Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2003 r., III RN 131/02

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2003 r., III RN 131/02

Tekst

TEZY

1 Gdy dziecko korzysta ze stałej opieki odpowiedniej instytucji co najmniej przez 5 dni w tygodniu, to nie zachodzi konieczność "niepozostawania w zatrudnieniu" w celu sprawowania osobistej opieki nad tym dzieckiem.

Sentencja

2 Sąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Doroty K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 11 kwietnia 2001 r. (...) w przedmiocie zasiłku stałego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2002 r. (...) - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

3 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z 11 kwietnia 2001 r. utrzymało w mocy decyzję kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B.P. z 14 marca 2001 r., odmawiającą Dorocie K. przyznania zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./, dla przyznania zasiłku muszą być spełnione łącznie następujące warunki: osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem nie może pozostawać w zatrudnieniu, dziecko ma przyznany zasiłek pielęgnacyjny, dziecko wymaga ze strony innej osoby stałej opieki, dochód rodziny nie przekracza dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy.

4 Według ustaleń Kolegium, Dorota K. spełnia trzy z wymienionych przesłanek: nie pozostaje w zatrudnieniu, 10-letnia córka ma przyznany zasiłek pielęgnacyjny, rodzina spełnia kryterium dochodowe uprawniające do korzystania z zasiłku. Sporny problem dotyczył spełnienia przez wnioskodawczynię warunku sprawowania stałej opieki w sytuacji, gdy dziecko jej przebywa w Ośrodku Wychowawczym dla Dzieci Słabo Słyszących w Warszawie. Z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wynika, że zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie.

5 Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Dorota K. Zdaniem skarżącej stan zdrowia córki wymaga opieki matki, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Skarżąca zakwestionowała ustalenie, że córka przebywa w placówce zapewniającej opiekę przez 5 dni w tygodniu.

6 Wyrokiem z 8 marca 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. W ocenie NSA sporna kwestia została rozstrzygnięta na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. O tym, że Ośrodek Wychowawczy zapewnia całodobową opiekę co najmniej przez 5 dni w tygodniu rozstrzygnięto na podstawie wyjaśnień uzyskanych przez telefon. Wyjaśnień udzielił pracownik ośrodka. Z pisma uzyskanego przez NSA od kierownika ośrodka wynika, że placówka zapewnia całodobową opiekę łącznie z wyżywieniem od poniedziałku do piątku, a więc, zdaniem NSA, nie można przyjąć, że ta opieka wynosi co najmniej 5 dni w tygodniu.

7 Według wnoszącego rewizję nadzwyczajną od tego wyroku prezesa NSA nie ulega wątpliwości, że dziecko skarżącej ma zapewnioną pięciodniową opiekę. To wyklucza w świetle art. 27 ust. 2a pkt 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej możliwość przyznania dochodzonego zasiłku. Skoro dziecko skarżącej ma zapewnioną możliwość pobytu w ośrodku gwarantującym całodobową opiekę od godziny 14.00 w niedzielę do późnych godzin popołudniowych w piątek, to spełnione są przesłanki wykluczające możliwość uzyskania zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem.

8 Sąd Najwyższy, stwierdził co następuje.

9 Art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zawiera zdanie stwierdzające, iż zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem nie przysługuje osobie, której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu lub otrzymującej zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne. Określone w ten sposób prawo do zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki na dzieckiem odpowiada istocie tego zasiłku. Zasiłek stały z pomocy społecznej stanowi pomoc społeczną dla osoby zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem wymagającym stałej, bezpośredniej pielęgnacji i na systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym. Z przeprowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu z pisma kierownika ośrodka, w którym przebywa dziecko wnioskodawczyni, wynika jednoznacznie, iż po pierwsze, ma ono zapewnioną możliwość pobytu w ośrodku od niedzieli od godziny 14.00 do popołudniowych godzin w piątek i po drugie, że córka Doroty K. faktycznie korzysta z tego ośrodka, zapewniającego stałą opiekę, od poniedziałku rano do piątku po południu. W sprzeczności z tymi okolicznościami pozostaje podstawa wyroku wynikająca z oceny, że nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Ponieważ nie wiadomo, dlaczego NSA odmówił zastosowania tego przepisu do stanu faktycznego sprawy, Sąd Najwyższy uznał za konieczne ponownie ją rozpoznać.