Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2012 r., III ZS 13/12

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2012 r., III ZS 13/12

Tekst

1 Sygn. akt III ZS 13/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 13 listopada 2012 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf

5 SSN Maciej Pacuda

6 Protokolant Anna Pęśko

7 w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia

8 na uchwałę Nr 39/IV/R/2012 Okręgowej Rady W. Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych z dnia 7 marca 2012 r.,

9 po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2012 r.,

10 uchyla zaskarżoną uchwałę.

Uzasadnienie

11 Okręgowa Rada W. Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położonych podjęła dnia 7 marca 2012 r. uchwałę nr 39/IV/R/2012 w sprawie zawieszenia udziału przedstawicieli Izby w komisjach konkursowych na niektóre stanowiska kierownicze w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami.

12 2

13 Minister Zdrowia zaskarżył przedmiotową uchwałę w całości zarzucając jej sprzeczność z art. 2 ust. 2 i art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz.U. Nr 174, poz. 1038) w związku z art. 49 ust. 8 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. Nr 112, poz. 654 ze zm.) i § 10 pkt 2 lit. c, pkt 3 lit. d, pkt 4 lit. a i e oraz pkt 5 lit. a i f rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (Dz.U. z 2012 r., poz. 182, dalej jako rozporządzenie konkursowe).

14 Minister Zdrowia argumentuje, że zaskarżona uchwała pozostaje w oczywistej sprzeczności z wynikającym z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych obowiązkiem przewodniczenia i uczestniczenia przedstawicieli samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska pielęgniarek i położnych oraz inne stanowiska kierownicze w podmiotach leczniczych. Naruszenie pozostałych przepisów powołanych w skardze Ministra Zdrowia polega na tym, że art. 49 ustawy o działalności leczniczej przewiduje obowiązek przeprowadzenia konkursu na określone w nim stanowiska. Sposób przeprowadzenia konkursu, skład oraz tryb, jak i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej normują przepisy rozporządzenia konkursowego, które przewidują udział w komisji konkursowej przedstawicieli okręgowej rady pielęgniarek i położnych.

15 W odpowiedzi na skargę Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w W.

16 wniosła o utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy. Zdaniem Izby zaskarżona uchwała utraciła de facto moc prawną w dniu 20 marca 2012 r., kiedy to XVII Okręgowy Zjazd Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w W. podjął uchwałę nr 6, dotyczącą tej samej materii, co zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Okręgowej Rady. Zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych jest nieusprawiedliwiony, ponieważ przewodniczenie i uczestnictwo w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska nie jest zadaniem samorządu pielęgniarskiego, a jedynie formą realizacji zadań tego 3

17 samorządu. Izba podnosi ponadto, że rozporządzenie konkursowe jako sprzeczne z art. 92 ust. 1 Konstytucji nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 49 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej, który to przepis jest niezgodny z ustawą zasadniczą z powodu zbyt ogólnikowo sformułowanych wytycznych zwartej w nim delegacji ustawowej co do treści wydanego na jego podstawie aktu wykonawczego.

18 Dodatkowo Izba podniosła, że rozporządzenie konkursowe zostało wydane w sposób pozbawiający uczestnika postępowania uprawnienia do opiniowania aktów prawnych dotyczących organizacji ochrony zdrowia, co powoduje jego sprzeczność z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych.

19 Sąd Najwyższy zważył co następuje:

20 Skarga Ministra Zdrowia jest zasadna.

21 Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, samorząd ten wykonuje swoje zadania przez przewodniczenie i uczestnictwo jego przedstawicieli w komisjach konkursowych na kierownicze stanowiska pielęgniarskie lub położnicze oraz na inne stanowiska kierownicze w podmiotach leczniczych, o ile odrębne przepisy przewidują taki obowiązek. Obowiązek taki wynika z przepisów rozporządzenia konkursowego, które niewątpliwie są „odrębnymi przepisami" w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położonych. Przepisy te przewidują udział przedstawiciela okręgowej rady pielęgniarek i położnych, w charakterze członka albo przewodniczącego, w postępowaniach konkursowych dotyczących stanowisk zastępcy kierownika podmiotu leczniczego (§ 10 pkt 2), ordynatora (§ 10 pkt 3), naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek (§ 10 pkt 4) oraz w przypadku pielęgniarki oddziałowej (§ 10 pkt 5).

