Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2026 r., III KO 185/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2026 r., III KO 185/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 3 listopada 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Dariusz Świecki

4 w sprawie lustrowanego J. M. o stwierdzenie zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 listopada 2026 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 21d ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r.

5 o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1519), postanowił:

6 odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności .

Uzasadnienie

7 Pismem z dnia 16 sierpnia 2026 r. J. M. , na podstawie art. 21d ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1519, dalej jako ustawa lustracyjna) w związku z odpowiednio stosowanymi przepisami k.p.k., wniósł o wznowienie postępowania lustracyjnego zakończonego w stosunku do tego wnioskodawcy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17. W swoim piśmie wnioskodawca wskazał na konieczność całościowej oceny podstaw wznowienia postępowania i wniósł o merytoryczne zbadanie znaczenia art. 21f ust. 1 ustawy lustracyjnej dla prawidłowości postępowania i prawnych skutków orzeczenia, argumentując, że regulacja ta w toku dotychczasowych postępowań dotyczących wznowienia postępowania w jego sprawie była niesłusznie pomijana bez merytorycznej oceny. Zdaniem wnioskodawcy należy w szczególności ustalić zatem, czy w sprawach zakończonych postanowieniem SN z dnia 21 października 2025 r., III KO 115/25 oraz zarządzeniem sędziego SN z dnia 30 stycznia 2026 r., III KO 194/25, badano znaczenie art. 21f ust. 1 ustawy lustracyjnej w kontekście treści prawomocnego rozstrzygnięcia, wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego w przedmiocie wznowienia postępowania oraz przedstawionych uprzednio faktów i dowodów, co pozwoli dopiero ocenić, czy zachodzą ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

8 Z treści osobistego wniosku o wznowienie postępowania wynika jego oczywista bezzasadność. Dlatego też należało odmówić jego przyjęcia bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych.

9 Przypomnieć na wstępie trzeba, że postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r., V KK 598/19, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację lustrowanego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17. Z kolei kolejne wnioski o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie zostały oddalone postanowieniami Sądu Najwyższego: z dnia 24 listopada 2022 r., III KO 61/22 oraz z dnia 6 grudnia 2023 r., III KO 120/23. Nie stwierdzano wreszcie podstaw do wznowienia z urzędu wskazanego postępowania lustracyjnego (zob. przywołane w aktualnym wniosku o wznowienie postępowania postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2025 r., III KO 115/25).

10 Odnotować trzeba i to, że z wywodów wspomnianego postanowienia SN z dnia 24 listopada 2022 r., III KO 61/22 wynika, że J. M. wskazywał już, że treść utrzymanego w mocy orzeczenia lustracyjnego uniemożliwia jakoby jego wykonanie z powodu przekazania na podstawie art. 21f ustawy lustracyjnej kompetencji do wymierzania kar sądom dyscyplinarnym. Sąd Najwyższy odniósł się do tej kwestii, nie podzielając jednak wywodów wnioskodawcy o niemożności wykonania orzeczenia lustracyjnego z uwagi na treść art. 21f ustawy lustracyjnej. W wydanych uprzednio przez Sąd Najwyższy orzeczeniach J. M. był już pouczany, że wznowienie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy lustracyjnej może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Z kolei w art. 545 § 3 k.p.k., który zgodnie z treścią art. 21d ust. 1 ustawy lustracyjnej znajduje zastosowanie w postępowaniu lustracyjnym (zob. np. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2022 r., III KO 49/22), ustawodawca sformułował obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Z brzmienia tego przepisu wprost wynika, że sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy we wniosku o wznowienie postępowania powołuje się na okoliczności, które w ogóle nie mieszczą się w podstawach wznowienia postępowania albo były już uprzednio analizowane.

11 Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w przedmiotowej sprawie.

12 Wnioskodawca wniósł o wznowienie postępowania, akcentując konieczność rozważenia pomijanego dotychczas uregulowania art. 21f ust. 1 ustawy lustracyjnej. Rzecz w tym, że powyższa regulacja przewiduje jedynie, iż przepisy art. 21e ust. 1 i 3 ustawy lustracyjnej (które zakładają, że prawomocne orzeczenie sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, traktuje się jako obligatoryjną przesłankę pozbawienia tej osoby pełnionej przez nią funkcji publicznej, co następuje z mocy prawa) nie dotyczą sędziów, prokuratorów, radców Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, adwokatów, radców prawnych, notariuszy i komorników, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu. Tym samym przepis art. 21f ustawy lustracyjnej dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej, a więc nie odnosi się w ogóle do postępowania lustracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, którego wznowienia domaga się wnioskodawca. Uwagi J.M.;, że należało przeanalizować treść omawianej regulacji w kontekście możliwości wznowienia postępowania lustracyjnego, są zatem całkowicie chybione. Nadto, do unormowania art. 21f ustawy lustracyjnej odniesiono się już w postanowieniu SN z dnia 24 listopada 2022 r., III KO 61/22. Również zatem odwołanie się w treści przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania do wyroku TK z dnia 19 kwietnia 2011 r., K 19/08, jako że orzeczenie to dotyczy przepisu art. 21f ust. 2 ustawy lustracyjnej, w żadnym razie nie wskazuje na potrzebę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

13 W tej sytuacji Sąd Najwyższy, wobec stwierdzenia, że z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność, zdecydował o odmowie jego przyjęcia. Z tych też względów orzeczono, jak na wstępie.