Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., II PUO 53/26
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., II PUO 53/26
Sentencja
POSTANOWIENIE
1 Dnia 21 października 2026 r.
2 Sąd Najwyższy w składzie:
3 SSN Piotr Prusinowski
4 w sprawie z odwołania B.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 października 2026 r., wniosku Sądu Okręgowego w Koninie zawartego w postanowieniu z dnia 25 czerwca 2026 r., sygn. akt III U 712/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu oddala wniosek.
Uzasadnienie
5 Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy w Koninie, w sprawie z odwołania B.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na podstawie art. 44¹ k.p.c., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
6 Sąd wskazał, że sprawa wpłynęła początkowo do Sądu Okręgowego w Poznaniu, który postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. uznał się niewłaściwy miejscowo i przekazał sprawę Sadowi miejscowo i rzeczowo właściwemu, to jest Sądowi Okręgowemu w Koninie. Akta sprawy wpłynęły do tego Sądu w dniu 4 września 2024 r. jednak nie zostały wówczas do nich dołączone akta rentowe wraz z dokumentacją orzeczniczą. Po nadesłaniu akt rentowych Sąd Okręgowy w Koninie dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych i w tym zakresie prowadzone było postępowanie dowodowe. Sąd doręczał stronom odpisy sporządzonych w sprawie opinii, pod adresem których odwołująca się składała szereg zastrzeżeń oraz wnosiła o przekazanie sprawy do innego Sądu.
7 W dniu 6 listopada 2025 r. wpłynął do akt sprawy wniosek odwołującej się o wyłączenie m.in. SSO E.M. od rozpoznania sprawy. We wniosku ubezpieczona domagała się wyłączenia sędziego podnosząc, że sprawa jest prowadzona opieszale. Powyższy wniosek został zarejestrowany pod sygn. akt III Uo 331/25. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r. sygn. akt III Uo 331/25 Sąd Okręgowy w Koninie oddalił wniosek o wyłączenie SSO E.M. Na powyższe postanowienie B.S. wniosła zażalenie, które zostało zarejestrowane pod sygn. akt III Uz 1/26. Pismem z dnia 26 marca 2026 r. odwołująca się została poinformowana o składzie sądu, który będzie rozpoznawał wniesione zażalenie. W dniu 7 kwietnia 2026 r. wpłynął do Sądu wniosek odwołującej się o wyłączenie sędziów wyznaczonych do rozpoznania zażalenia, we wniosku ubezpieczona podniosła, że istnieje ryzyko braku obiektywnego rozpoznania sprawy i domagała się przekazania sprawy do Sądu Najwyższego celem stosownego rozpatrzenia.
8 Wnioski o wyłączenie kolejnych sędziów zostały zarejestrowane pod sygn. akt III Uo 83/26, III Uo 84/26 i III Uo 85/26. Postanowieniem z dnia 5 maja 2026 r. Sąd Okręgowy w Koninie oddalił wnioski o wyłączenie sędziów E.M.1, I.F. i M.B. od rozpoznania sprawy sygn. akt III Uz 1/26. Po doręczeniu odpisu powyższego postanowienia B.S. wniosła o jego uzasadnienie a następnie wniosła zażalenie, w zażaleniu zarzuciła Sądowi Okręgowemu brak bezstronności i obiektywizmu wskazując, że sprawy są prowadzone dotychczas „nienormalnie, przewlekle, bezskutecznie”. Odwołująca się ponawiała w kolejnych pismach żądanie przekazania sprawy do Sądu Najwyższego, który wyznaczy inny odpowiedni sąd do rozpoznania sprawy. Zdaniem Sądu Okręgowego wskazane okoliczności uzasadniają podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi.
9 Sąd Najwyższy zważył:
10 Okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku nie pozwalają na twierdzenie, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest usprawiedliwione dobrem wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego. Za tego rodzaju kwalifikacją nie przemawia stwierdzenie, że odwołująca się wielokrotnie składała wnioski o wyłączenie sędziów, jak również, że kontestuje czynności procesowe Sądu, a to razem skutkuje przedłużeniem postepowań. Wskazane „niedogodności” nie są niczym nadzwyczajnym w pracy sędziego i zdarzają się w każdym sądzie w Polsce. Dobro wymiaru sprawiedliwości przejawia się między innymi tym, że profesjonalny sąd skupiony jest na merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Trudności związane z osiągnieciem tego efektu, wynikające z obstrukcyjnej działalności strony nie mogą odwodzić od dążenia do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. W rezultacie, stosowanie przez stronę działań zmierzających do spowolnienia rozpoznania sprawy nie uzasadnia przekazania sprawy innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 44¹ § 1 k.p.c. Podjęcie takiej decyzji, z jednej strony, oznaczałoby, że dany sąd nie podołał wyzwaniu procesowemu jakie niesie ta konkretna sprawa (Sąd Najwyższy zastrzega przy tym, że nie ma żadnych uwag krytycznych do procedowania przez Sąd Okręgowy w Koninie), z drugiej zaś, zachęcałoby stronę stosującą obstrukcję procesową do zintensyfikowania swoich działań. Wymóg postępowania w zgodzie z dobrem wymiaru sprawiedliwości nie koresponduje ze wskazanymi efektami. W rezultacie, jasne jest, że wniosek Sądu Okręgowego nie jest trafny.
11 Piotr Prusinowski