Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1997 r., III RN 132/97

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1997 r., III RN 132/97

Tekst

1 Wyrok z dnia 25 lutego 1998 r.

2 III RN 132/97

3 Decyzja ustalająca wysokość stawki karty podatkowej dotyczy całego roku podatkowego, bez względu na datę jej wydania (doręczenia).

4 Przewodniczący SSN: Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Adam Józefowicz.

5 Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 1998 r. sprawy ze skargi Teresy O. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 8 stycznia 1996 r. [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 1995 r. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 30 czerwca 1997 r. [...]

6 u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Uzasadnienie

7 Wyrokiem z dnia 30 czerwca 1997 r. [...] Naczelny Sąd Administracyjny- Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 8 stycznia 1996 r. [...], w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej Teresy O. w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 1995 r. Wskazaną decyzją nie uwzględniono odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dnia 7 lipca 1995 r. ustalającą stawkę karty podatkowej Teresy O. w 1995 r. na kwotę 397 zł. NSA stwierdził, że karta podatkowa jest formą zryczałtowanego podatku dochodowego dla podatników prowadzących działalność w zakresie i na warunkach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej (Dz.U. Nr 140, poz. 787 ze zm.). Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) rozróżnia decyzje podatkowe ustalające i określające. Decyzje ustalające dotyczą sy- - 2 -

8 tuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji organu podatkowego (art. 5 ust. 1 tej ustawy). Natomiast decyzje określające wydaje się wówczas, gdy podatnik nie wykonuje zobowiązania podatkowego mimo zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy łączą powstanie obowiązku wykonania zobowiązania podatkowego bez uprzedniego doręczenia decyzji (art. 5 ust. 3 tej ustawy). Decyzje ustalające mają charakter konstytutywny i zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą ich doręczenia. Natomiast decyzje określające mają charakter deklaratoryjny. Zdaniem NSA decyzja o ustaleniu wysokości stawki karty podatkowej ma charakter konstytutywny (decyzja ustalająca). Za trafny więc uznał zarzut, że w decyzji z dnia 7 lipca 1995 r. ustalono wysokość stawki karty podatkowej wstecznie, a więc niezgodnie z konstytutywnym charakterem decyzji.

9 Od wyroku tego rewizję nadzwyczajną wniósł Minister Sprawiedliwości. Zarzucił rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie karty podatkowej i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Minister Sprawiedliwości podniósł, że z unormowania § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie karty podatkowej wynika, iż podatnik, który w roku poprzednim płacił zryczałtowany podatek dochodowy, płaci taki podatek w roku następnym. Kwoty podatku uiszczone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie podlegają zaliczeniu na poczet podatku wynikającego z takiej decyzji. Wynika z tego, że decyzja ustalająca opodatkowanie za dany rok jest wydawana w ciągu tego roku. Jeżeli więc przepis pozwala na wydanie decyzji w okresie roku podatkowego i zaliczenie zapłaconych kwot na poczet podatku wynikającego z tej decyzji, to jest zgodne z prawem ustalenie podatku wstecznie względem daty wydania czy doręczenia decyzji.

10 Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

11 Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej (Dz.U. Nr 140, poz. 787 ze zm.), wydanego na podstawie art. 9 pkt 1, art. 18 ust. 3 i art. 38 pkt 2-4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) podatnicy prowadzący działalność w zakresie i na warunkach w nim określonych - 3 -

12 mogą płacić zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej. Według § 2 ust. 4 tego rozporządzenia podatnicy, którzy w roku poprzedzającym rok podatkowy płacili podatek dochodowy w formie karty podatkowej, obowiązani są do dnia otrzymania decyzji ustalającej wysokość tego podatku opłacać podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w wysokości stawki określonej w decyzji w sprawie ustalenia jej wysokości na rok ubiegły. Kwoty podatku dochodowego zapłacone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej zalicza się na poczet podatku wynikającego z tej decyzji. Z istoty tej regulacji wynika, że decyzja ustalająca wysokość stawki karty podatkowej jest wydawana w ciągu roku i koryguje stawkę określoną w roku poprzednim. Chociaż jest to decyzja ustalająca (konstytutywna), to jednak z mocy tego wyraźnego przepisu dotyczy ona całego roku podatkowego. Na poczet podatku wynikającego z takiej decyzji zalicza się podatek uiszczony według stawki z poprzedniego roku. Według tej wyraźnej regulacji, wydanej z mocy upoważnienia ustawowego, decyzja ustalająca wysokość stawki karty podatkowej ma działanie wsteczne, w tym znaczeniu, że obejmuje cały rok podatkowy. Ustalenie więc wysokości stawki karty podatkowej w decyzji Urzędu Skarbowego na cały rok podatkowy, nie tylko nie naruszało wskazanych przepisów, ale wręcz było ich dokładnym wykonaniem.

13 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) oraz art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189) w związku z art. 393

14 15

15 KPC orzekł, jak w sentencji.

16 ========================================