in., że pokrzywdzoną we wskazanej wyżej sprawie jest sędzia Sądu Okręgowego w stanie spoczynku X.Y., która – z racji sprawowanych w przeszłości obowiązków orzeczniczych – jest powszechnie znana osobom bezpośrednio i pośrednio związanym z białostockim wymiarem sprawiedliwości. Relacje ww. sędzi z wieloma sędziami Sądu Rejonowego w Białymstoku wykraczały i wykraczają poza ramy znajomości czysto służbowej. W ocenie organu wnioskującego ww. okoliczności uzasadniają przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - najlepiej spoza obszaru właściwości Sądu Apelacyjnego w Białymstoku - w trybie art. 37 § 1 k.p.k. Rozpoznawanie tej sprawy przez Sąd Rejonowy w Białymstoku mogłoby bowiem wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tegoż organu.

11 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

12 Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

13 Nie ulega wątpliwości, że zaistniały w przedmiotowej sprawie, pokrótce zreferowany we wniosku o przekazanie, układ zaszłości faktycznych, może wywoływać tak u stron, jak i u zewnętrznych obserwatorów uzasadnione wątpliwości co zdolności Sądu Rejonowego w Białymstoku do obiektywnego rozpoznania sprawy. Pamiętać zaś należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym na gruncie przepisu art. 37 § 1 k.p.k., trzeba także rozumieć potrzebę ukształtowania (tak u stron, jak i w opinii społecznej) przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Co więcej, mając na uwadze także fakt, że sędzia będąca oskarżycielką posiłkową, przed przejściem w stan spoczynku pełniła obowiązki orzecznicze w Sądzie Okręgowym w Białymstoku, konieczne jest spowodowanie nie tylko tego, by niniejszą sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd, ale i tego, by sądem tym był sąd położony poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań pomiędzy jedną ze stron postępowania, a sądem orzekającym w sprawie. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10).

14 Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim, dla którego jednostkami nadrzędnymi są Sąd Okręgowy w Siedlcach oraz Sąd Apelacyjny w Lublinie.

15 Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.