Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2010 r., II UZ 52/09

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2010 r., II UZ 52/09

Tekst

1 Sygn. akt II UZ 52/09

POSTANOWIENIE

2 Dnia 6 grudnia 2010 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

5 SSN Beata Gudowska

6 SSN Jerzy Kwaśniewski

7 w sprawie z wniosku B. M.

8 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

9 o rentę rodzinną,

10 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 grudnia 2010 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 28 października 2009 r.,

11 1. uchyla zaskarżone postanowienie,

12 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz wnioskodawcy kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

13 Postanowieniem z dnia 28 października 2009 r., Sąd Apelacyjny odrzucił (jako nieopłaconą), skargę kasacyjną wnioskodawcy B. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 maja 2009 r., w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, o rentę rodzinną, na podstawie art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), wskazując, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych m.in. skarga 2

14 kasacyjna podlega opłacie podstawowej w kwocie 30 zł. Stosownie natomiast do treści art. 1302

15 § 1 k.p.c. pismu wniesionemu przez adwokata lub radcę prawnego, jeżeli podlega opłacie w stałej wysokości, która nie została uiszczona, nie nadaje się dalszego biegu, jak również nie wzywa się do usunięcia tego braku. W myśl art. 3984

16 k.p.c. skarga kasacyjna powinna odpowiadać warunkom przewidzianym dla pisma procesowego. Sąd drugiej instancji powołał się także na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2006 r., II UZP 11/06 (OSNP 2007/11-12/163), w której wskazano, że art. 1302

17 § 1 k.p.c. znajduje również zastosowanie do środków

18 odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie podstawowej o której mowa w art. 35 i 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Apelacyjny, wskazał że z dniem 1 lipca 2009 r. został co prawda uchylony art. 1302

19 § 3 k.p.c. przez art. 1 pkt 3 lit a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zamianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571), stwierdził jednak, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepisy ustawy mają zastosowanie do postępowań wszczętych po jej wejściu w życie, tak więc przesłanka ta nie dotyczy niniejszej sprawy, wszczętej przed dniem 1 lipca 2009 r. Z tego względu skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako nieopłacona na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c.

20 W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając naruszenie prawa procesowego – art. 1302

21 § 3 k.p.c. w związku z art. 3981

22 § 1

23 k.p.c. polegające na „zastosowaniu uchylonego przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zamianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw w sytuacji, kiedy uchylony przepis nie znajduje zastosowania do postępowań wszczętych po dacie wejścia ustawy zmieniającej w życie - a postępowanie wszczęte skargą kasacyjną nie jest kontynuacją postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem i niezastosowanie przepisu art. 1302

24 § 2 k.p.c.”, wniósł o jego uchylenie w pkt II i wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego.

25 Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał także że „w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego uznawano i podnoszono, że postępowanie wszczęte wniesieniem skargi kasacyjnej nie stanowi prostej kontynuacji postępowania, które toczyło się przed sądami pierwszej i drugiej instancji, lecz stanowi nowe szczególne 3

26 postępowanie kontrolne, uregulowane w odrębnym dziale, poza unormowaniami zwykłych środków odwoławczych, różniących się w sposób zasadniczy od postępowań merytorycznych w sądach pierwszej i drugiej instancji (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r., III CZ 3/07, oraz z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 93/07, oba niepublikowane). Skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń prawomocnych (art. 3981

27 § 1 k.p.c.) i nie jest środkiem prawnym

28 wnoszonym w toku instancji (w ramach instancyjnego postępowania sądowego)”. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy, „skoro wydanie prawomocnego wyroku przez Sąd odwoławczy kończy postępowanie prowadzone w toku instancji, to wszystkie czynności procesowe podejmowane są już poza tokiem instancji. W konsekwencji do skargi kasacyjnej od wyroku Sądu drugiej instancji wydanego przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, a wniesionej po dniu jej wejścia w życie Sąd II instancji z rażącym naruszeniem prawa procesowego zastosował uchylony przepis art. 1302

29 § 3 k.p.c., zgodnie z którym sąd odrzucał bez

30 wezwania o uiszczenia opłaty pismo wniesione m.in. przez adwokata, w tym skargę kasacyjną, podlegającą opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej prze stroną wartości przedmiotu zaskarżenia”. Do oceny, że dla postępowania wszczętego w sprawie złożoną skargę kasacyjną obowiązujący jest stan prawny z daty jego wszczęcia prowadzi w ocenie pełnomocnika „brzmienie art. XVI § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.), ustanawiającego wyjątek od wyrażonej w art. XV § 1 zdanie 1 zasady bezzwłocznego działania nowej ustawy procesowej. Wyjątek ten (art. XVI § 2 ustawy) nie dotyczy kończących postępowanie w sprawie prawomocnych orzeczeń zapadłych przed Sądem II instancji, co oznacza, że do skargi kasacyjnej znajduje zastosowanie reguła określona w art. XV § 1 zdanie 1 Przepisów wprowadzających”.

31 Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy przedstawił do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu Sądu Najwyższego zagadnienie prawne: „czy podlega odrzuceniu nieopłacona skarga kasacyjna złożona przez adwokata po dniu wejścia w życie w dniu 1 lipca 2009 r. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (...), która uchyliła (w 4

32 art. 1 pkt 3 lit. a) art. 1302

33 § 3 k.p.c., jeżeli nie został on uprzednio wezwany przez sąd we właściwym trybie do usunięcia tego braku (opłacenia skargi)?" (postanowienie z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II UZ 52/09).

34 Sąd Najwyższy zważył co następuje:

35 Zażalenie okazało się uzasadnione.

36 W uchwale z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10, której nadano moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy w składzie powiększonym uznał, że „nieopłacona skarga kasacyjna złożona przez adwokata lub radcę prawnego po wejściu w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (...), podlega odrzuceniu w razie niewykonania zarządzenia wzywającego do opłacenia skargi (art. 3986 § 2 k.p.c. w

37 związku z art. 130 § 1 k.p.c.)”. W jej uzasadnieniu Sąd Najwyższy, przyjął że w związku z uchyleniem art. 1302

38 § 3 k.p.c., w razie wniesienia skargi kasacyjnej

39 podlegającej opłacie stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, przez adwokata lub radcę prawnego odpowiednie zastosowanie znajduje art. 130 § 1 k.p.c., co oznacza że odrzucenie takiej skargi może nastąpić jedynie w przypadku niewykonania zarządzenia sądu wzywającego pełnomocnika do jej opłacenia. Uchwała ta jest wiążąca w niniejszej sprawie. Tym się kierując orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art.39816 w

40 związku z art.3941

41 § 3 k.p.c.