Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r., IV CSK 657/14

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r., IV CSK 657/14

Tekst

1 Sygn. akt IV CSK 657/14

POSTANOWIENIE

2 Dnia 9 września 2015 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

5 SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

6 SSN Maria Szulc

7 w sprawie z wniosku B. U.

8 przy uczestnictwie M.J., M. O.

9 i S. U.

10 o wpis własności,

11 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2015 r.,

12 skargi kasacyjnej wnioskodawczyni

13 od postanowienia Sądu Okręgowego w T.

14 z dnia 11 kwietnia 2014 r.,

15 oddala skargę kasacyjną.

16 2

Uzasadnienie

17 Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r. oddalił apelację wnioskodawczyni B. U. od postanowienia Sądu Rejonowego w C. oddalającego wniosek o wpis w księdze wieczystej współwłasności w części ułamkowej na rzecz M. J. U podłoża tego rozstrzygnięcia legło stanowisko, że wnioskodawczyni nie posiada legitymacji do złożenia tego wniosku.

18 Skarga kasacyjna wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego – oparta na podstawie drugiej z art. 3983

19 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 6262

20 § 5 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

21 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

22 Istota zarzutu skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że Sąd Okręgowy z naruszeniem art. 6262

23 § 5 k.p.c. nie przyznał legitymacji do złożenia

24 wniosku o wpis w księdze wieczystej skarżącej współwłaścicielce nieruchomości dla której ta księga została założona, M. J., jako współwłaściciela tej nieruchomości w 55

25 /100 częściach, na podstawie orzeczenia sądowego stwierdzającego nieważność czynności prawnej, której stroną nie była skarżąca.

26 W prawie polskim podstawową zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest działanie na wniosek - dotyczy to także wpisów (art. 6268 § 1 k.p.c.), jednakże,

27 wypada zauważyć, że ustawodawca przewiduje także, w interesie wiarygodności (wiary publicznej) księgi wieczystej, dokonywanie z urzędu określonych wpisów. Przepis art. 6262

28 § 5 k.p.c., którego naruszenia upatruje skarżąca, określa krąg legitymowanych osób do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z jego treścią taki wniosek może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej, a w sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy prawa – także uprawniony organ. Regulacja ta określa w sposób wyczerpujący krąg podmiotów 3

29 uprawnionych do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej i stanowi rozwiązanie o charakterze szczególnym wobec treści art. 510 k.p.c., który to przepis przewiduje jako zasadę możliwość uczestniczenia w postępowaniu nieprocesowym wszystkich osób zainteresowanych jego wynikiem. Brzmienie art. 6262

30 § 5 k.p.c. nakazuje przyjąć, że inne osoby niż wymienione w tym przepisie nie są legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o wpis prawa w księdze wieczystej. Takie unormowanie jest podyktowane usprawnieniem postępowania wieczystoksięgowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 384/11, nie publ.).

31 Skarżąca nie należy do kręgu podmiotów oznaczonych w art. 6262 § 5 k.p.c.,

32 gdyż określony ułamkiem (idealny) udział innego współwłaściciela we własności nie jest „wspólnym prawem" dla skarżącej, której prawo nie sięga dalej, niż przysługujący jej udział we własności nieruchomości.

33 Ubocznie, fakt niewpisania w księdze wieczystej udziału innego współwłaściciela nie narusza prawa skarżącej, a tym samym wniosek jej o jego wpis nie „zmierza do zachowania wspólnego prawa” (art. 209 in fine k.c.). Inaczej, nie jest czynnością zachowawczą w rozumieniu art. 209 k.c.

34 Sąd Okręgowy przeto zasadnie uznał, że skarżącej nie przysługuje legitymacja z art. 6262

35 § 5 k.p.c. w zakresie udziału nieujawnionego

36 współwłaściciela.

37 Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.