Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2026 r., III KO 174/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2026 r., III KO 174/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 10 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Paweł Wiliński

4 w sprawie Z.K. po rozpoznaniu sprawy w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r.

5 wniosku Sądu Okręgowego w Szczecinie zawartego w postanowieniu z dnia 6 lipca 2026 r., sygn. akt III K 246/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.

6 postanowił:

7 przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Szczecinie, sygn. akt III K 246/25, do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa- Praga w Warszawie.

Uzasadnienie

8 Postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy Z.K., oskarżonego o popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 271 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie. Zdaniem Sądu występującego z wnioskiem, przesłanką przemawiającą za przeniesieniem sprawy jest obecny stan zdrowia oskarżonego, który znacznie utrudnia mu uczestnictwo w rozprawie przed Sądem właściwym miejscowo. Sąd powołał się na dokumentację medyczną dołączoną do sprawy, z której wynika, że oskarżony jest osobą schorowaną, towarzyszą mu choroby takie jak arytmia serca, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, miażdżyca, zakrzepica miażdżycowa, przewlekła niewydolność oddechowa związana z przebytą sarkoidozą i chorobą nowotworową, dyskopatia oraz obustronna przepuklina kręgosłupa lędźwiowego, stan po operacyjnym wszczepieniu endoprotez obu stawów biodrowych, reumatoidalne zapalenie stawów, a także przerost prostaty. Aktualnie jego stan zdrowia nie pozwala mu na długotrwałe podróże, a także wytężanie wzroku, które prowadzić może do zaburzeń widzenia. Jednocześnie oskarżony wyraża wolę aktywnego udziału w rozprawie, przy czym nie jest możliwa realizacja tego prawa w drodze wideokonferencji. Przy czym w sprawie prognozowany jest długi czas jej trwania, bo zawnioskowano o przesłuchanie ponad 300 świadków, którzy mogliby zostać przesłuchani w drodze wideokonferencji.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

10 Wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie zasługiwał na uwzględnienie.

11 Analiza akt sprawy wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodziła konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości miejscowej, gdyż przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym stanowi art. 37 k.p.k. W doktrynie i orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że przez pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości rozumie się także interes wymiaru sprawiedliwości w szybkim rozpoznaniu sprawy, a powyższe zniweczyć może stan zdrowia oskarżonego, który znacząco utrudnia stawienie się na rozprawę w sądzie właściwym z uwagi na odległość od miejsca jego zamieszkania.

12 W aktach sprawy wprawdzie nie ma opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej – podjęto bowiem próbę jej przeprowadzenia, ale bezskutecznie, natomiast znajduje się w nich dokumentacja medyczna oskarżonego dołączona do wniosku jego obrońcy o przekazanie niniejszej sprawy do sądu miejsca zamieszkania Z.K. (k. 4917-4930). Wynika z niej, że oskarżony, obecnie mający 76 lat, cierpi na szereg różnych chorób m.in. o podłożu kardiologicznym, okulistycznym, ortopedycznym, które szczegółowo opisał Sąd wnioskujący. Lekarz specjalista medycyny rodzinnej wskazał, że stan pacjenta nie pozwala mu na długotrwałe podróże, w tym na długotrwałe wytężanie wzroku (k. 4926).

13 W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że jeżeli kondycja zdrowotna oskarżonego znacznie utrudnia jego obecność na rozprawie w sądzie miejscowo właściwym, ze względu na narażanie zdrowia i życia tego oskarżonego na poważne niebezpieczeństwo, to wówczas "dobro wymiaru sprawiedliwości" wymaga, aby sprawę przekazać do sądu miejsca zamieszkania oskarżonego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II KO 91/24 i powołane tam orzeczenia).

14 Analiza sprawy wskazuje, że stan zdrowia oskarżonego jest przeszkodą do kontynuowania czynności procesowych przed Sądem Okręgowym w Szczecinie. Pozostawienie sprawy do rozpoznania temu Sądowi, oddalonego około 600 km od miejsca zamieszkania oskarżonego w Warszawie mogłoby spowodować dalszą przewlekłość postępowania bądź naruszenie gwarancji prawa do obrony, a stan taki nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Z uwagi na znaczną liczbę świadków (ponad 300), o których prokurator zawnioskował do wezwania na rozprawę, zasadnym będzie rozważenie skorzystania w możliwie najszerszym zakresie z opcji ich przesłuchania w trybie z art. 177 § 1a k.p.k.

15 Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.