Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2026 r., IV KK 441/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2026 r., IV KK 441/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 19 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek

4 w sprawie J. K., skazanego za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 sierpnia 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 maja 2025 r., II AKa 216/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 7 października 2024 r., II K 2/24, postanowił wniosku nie uwzględnić.

Uzasadnienie

5 Na skutek kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 maja 2025 r., II AKa 216/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 7 października 2024 r., II K 2/24, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa J. K. Został on uznany za winnego czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności; ciągu przestępstw z art. 286 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności; czynu z art. 284 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a ostatecznie wymierzono mu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

6 Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2025 r., IV KK 441/25, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.

7 Pismem z dnia 18 maja 2026 r. obrońca skazanego zwrócił się do Sądu Najwyższego z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku. Podstawą wniosku uczynił sytuację osobistą i rodzinną skazanego, w tym związaną ze względami zdrowotnymi członków rodziny skazanego. Wskazał, że ta sytuacja zmieniła się od daty wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku. Do wniosku dołączył obszerną dokumentację medyczną odnoszącą się do E. K., R. K. 1, H. K. 1. oraz dokumentację zawodową dotyczącą skazanego.

8 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

9 Ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku okazał się niezasadny.

10 Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy, jako odstępstwo od zasady wykonalności wyroku z chwilą uprawomocnienia. Utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie tej instytucji winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa. Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już wstępna analiza wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia zaskarżonego nią wyroku. Wtedy bowiem dochodzi do sytuacji, w której skazany odbywałby karę, chociaż orzeczenie ze względu na swoją wadliwość nie powinno być wykonywane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 czerwca 2026 r., IV KK 189/26 i I KK 97/26). Sąd Najwyższy podtrzymuje stanowisko wyrażone w pierwszym postanowieniu dotyczącym wstrzymania wykonania wyroku w tej sprawie, zgodnie z którym dokonywana na potrzeby wniosku analiza kasacji i akt sprawy prowadzi do konkluzji o braku ziszczenia się przesłanek do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.

11 Takie okoliczności, jak sytuacja osobista czy zawodowa skazanego, stan zdrowia jego i członków jego rodziny nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Jeżeli treść wskazanego przepisu miałaby być postrzegana jako kolejna instytucja, która służy do wstrzymania wykonania kary w postępowaniu wykonawczym tylko na podstawie przesłanek faktycznych, osobistych czy rodzinnych skazanego oraz określonych okoliczności, które czyniłyby odbycie kary nadmiernie dolegliwym w aktualnej sytuacji skazanego, to zbędne było jej lokowanie w rozdziale o kasacji (tak: J. Matras, w: Kodeks postepowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, s. 1193; z orzecznictwa – por. np.: postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20; dnia 8 grudnia 2021 r., IV KK 636/21; dnia 14 stycznia 2022 r., V KK 628/21). Należy podkreślić, że nie są podstawą do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku takie sytuacje, które dotyczą zwyczajnych, typowych dolegliwości związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności; te bowiem mogą być podstawą odroczenia wykonania kary albo uzyskania przerwy w jej odbywaniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 16 kwietnia 2021 r., V KK 59/21; 8 grudnia 2021 r., IV KK 636/21).

12 Podsumowując, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Decyzja w tym względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, którą skierowano do rozpoznania na rozprawie.

13 Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.