22 Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych samorząd jest niezależny w wykonywaniu swoich zadań, lecz przy ich realizacji podlega przepisom prawa. Nie ulega wątpliwości, że uchwały organu samorządu pielęgniarek i położnych mogą być wydawane w granicach zakreślonych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i muszą pozostawać w zgodzie z 4

23 tymi przepisami. Przepisy te mogą zaś precyzować nie tylko, jakie są zadania samorządu zawodowego, ale także w jaki sposób zadania te powinny być wykonywane. Podzielając argumentację Izby, zgodnie z którą uczestnictwo przedstawicieli samorządu pielęgniarek i położonych nie jest zadaniem samorządu, ale jedną z form (postaci) realizacji tych zadań, Sąd Najwyższy stwierdza, że w następstwie przedmiotowej uchwały Izba przestaje wykonywać ciążące na niej zadania w jeden z prawnie przewidzianych sposobów, na określenie którego pozwala zarówno art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, jak i art. 17 Konstytucji. Niezależność w wykonywaniu zadań samorządu zawodowego dotyczy określenia przez samorząd sposobu wywiązania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa i w relewantnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zakresie odnosi się do autonomicznego wskazania przedstawicieli W. Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położonych uczestniczących w postępowaniach konkursowych w charakterze przewodniczących albo członków komisji konkursowych.

24 Sąd Najwyższy nie podziela argumentów Izby podniesionych na obronę zaskarżonej uchwały. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że podjęcie przez XVII Okręgowy Zjazd uchwały nr 6 dotyczącej tej samej materii, co zaskarżona uchwała Okręgowej Rady nie powoduje, że uchwała ta przestała obowiązywać lub wywoływać skutki prawne.

25 Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również sprzeczności między rozporządzeniem konkursowym a art. 92 ust. 1 Konstytucji. Z odpowiedzi na skargę Ministra Zdrowia wynika, że Izba upatruje niekonstytucyjności rozporządzenia konkursowego w zbyt ogólnikowo sformułowanych wytycznych co do treści rozporządzenia. Przepis art. 49 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej upoważnia Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, w którym określi on sposób przeprowadzania konkursu na stanowiska wymienione w art. 49 ust. 1 ustawy o działalność leczniczej; skład oraz tryb i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej, a także ramowy regulamin przeprowadzania konkursu na stanowiska, które sprecyzowano w art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Zakres upoważnienia ustawowego został, zdaniem Sądu Najwyższego ustalony w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 92 ust. 1 Konstytucji i orzecznictwa 5

26 Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z powołanym w odpowiedzi Izby wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 maja 2010 r., U 4/09 (OTK-A 2010 nr 4, poz. 36) o niekonstytucyjności upoważnienia do wydawania rozporządzenia przesądza całkowity brak wytycznych, podczas gdy w niniejszej sprawie wytyczne takie są zawarte w art. 49 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej, i polegają na obowiązku Ministra „kierowania się potrzebą zapewnienia przejrzystości procedury konkursowej”.

27 Dla oceny zasadności skargi Ministra Zdrowia bez znaczenia jest argument dotyczący przebiegu konsultacji społecznych w toku prac legislacyjnych nad rozporządzeniem konkursowym. Powołany przez Izbę art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych przewiduje dla samorządu tej grupy zawodowej uprawnienie jedynie do opiniowania projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony zdrowia i zasad organizacji opieki zdrowotnej. Opinia zaś ze swej istoty nie jest wiążąca dla zasięgającego jej podmiotu. Z przepisu tego nie można wywodzić podstaw dla uznania rozporządzenia konkursowego za niekonstytucyjne na tej podstawie, że ostateczna treść rozporządzenia odbiega od treści poddanej konsultacjom społecznym.

28 Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych.

29 /tp/