Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2026 r., III KO 160/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2026 r., III KO 160/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 31 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Eugeniusz Wildowicz

4 w sprawie z zażalenia M.M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gryficach z dnia 18 maja 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 sierpnia 2026 r., wniosku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.

5 postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu

6 Szczecin – Centrum w Szczecinie.

Uzasadnienie

7 Przed Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zawisła sprawa z zażalenia M.M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gryficach z dnia 18 maja 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt […].

8 W dniu 2 lipca 2026 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. w związku z tym, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy między innymi czynów sędziów i kuratorów właściwego miejscowo sądu, a prócz tego prokuratora miejscowej prokuratury, co w odbiorze publicznym może wzbudzić uzasadnione wątpliwości odnośnie do jego bezstronności przy rozpoznawaniu zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

10 Wniosek jest zasadny.

11 Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo i tylko, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności za tym przemawiających należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k.

12 Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie sprostał temu zadaniu. Powołane w postanowieniu okoliczności sprawy, w szczególności związane z objęciem zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów i kuratorów właściwego miejscowo sądu przemawiają za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości. Zaistniała sytuacja może bowiem budzić nie tylko u skarżącego, ale również w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości odnośnie do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, co zagrażałoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być w tych okolicznościach rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale także zabezpieczenie zewnętrznych przejawów bezstronności. Dlatego bezpośredni związek sprawy z sędziami sądu właściwego do jej rozpoznania, a nadto kuratorami i prokuratorem miejscowej prokuratury, może w odczuciu społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., I KO 19/23). Aby wyeliminować wątpliwości co do obiektywnego orzekania przez sąd nadzorujący postępowanie przygotowawcze w sprawie z zażalenia M.M., a jednocześnie przyspieszyć rozpoznanie przedmiotowego zażalenia, należało zatem przekazać tę sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi.

13 O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne - Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie znajduje się na terenie tego samego miasta, co Sąd występujący z inicjatywą przekazania sprawy.

14 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.