Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2026 r., II ZIZ 18/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2026 r., II ZIZ 18/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 6 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Marek Dobrowolski

4 po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 6 października 2026 r. zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie z dnia 26 marca 2026 r., sygn. akt I ZI 59/25, w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y. na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej powoływana jako: u.s.p.).

5 postanowił:

I. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie;

II. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

Uzasadnienie

8 Uzasadnienie

9 Zarządzeniem z dnia 26 marca 2026 r., sygn. akt I ZI 59/25, na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. u.s.p. odmówiono przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y. złożonego przez G.Z. w dniu 18 sierpnia 2025 r. z uwagi na oczywistą bezzasadność wniosku.

10 Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł w dniu 30 kwietnia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) wnioskodawca, który zaskarżył je w całości, wskazując, iż sąd meriti „dopuścił się w zaskarżonych rozstrzygnięciach szeregu rażących błędów prawnych i proceduralnych, które nie tylko podważają legalność postępowania, ale także ujawniają głęboką stronniczość i brak szacunku dla zasad demokratycznego państwa prawnego. Jednocześnie wskazał, że „wszystkie braki formalne, o których mowa w wezwaniu Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2025 r., zostały przeze niego usunięte w punkcie I pisma z dnia 6 listopada 2025 r. Autor zażalenia wniósł o:

1. uchylenie w całości postanowienia z dnia 20 czerwca 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w przedmiocie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu;

2. uchylenie w całości zarządzenia z dnia 26 marca 2026 r. odmawiającego przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi X. Y. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Najwyższy w innym składzie;

3. rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwzględnieniem rzeczywistego uzupełnienia przeze mnie braków formalnych oraz przedstawionej sytuacji zdrowotnej i majątkowej;

4. przedłużenie terminu do uzupełnienia wszystkich braków formalnych do czasu ustanowienia i podjęcia czynności przez pełnomocnika z urzędu.

15 W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik objętej wnioskiem sędzi wniósł o utrzymanie zaskarżonego zarządzenia w mocy.

16 Sąd Najwyższy zważył co następuje.

17 Wywiedzione zażalenie jest oczywiście bezzasadne. W ocenie Sądu Najwyższego argumentacja skarżącego zaprezentowana w części motywacyjnej zażalenia (nie sformułowano skonkretyzowanego zarzutu) nie zawiera bowiem w swej treści jakiejkolwiek okoliczności faktycznej czy też prawnej, która podważałaby zasadność zaskarżonego zarządzenia.

18 Zgodnie z art. 80 § 2c u.s.p. sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro postępowanie o uchylenie immunitetu sędziowskiego poprzez wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, nie jest postępowaniem rozstrzygającym o jego odpowiedzialności karnej, to sąd dyscyplinarny nie musi mieć pewności, że przestępstwo zarzucane sędziemu we wniosku faktycznie zostało przez niego popełnione. Głównym zadaniem postępowania o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest bowiem ustalenie, czy wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżyciela we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest wystarczająco uprawdopodobniona. Zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinno być jednak udzielane z rozwagą, po zbadaniu wszystkich okoliczności i po dokonaniu wnikliwej oceny zebranych w postępowaniu istotnych dowodów zgodnie z dyrektywą z art. 7 k.p.k. Przypomnieć należy jednocześnie, że to powinnością oskarżyciela jest szczególnie skrupulatne gromadzenie materiału dowodowego, gdyż sąd dyscyplinarny nie ma obowiązku gromadzenia dodatkowych dowodów, a jedynie powinien ocenić dowody przedstawione wraz z wnioskiem.

19 W niniejszej sprawie, co zdaje się nie dostrzegać skarżący, zaskarżone rozstrzygnięcie nie stanowiło rezultatu stwierdzenia nieuzupełnienia braków formalnych, lecz istotą powyższego było zastosowania trybu z art. 80 ust. 2b u.s.p., pozwalającego na merytoryczną ocenę wniosku pod kątem jego „oczywistej bezzasadności”. Wniosek jest bezzasadny w stopniu oczywistym wówczas, gdy nie dołączono do niego żadnych dowodów lub wówczas, gdy przedłożone dowody nie wykazują żadnego widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec objętego wnioskiem sędziego, a który wnioskodawca chce zarzucić po uchyleniu mu immunitetu. Sąd a quo, weryfikując postulat wnioskodawcy, stwierdził nieprzedstawienie jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię wskazywanego we wniosku przestępstwa, a nadto brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego, wobec czego odmówiono przyjęcia wniosku o wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y., wskazując jednocześnie, iż fakt uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie stoi na przeszkodzie uznania wniosku za oczywiście bezzasadny i odmowy jego przyjęcia z tej przyczyny.

20 Zważyć należy, iż w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, w zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo ustalono, że zaoferowany przez wnioskodawcę materiał dowodowy (a zasadniczo jego nieprzedłożenie) nie pozwalał na dostateczne podejrzenie, że sędzia, wobec której skierowano wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, swoim zachowaniem zrealizowała znamiona przestępstwa opisanego we wniosku. Podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego powinno być bowiem w pełni uzasadnione, nie nasuwające żadnych istotnych wątpliwości lub zastrzeżeń, zarówno co do popełnienia samego czynu, jak i występowania. Powyższych wymogów nie spełnia li tylko wskazanie „dokładnego czasu i miejsca czynu” i trafnej w ocenie wnioskodawcy jego kwalifikacji, jak również literalne przytoczenie wypowiedzi objętej wnioskiem sędzi i ich cytowanie, które nie zostały poparte jakąkolwiek warstwą dowodową. Tym samym, uznając, iż zaskarżone zarządzenie było w pełni prawidłowe, należało utrzymać je w mocy. Jednocześnie zaznaczenia wymaga, iż niniejsze rozstrzygnięcie nie uniemożliwia - w razie spełnienia uprzednio opisanych wymogów - ponownego złożenia wniosku o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej.

21 W odniesieniu do formułowanych przez wnioskodawcę zarzutów w zakresie rozstrzygnięcia o pozostawienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu bez rozpoznania wskazać należy, iż wskazywane postanowienie jest niezaskarżalne, o czym wnioskujący został uprzednio pouczony.

22 Wobec natomiast oczywistej bezzasadności zażalenia żądanie wnioskującego o rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało uznać za bezprzedmiotowe.

23 Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.