Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2026 r., IV KK 373/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2026 r., IV KK 373/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 28 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)

4 SSN Michał Laskowski

5 SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)

6 w sprawie M. N. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 28 października 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 7 lipca 2025 r. sygn. akt III 1 Ko 1037/25

7 w przedmiocie zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności postanawia uchylić zaskarżone postanowienie co do pkt 2 i w tej części sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Bielsku – Białej do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

8 Prawomocnym wyrokiem łącznym z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt III K 1211/24 Sąd Rejonowy w Bielsku – Białej orzekł wobec skazanego M. N. karę łączną roku i 7 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym.

9 Postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt III 1 Ko 1037/25, Sąd Rejonowy w Bielsku - Białej na mocy art. 64 § 1 k.k.w., 65 § 1 k.k.w. oraz 624 § 1 k.p.k. postanowił:

10 „1 uznać karę ograniczenia wolności orzeczoną wobec skazanego M. N. s. B. i B.1 ur. […]r. w B. wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 17 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt III K 1211/24 za wykonaną w wymiarze 9 miesięcy;

2. zarządzić wobec skazanego M. N. s. B. i B. 1. ur. […]r. wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 miesięcy w zamian za karę ograniczenia wolności w wymiarze 8 miesięcy polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w ilości 20 godzin miesięcznie, orzeczoną wobec ww. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 17 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt III K 1211/24;

3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie wykonawcze i obciążyć nimi Skarb Państwa.”

13 Postanowienie uprawomocniło się bez zaskarżenia w dniu 29 sierpnia 2025 r. Kasację w tej sprawie złożył Prokurator Generalny. Zaskarżając powyższe postanowienie w całości na niekorzyść skazanego M. N. wskazał na „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego wykonawczego, a mianowicie art. 65 § 1 k.k.w. w zw. z art. 12c k.k.w., polegające na nieprawidłowym - bo sprzecznym z określoną w powyższych przepisach regułą obliczania wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za pozostałą do wykonania karę ograniczenia wolności - orzeczeniu wobec skazanego M.N. zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze 8 miesięcy, w sytuacji gdy pozostały do wykonania okres orzeczonej wobec skazanego kary ograniczenia wolności wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 17 lutego 2025 r. o sygn. akt III K 1211/24, obligował Sąd przy uwzględnieniu treści wskazanych przepisów do określenia zastępczej kary pozbawienia w wymiarze 150 dni.”

14 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bielsku - Białej do ponownego rozpoznania.

15 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

16 Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, choć od razu trzeba wskazać, że zarzutem kasacji objęte jest tylko rozstrzygnięcie w pkt 2 kasacji. Skoro skarżący nie kwestionuje w kasacji określenia kary ograniczenia wolności, którą uznano za wykonaną w pkt 1 zaskarżonego postanowienia, to jasne jest, że zakresem zaskarżenia nie objęto całego postanowienia, ale tylko rozstrzygnięcie w pkt 2 tego postanowienia. Po drugie, w pkt 2 zaskarżonego postanowienia nie określono w oparciu o art. 12c k.k.w. ilości dni, które skazany miałby odbyć w ramach zastępczej kary pozbawienia wolności, a tylko wadliwie ustalono ilość miesięcy zastępczej kary pozbawienia wolności. Zatem nie mogło dojść do obrazy art. 12c k.k.w.

17 Na wstępie trzeba wskazać, że prawidłowo w kasacji wykazano, iż prawomocne postanowienie o zarządzeniu wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności jest orzeczeniem kończącym postępowanie wykonawcze we wskazanym zakresie i od tego postanowienia może być wywiedziona kasacja podmiotu wskazanego w art. 521 § 1 k.p.k. (por. np. postanowienia: z dnia 10 lutego 2025 r., V KK 452/24; 3 czerwca 2014 r., IV KK 427/13, 18 października 2018 r., IV KK 392/17).

18 Odnosząc się zaś do zarzutu kasacji stwierdzić trzeba, że trafnie skarżący wykazał, iż w sprawie tej przy określaniu wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności w zamian za karę ograniczenia wolności, wadliwie ustalono wymiar kary ograniczenia wolności, która podlegała zamianie jako niewykonana (zamiast przyjęcia 10-ciu miesięcy przyjęto 8 miesięcy), a skutkiem tego uchybienia było nieprawidłowe określenie wymiaru zastępczej kary pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 65 § 1 z d. drugie k.k.w. w razie, gdy skazany wykonał część kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze odpowiadającym karze ograniczenia wolności pozostałej do wykonania, przyjmując, że jeden dzień zastępczej kary pozbawienia wolności jest równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności.

19 Niesporne jest w niniejszej sprawie wykonanie przez skazanego kary 9 miesięcy ograniczenia wolności z orzeczonej wobec niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku- Białej z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt IX K 1310/21 kary roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, objętej następnie wyrokiem łącznym tego sądu wydanym w dniu 17 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt IIIK 1211/24. Uznanie zatem kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie o sygn. akt IX K 1310/21 za wykonaną w wymiarze 9 miesięcy spowodowało, iż skazanemu pozostała do wykonania z orzeczonej w sprawie o sygn. akt III K 1211/24 kary łącznej roku i 7 miesięcy ograniczenia wolności, kara ograniczenia wolności w wymiarze 10 miesięcy a nie 8 miesięcy - jak błędnie orzeczono w zaskarżonym postanowieniu. W zaskarżonym postanowieniu nie wskazano ilości dni kary pozbawienia wolności, którą skazany winien odbyć w ramach kary zastępczej za karę ograniczenia wolności. Jest jasne, że skoro jeden dzień zastępczej kary pozbawienia wolności jest równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności, zastępcza kara pozbawienia wolności orzeczona prawidłowo na podstawie przepisu art. 65 § 1 k.k.w. powinna w tym wypadku wynosić 150 dni. Wskazane w kasacji uchybienie miało niewątpliwie istotny wpływ na treść postanowienia, skoro doszło do zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności w zaniżonym wymiarze.

20 Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu.