Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2016 r., I ACz 607/16

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2016 r., I ACz 607/16

Tekst

1 Sygn. akt I ACz 607/16

POSTANOWIENIE

2 Dnia 18 kwietnia 2016 roku

3 Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący: SSA Hanna Nowicka de Poraj

6 Sędziowie: SSA Sławomir Jamróg

7 SSA Barbara Baran (sprawozdawca)

8 po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 roku w Krakowie

9 na posiedzeniu niejawnym

10 sprawy z powództwa (...)Funduszu (...)we W.

11 przeciwko A. M.

12 o zapłatę

13 na skutek zażalenia strony powodowej na zarządzenie Przewodniczącego składu Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I Nc 31/16

14 postanawia:

15 oddalić zażalenie.

16 SSA Sławomir Jamróg SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Barbara Baran

Uzasadnienie

17 Zaskarżonym zarządzeniem dokonano zwrotu pozwu wobec nieuiszczenia przez profesjonalnego pełnomocnika strony powodowej opłaty stosunkowej. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie można przyjąć, iż zgłoszone roszczenie wynika wprost z czynności bankowej, co zgodnie z art. 13 ust. 1a ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej: u.k.s.c.) sprawiałoby, że maksymalna opłata od pozwu wynosi 1.000 zł. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie pozwanego ma swe źródło w czynności bankowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 Prawa bankowego, ale podstawą żądania powoda jest nie tylko umowa o kredyt, ale również umowa przelewu wierzytelności. Z istoty zobowiązania wynika, że ma ono charakter względny i jest następstwem czynności prawnych lub okoliczności faktycznych kreujących ten stosunek pomiędzy stronami. W analizowanej sprawie uprawnienie po stronie powodowej powstało w wyniku zawarcia umowy przelewu wierzytelności, odpowiedzialność pozwanego oparta jest więc na innej podstawie prawnej. W tej sytuacji przyjąć należy, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 13 ust. 1a u.k.s.c., a więc opłata od pozwu powinna zostać obliczona w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu. Z przyczyn tych należało zarządzić zwrot pozwu na podstawie art. 130²§ 1 k.p.c.

18 Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył powód, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisu art. 13 ust. 1a u.k.s.c. poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i uznanie, iż strona powodowa winna uiścić opłatę sądową w wysokości wyższej niż 1.000 zł. W oparciu o powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, zasądzenie na rzecz strony powodowej od pozwanego zwrotu kosztów wywołanych wniesieniem zażalenia, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o zwrot uiszczonej opłaty sądowej od zażalenia.

19 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

20 Zażalenie okazało się niezasadne.

21 Zgodnie z art. 13 ust 1a u.k.s.c. w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128, z późn. zm.), opłata stosunkowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 1 000 zł.

22 Przepis ten, obowiązujący w chwili wniesienia pozwu, stanowi regulację szczególną - wyjątek od ogólnych reguł ustalania wysokości opłaty stosunkowej. Nie może być jednak stosowany rozszerzająco. Wskazany przepis nie opisuje kręgu podmiotów, które występując z roszczeniem mogą korzystać z preferencyjnych warunków a jedynie odsyła do przepisów prawa bankowego, który pośrednio zakres podmiotowy ogranicza - stroną czynności, która leży u podstaw roszczenia musi być bank. Z treści tego przepisu wynika jednak, że u podstaw roszczenia musi leżeć czynność bankowa w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 i 2, co z natury rzeczy ogranicza krąg podmiotów, które z takiej regulacji mogą skorzystać.

23 Nie ma racji skarżący odwołując się jedynie do pierwotnej czynności, która wygenerowała dług po stronie pozwanego, tj. do umowy kredytowej pozwanego z bankiem. Miała bowiem jeszcze miejsce umowa cesji wierzytelności, która jest decydująca dla istnienia legitymacji czynnej w ramach przedmiotowego sporu, a która miała miejsce pomiędzy stroną powodową a bankiem, który udzielił kredytu. Czynność ta nie była dokonana między stronami procesu, nie ma więc podstaw do wskazywanego przez powoda obliczenia opłaty od pozwu.

24 Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu tut. Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. (I ACz 170/16). W orzecznictwie podkreśla się, że cesja wierzytelności wynikającej z bankowej umowy kredytowej nie należy do zdarzeń prawnych, które są "związane z istotą stosunku" prawnego (stosunku kredytowego) w rozumieniu przepisów prawa bankowego. Czynność ta stanowi autonomiczne źródło stosunku zobowiązaniowego w relacji do umowy kredytu bankowego łączącej inne podmioty (por. art. XLIX § 2 p.w.k.c.; zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2014 r., II CSK 403/13, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 2014, IV CSK 131/14)).

25 Dochodzone roszczenie wywodzi się zatem z czynności bankowej, ale i z umowy cesji wierzytelności – ta ostatnia bowiem daje powodowi legitymację czynną w niniejszym sporze, który nie toczy się pomiędzy stronami umowy kredytowej (bank i kredytobiorca). Gdyby tak było, to istotnie maksymalna opłata od pozwu wynosiłaby zgodnie ze wskazanym przepisem 1 000 zł. Tymczasem spór ma miejsce między nabywcą wierzytelności a kredytobiorcą i nie jest objęty regulacją wskazanego przepisu. Nabywając wierzytelność od banku, powód nie stał się stroną czynności bankowej, lecz beneficjentem wierzytelności z niej wynikającej.

26 Pamiętać też należy o rodowodzie art. 13 ust. 1a, wprowadzonego ustawą z 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 12 listopada 2015 r.). Regulację wprowadzono celem dostosowania przepisów prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2015 roku, sygn. akt P 45/12, dotyczącego niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy - Prawo bankowe, przyznających bankom uprawnienie do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych (zob. Sąd Apelacyjny w Katowicach, postanowienie z 13 stycznia 2016 r., sygn. I ACz 1/16). Odmienna niż wyżej przedstawiona interpretacja prowadziłaby do wniosku, że doszłoby do uprzywilejowania funduszy sekurytyzacyjnych (które wcześniej nie korzystały z uprzywilejowania w dochodzeniu roszczeń). Należy też zwrócić uwagę na zmianę ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – ustawa z dnia 18 marca 2016 r.

27 Wobec powyższego sąd I instancji prawidłowo ustalił wysokość opłaty od pozwu w ramach sporu toczącego się między nabywcą wierzytelności i odwołał się do art. 13 ust. 1 u.k.s.c. Profesjonalny pełnomocnik uiścił jedynie część opłaty, zaistniała zatem podstawa do zwrotu pozwu.

28 Na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 398 k.p.c. zażalenie uległo zatem oddaleniu.

29 SSA Sławomir Jamróg SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Barbara Baran