Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2026 r., II KK 429/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2026 r., II KK 429/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 11 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Kazimierz Klugiewicz

4 w sprawie P.N. ukaranego za wykroczenia określone w art. 90 § 1 k.w. i art. 65a k.w.

5 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 września 2026 r., wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich o wstrzymanie wykonania wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25

6 na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w.

7 postanowił:

8 wstrzymać wykonanie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25 w odniesieniu do ukaranego P.N. do czasu rozpoznania kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie II KK 429/26.

Uzasadnienie

9 Pismem z dnia 11 września 2026 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła kasację na korzyść ukaranego P.N. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25, którym obwiniony P.N. został uznany za winnego popełnienia dwóch wykroczeń określonych w art. 90 § 1 i art. 65a k.w. i wobec którego wymierzono karę miesiąca ograniczenia wolności. W kasacji podniesiono zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku nakazowego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.s.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynów przypisanych obwinionemu nie budzą wątpliwości i w konsekwencji wydaniu wyroku nakazowego, podczas gdy dowody dołączone do wniosku o ukaranie i podlegające uznaniu za ujawnione nie tylko nie wspierają w wymaganym, niebudzącym wątpliwości stopniu tezy zarzutu objętego tym wnioskiem, jakoby P.N. był sprawcą zarzucanych mu wykroczeń, tj. tamowania w dniu 5 maja 2025 r. o godz. 17:30 ruchu na drodze publicznej – Moście […] w W. poprzez siedzenie na jezdni, jak i – w tym samym miejscu i czasie – umyślnego niestosowania się do poleceń funkcjonariusza Policji, lecz tezę tę podważają, co w konsekwencji powinno skutkować powzięciem przez Sąd meriti wątpliwości co do okoliczności czynów i winy oraz skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie celem ich wyjaśnienia.

10 Podnosząc ten zarzut, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w odniesieniu do P.N. w całości i uniewinnienie tego obwinionego od popełnienia zarzucanych mu czynów.

11 Jednocześnie w kasacji został zgłoszony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku nakazowego w odniesieniu do ukaranego P.N.

12 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

13 Na wstępie zaznaczyć trzeba, że orzeczoną karę zamieniono ukaranemu na karę zastępczą 15 dni aresztu (zob. postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy- Śródmieścia w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2026 r., sygn. IV W 1502/25; X Ko 2488/26).

14 Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku – w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. (w zw. z art. 112 k.p.s.w.) – jest wyjątkiem od zasady i może nastąpić tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy wykonanie wyroku powodowałoby nieodwracalne skutki i niepowetowane straty (nie chodzi tu jednak o takie okoliczności faktyczne czy prawne, które mogą być uwzględnione w postępowaniu wykonawczym w ramach chociażby instytucji odroczenia wykonania kary czy przerwy w karze). W wypadku instytucji określonej w art. 532 k.p.k. chodzi tylko i wyłącznie o okoliczności, które mają związek z toczącym się postępowaniem karnym inicjowanym nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a więc z postępowaniem kasacyjnym. Chodzi tu o zapobieżenie sytuacji, w której istnieje realne niebezpieczeństwo poniesienia przez ukaranego dolegliwości wynikającej z wykonania prawomocnego wyroku (w tym i wyroku nakazowego), której nie powinien doznać wobec zasadności wniesionej kasacji (zob. D. Świecki (w:) D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Lex/el. 2019, teza 7 do art. 532). Możliwość narażenia skazanego na poważne i niepowetowane dolegliwości, w wypadku wykonania orzeczenia, powinna być w pierwszej kolejności odnoszona do sytuacji, gdy w wyniku uchylenia zaskarżonego wyroku realnie rysuje się w dalszym postępowaniu perspektywa uniewinnienia oskarżonego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18).

15 Na tym etapie postępowania kasacyjnego nie chodzi przy tym o to, aby przeprowadzać całościową i ostateczną ocenę kasacji, której dokonywać będzie Sąd Najwyższy merytorycznie rozpoznający nadzwyczajny środek zaskarżenia na rozprawie lub posiedzeniu, ale o to, by nawet przy pobieżnej lekturze zarzutu kasacji w zestawieniu z ustaleniami i rozważaniami zawartymi w prawomocnym orzeczeniu można było stwierdzić, że zaistniały istotne uchybienia, które podważają racje respektowania domniemania trafności ustaleń i ocen przyjętych za podstawę takiego orzeczenia (por. J. Matras (w:) K. Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Lex/el. 2019, teza 2 do art. 532).

16 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku jest zasady. Już wstępna ocena wniesionego środka zaskarżenia i wskazanych w kasacji materiałów zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia i uchylenia wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25 w odniesieniu do P.N. Brak wstrzymania wykonania orzeczenia mógłby doprowadzić do tego, że ukarany w sposób niezasadny pozbawiony będzie wolności, które to pozbawienie nie powinno było w ogóle nastąpić.

17 Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.