Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2014 r., I ACz 1723/14

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2014 r., I ACz 1723/14

Tekst

1 Sygn. akt I ACz 1723/14

POSTANOWIENIE

2 Dnia 9 października 2014 roku

3 Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.)

6 Sędziowie:SSAHanna Nowicka de Poraj

7 SSO Paweł Czepiel (del.)

8 po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 roku w Krakowie

9 na posiedzeniu niejawnym

10 sprawy z powództwa D. P.

11 przeciwko K. P.

12 o rozwód

13 na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego

14 w Krakowie z dnia 11 lipca 2014 roku, sygn. akt XI C 4300/12

15 postanawia:

16 oddalić zażalenie.

17 Sygn. akt I ACz 1723/14

Uzasadnienie

18 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w

19 K. oddalił wniosek pozwanej K. P. o nadanie klauzuli

20 wykonalności wyrokowi tego Sądu z dnia 10 października 2013 r. w jego

21 punkcie III, w którym orzeczono o kontaktach powoda D. P. z

22 dziećmi stron.

23 W uzasadnieniu wskazano, że w punkcie III wzmiankowanego wyroku

24 rozwodowego Sąd ustalił jedynie sposób utrzymywania przez powoda

25 kontaktów z dziećmi. Nadto w tytule egzekucyjnym brak jest nałożonych na

26 strony obowiązków, które nadawałyby się do przymusowego wykonania przez

27 pozwaną w drodze egzekucji.

28 Zażalenie na to postanowienie wniosła pozwana, zarzucając mu

29 naruszenie następujących przepisów postępowania:

30 1. art. 598¹⁵ § 2 k.p.c. poprzez błędną interpretację na skutek

31 przyjęcia, że w tytule egzekucyjnym brak jest obowiązków, które

32 mogłyby być skutecznie egzekwowane w drodze egzekucji przez

33 pozwaną;

34 2. art. 782 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że pozwana nie ma

35 czynnej legitymacji uprawniającej ją do złożenia wniosku o nadaniu

36 klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu regulującemu

37 kontakty powoda z dziećmi stron.

38 W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez

39 nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego z dnia 10

40 października 2013 r. w przedmiocie wykonywania kontaktów powoda z

41 dziećmi stron, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i

42 przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego

43 rozpoznania. Nadto wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów

44 postępowania zażaleniowego.

45 W uzasadnieniu podała, że z treści art. 598¹⁵ § 2 k.p.c. jednoznacznie

46 wynika, że obowiązek powoda polegający na odebraniu i przyprowadzeniu

47 dzieci po zrealizowanym kontakcie jest obowiązkiem nadającym się do

48 przymusowego wykonania w drodze egzekucji, w przypadku jego

49 niewykonania lub nienależytego wykonania. W razie naruszenia przez

50 powoda obowiązku odbierania i przyprowadzania dzieci stron do ich miejsca

51 zamieszkania, pozwana, jako osoba pod której pieczą znajdują się dzieci, jest

52 uprawniona do żądania nadania klauzuli wykonalności w celu przymuszenia

53 powoda do prawidłowego realizowania -postanowienia dotyczącego realizacji

54 kontaktów. Zdaniem pozwanej ma ona legitymację czynną do żądania

55 nadania klauzuli wykonalności w przedmiocie kontaktów powoda z dziećmi

56 stron, gdyż stosunki rodzicielskie mające związek z faktycznym

57 wykonywaniem władzy rodzicielskiej mają charakter dwustronnie

58 zobowiązujący.

