Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1993 r., III ARN 25/93

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1993 r., III ARN 25/93

Tekst

TEZY

1 Art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o kinematografii /Dz.U. nr 22 poz. 127/ przewiduje, iż przedmiotem komercjalnej działalności w zakresie rozpowszechniania kaset może być jedynie kopia filmu legalnie nabytego i przeznaczonego do takiej dystrybucji.

2 Uchybienie obowiązkowi w tym zakresie może powodować sankcje, w tym także pozbawienie upoważnienia /"koncesji"/ na prowadzenie przedsiębiorstwa /wypożyczalni kaset/.

3 Art. 54 cytowanej ustawy, jako przepis represyjny, o dotkliwym charakterze /cofnięcie pozwolenia na prowadzenie wypożyczalni jest zbliżone do zakazu wykonywania określonego, zarobkowego zajęcia/ nie może być interpretowany rozszerzająco.

4 Dotyczy to możliwości uznawania za udowodnione okoliczności, od których zależy zastosowanie sankcji na podstawie przesłanek pośrednich.

5 Podobieństwo do sankcji karnej, jakie cechuje art. 54 ustawy o kinematografii, nakazuje także brać pod uwagę element subiektywny czynu, za jaki nastąpiło ukaranie.

6 Nie jest bowiem decydujące, czy ustawodawca formalnie określa jakąś sankcję karną po to, aby uznawać za konieczne uwzględnienie przy jej stosowaniu zasad właściwych dla karania /domniemanie niewinności, wina/.

7 Istotne jest to, czy dana sankcja jest substytutem funkcjonalnym kary.

8 Rzetelność stosunków między władzą a obywatelem wymaga, aby stosując przepisy o represyjnym charakterze, kierować się funkcją, jaki dany przepis pełni w rzeczywistości, nie zaś formalnym stwierdzeniem, iż jest to przepis, nie przewidujący karania.

9 Tego rodzaju wykładnia nie odpowiada zasadzie zaufania do rzetelności i legalności działania organów państwa, będącej komponentem zasady wyrażonej w art. 1 Konstytucji /zasada demokratycznego państwa prawa/

10 Fundamentalną cechą wszelkiej odpowiedzialności o charakterze represyjnym w praworządnym i cywilizowanym państwie jest powiązanie jej z elementem winy sprawcy.

11 Odnosi się to także do tych sytuacji, gdy podstawą tej odpowiedzialności są przepisy prawa administracyjnego.

12 Odpowiedzialność o charakterze obiektywnym /bez elementu winy/ ma charakter wyjątkowy, może opierać się wyłącznie na wyraźnie brzmiących przepisach ustawy i nie może być przypisywana komukolwiek w rezultacie rozszerzającej wykładni.

Sentencja

13 Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Przewodniczącego Komitetu Kinematografii (...) w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia wypożyczalni kaset wideo z filmami na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 1992 r. I SA 1054-1055/92

14 oddala rewizję nadzwyczajną.