Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r., III RN 157/01
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r., III RN 157/01
Tekst
TEZY
1 Jeżeli Sąd administracyjny umarza postępowanie wobec cofnięcia skargi przez skarżącego na rozprawie, skarżącemu zwraca się jedynie połowę wpisu.
Sentencja
2 Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Huty Katowice S.A. Zakładów Koksowniczych im. Powstańców Śląskich w Z. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 29 czerwca 1998 r., (...) w przedmiocie ustalenia opłat za odprowadzenie ścieków do wód powierzchniowych, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2000 r., IV SA 1625/98 - uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
3 Huta Katowice S.A. Zakłady Koksownicze im. Powstańców Śląskich w Z. w dniu 29 lipca 1998 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 29 czerwca 1998 r. (...), w przedmiocie ustalenia opłat za odprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych. Decyzją z dnia 31 października 2000 r. (...) Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
4 Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 listopada 2000 r. pełnomocnik skarżącej cofnął skargę, wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.
5 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wobec cofnięcia skargi wydanie wyroku stało się zbędne i postanowieniem z dnia 15 listopada 2000 r. IV SA 1625/98, umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jednocześnie Sąd zasądził od Ministra Ochrony środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na rzecz skarżącej Huty Katowice S.A. - Zakładów Koksowniczych im. Powstańców Śląskich w Z. kwotę 12.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
6 Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej od powyższego postanowienia "w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania" zarzucił rażące naruszenie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 3 i oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania.
7 W ocenie Ministra Sprawiedliwości, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w części obejmującej rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego /pkt 3/ rażąco narusza powołane na wstępie przepisy art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
8 Zgodnie bowiem z ust. 1 tegoż art. 55 w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności.
9 Jest poza sporem, że sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd wydał postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu cofnięcia skargi przez stronę skarżącą. W takim wypadku skarżącemu zwraca się jedynie połowę uiszczonego wpisu /art. 46 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/ i takie rozstrzygnięcie zawiera kwestionowane postanowienie /pkt 2/. Natomiast brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Orzekając o zwrocie kosztów postępowania Sąd rażąco naruszył prawo, tym samym postanowienie w pkt 3 powinno być uchylone i w konsekwencji oddalony wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania. Podobne stanowisko zajął już Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1999 r., III RN 104/98.
10 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
11 Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.
12 Art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowi jednoznacznie, że Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w sprawie zwrotu kosztów postępowania od organu, który dopuścił się bezczynności, na rzecz skarżącego tylko wówczas, gdy skarga została uwzględniona. Jest poza sporem, że sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, a tym samym orzekając o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, Sąd rażąco naruszył prawo. Natomiast, jeżeli Sąd umarza postępowanie wobec cofnięcia skargi przez skarżącego na rozprawie, skarżącemu zwraca się jedynie połowę wpisu /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1999 r. III RN 104/98 - OSNAPU 1999 nr 22 poz. 711/.
13 Przepis art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym "w części wyłączającej możliwość orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w razie umorzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowania sądowego w związku z uwzględnieniem przez organ administracji skargi w całości na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym", orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 2001 r. P 3/01 /OTK 2001 nr 6 poz. 163/ został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z sentencji powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika jednoznacznie, że w pozostałej części, w tym w części wyłączającej możliwość orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w razie umorzenia postępowania przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z cofnięciem skargi przez skarżącego, przepis powyższy jest zgodny z Konstytucją.
14 Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32
- Dz. U. z 1995 r. poz. 368, art. 55