Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2026 r., IV KK 76/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2026 r., IV KK 76/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 23 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Stanisław Stankiewicz

4 w sprawie M.C. skazanego z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2026 r., wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 24 listopada 2025 r., sygn. akt VIII Ka 343/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt III K 1827/24, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.

5 postanowił:

6 nie uwzględnić wniosku.

Uzasadnienie

7 W kasacji obrońcy skazanego M.C., podnoszącej zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, sformułowano również wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia – do czasu rozpoznania kasacji. W ocenie obrońcy charakter podniesionych w kasacji uchybień przemawia za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku, gdyż jego wykonanie powodowałoby dla skazanego nieodwracalne skutki i niepowetowane straty.

8 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

9 Wniosek obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Stosownie do treści art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś sama czynność procesowa wniesienia kasacji, nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie prezentowane jest utrwalone stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i nieodwracalne następstwa. Tego rodzaju skutki mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia zaskarżonego nią wyroku.

11 W świetle powyższych uwarunkowań, dokonując wstępnej kontroli kasacji wniesionej na rzecz M.C. i w niczym nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, które nastąpi po merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Zresztą to skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami, przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi oraz jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia podniesionych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Tymczasem w przedmiotowej sprawie obrońca, poza odwołaniem się generalnych unormowań, nie ujawnił owych szczególnych i jednoznacznych w swej wymowie okoliczności wskazujących, że wykonanie kary przed rozpoznaniem wniesionej skargi, rzeczywiście spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Sama bowiem subiektywna ocena obrońcy co do zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, a w konsekwencji nietrafności zapadłego wobec skazanego orzeczenia, nie wystarcza do pozbawienia prawomocnego wyroku waloru wykonalności. Z kolei afirmowane w kasacji uchybienia, akcentujące rażącą obrazę przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.) mającą wpływ na treść orzeczenia - muszą zostać szczegółowo przeanalizowane przez Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej. Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji, w sytuacji, gdy obrońca nie podnosi tego rodzaju uchybień oraz argumentów, które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości, ewidentną ich zasadność, a zatem już prima facie przekonywałyby o wysokim prawdopodobieństwie uwzględnienia kasacji.

12 Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

13 W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że na obecnym etapie brak było wystarczających podstaw do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Przedmiotowe, incydentalne postąpienie w żadnej mierze nie przesądza o trafności podniesionych w skardze zarzutów i kierunku przyszłego rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności wniesionej kasacji. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak na wstępie.

14 SSN Stanisław Stankiewicz