59 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

60 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

61 Regulacja dotycząca wykonywania kontaktów z dzieckiem, zawarta jest

62 w przepisach art. 598¹⁵ - 598²¹ k.p.c., które zostały dodane do kodeksu

63 postępowania cywilnego wraz z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 26 maja

64 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 144,

65 poz. 854) i umiejscowione w części pierwszej w księdze drugiej w tytule II w

66 rozdziale 2 Kodeksu, oddziale 6 nazwanym „Sprawy dotyczące kontaktów z

67 dzieckiem”. W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono

68 stanowisko, że na skutek umiejscowienia tych przepisów w ramach

69 postępowania nieprocesowego, po oddziale 5 normującym postępowanie w

70 sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub

71 pozostającej pod opieką, postępowanie dotyczące wykonywania kontaktów z

72 dzieckiem utraciło charakter egzekucyjny i stało się jednym z postępowań

73 opiekuńczych; jest ono sui generis postępowaniem rozpoznawczym,

74 ograniczonym do fazy wykonawczej (zob. uzasadnienie uchwały Sądu

75 Najwyższego z dnia 22 maja 2013 r. III CZP 25/13). W literaturze przedmiotu

76 podkreślono, że ustawodawca wprowadzając powyższą regulację w istocie

77 odwrócił kolejność recypowania do polskiego systemu postępowania

78 cywilnego środka prawnego wzorowanego na francuskim modelu astreinte,

79 wprowadzając go najpierw do postępowania nieprocesowego, nie zaś do

80 postępowania egzekucyjnego, tym samym czyniąc z typowego egzekucyjnego

81 środka przymusu środek wykonawczy w postępowaniu opiekuńczym (zob.

82 Michał Krakowiak, Nakazanie zapłaty sumy pieniężnej w nowym

83 postępowaniu o wykonywanie kontaktów z dzieckiem, Transformacje Prawa

84 Prywatnego 3/2013).

85 Postępowanie dotyczące wykonywania kontaktów z dzieckiem składa

86 się z dwóch etapów.

87 W pierwszym sąd wydaje postanowienie o zagrożeniu nakazaniem

88 zapłaty określonej osobie oznaczonej sumy pieniężnej. Zgodnie z powołanym

89 przez skarżącego przepisem art. 598¹⁵ § 2. Jeżeli osoba uprawniona do

90 kontaktu z dzieckiem albo osoba, której tego kontaktu zakazano, narusza

91 obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody za-wartej przed sądem lub

92 przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy

93 zagrozi tej osobie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz

94 osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, stosując odpowiednio przepis § 1,

95 wedle którego jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje

96 albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody

97 zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z

98 dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby,

99 zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z

100 dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. W

101 drugim etapie Sąd wydaje postanowienie o nakazaniu zapłaty określonej

102 osobie sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 598¹⁶ § 1 k.p.c. jeżeli osoba, której

103 sąd opiekuńczy zagroził nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, nie

104 wypełnia nadal swego obowiązku, sąd opiekuńczy nakazuje jej zapłatę

105 należnej sumy pieniężnej, ustalając jej wysokość stosownie do liczby

106 naruszeń.

107 W tych dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem sprawach,

108 sąd opiekuńczy orzeka wyłącznie na wniosek, dotyczy to zarówno

109 postanowienia o zagrożeniu nakazaniem zapłaty sumy pieniężnej, jak i o

110 nakazaniu jej zapłaty (art. 598¹⁸ § 1 k.p.c.). Przed wydaniem każdego z

111 postanowień, sąd obowiązkowo wysłuchuje uczestników postępowania (art.

112 598¹⁸ § 2 k.p.c.).

113 Mając powyższe na uwadze, należy zaznaczyć, że postępowanie w

114 sprawie wykonywania kontaktów z dzieckiem, zarówno w sferze

115 rozpoznawczej jak również wykonawczej toczy się przed sądem opiekuńczym

116 według przepisów o postępowaniu nieprocesowym art. 598¹⁵ i nast. k.p.c.,

117 stanowiąc jedno z postępowań w sprawach opiekuńczych, należących do

118 spraw z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, które dodatkowo

119 wszczynane jest na wniosek. Wobec tego, Sąd I instancji, rozpoznający

120 sprawę o rozwód, prawidłowo oddalił wniosek o nadanie w ramach

121 postępowania klauzulowego klauzuli wykonalności prawomocnemu

122 postanowieniu regulującymi wykonywanie kontaktów powoda z dziećmi

123 stron, uznając, że postanowienie w tym przedmiocie nie jest postanowieniem

124 nadającym się do wykonania w drodze egzekucji sądowej.

125 Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z

126 art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak sentencji.