Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2026 r., IV KK 81/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2026 r., IV KK 81/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 23 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Stanisław Stankiewicz

4 w sprawie M. C. skazanego z art. 244 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2026 r., wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt VIII Ka 728/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt XIII K 1179/24, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.

5 postanowił:

6 nie uwzględnić wniosku.

Uzasadnienie

7 W kasacji obrońcy skazanego M.C. , podnoszącej generalnie zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, sformułowano również wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia - do czasu rozpoznania kasacji. Ten ostatni postulat nie został przez obrońcę uzasadniony.

8 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

9 Wniosek obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Stosownie do treści art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś sama czynność procesowa wniesienia kasacji, nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie prezentowane jest utrwalone stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i nieodwracalne następstwa. Tego rodzaju skutki mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia zaskarżonego nią wyroku.

11 W świetle powyższych uwarunkowań, dokonując wstępnej kontroli kasacji wniesionej na rzecz M. C. i w niczym nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, które nastąpi po merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Zresztą to skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami, przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi oraz jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia podniesionych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Tymczasem w przedmiotowej sprawie obrońca, poza generalnym odwołaniem się do unormowania z art. 532 k.p.k. w ogóle nie ujawnił owych szczególnych i jednoznacznych w swej wymowie okoliczności wskazujących, że wykonanie kary przed rozpoznaniem wniesionej skargi, rzeczywiście spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.

12 Niewątpliwie afirmowane w kasacji uchybienia, akcentujące rażącą obrazę art. 6 k.p.k. w zw. z 42 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 156 § 1 k.p.k. w zw. z art. 401 § 1 k.p.k.), mającą wpływ na treść orzeczenia - muszą zostać szczegółowo przeanalizowane przez Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej. Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji, w sytuacji, gdy obrońca nie podnosi tego rodzaju uchybień oraz argumentów, które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości, ewidentną ich zasadność, a zatem już prima facie przekonywałyby o wysokim prawdopodobieństwie uwzględnienia kasacji.

13 Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

14 W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że na obecnym etapie brak było wystarczających podstaw do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Przedmiotowe, incydentalne postąpienie w żadnej mierze nie przesądza o trafności podniesionych w skardze zarzutów i kierunku przyszłego rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności wniesionej kasacji. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak na wstępie.

15 SSN Stanisław Stankiewicz