Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2024 r., III AUa 486/24
uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2024 r., III AUa 486/24
Tekst
1 Sygn.akt III AUa 486/24
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 14 marca 2024r., wydanym w sprawie VI U 281/23 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał B. S. prawo do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy od dnia 1 sierpnia 2023 roku .
3 Sąd I instancji ustalił i zważył, co następuje:
4 Ubezpieczony domaga się przyznania prawa do deputatu węglowego z tytułu pracy na kolei. Organ rentowy odmówił mu prawa do tego świadczenia z uwagi na to, że ostatnim miejscem jego pracy nie była praca na kolei. W latach 2007 - 2023 roku odwołujący był zatrudniony w spółce (...).
5 -
6 4.09.1978 r. - 30.11.2007 r. - był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. na stanowisku ucznia, konduktora, nastawniczego, kierownika zespołu drużyn konduktorskich i kierownika pociągu; w całym okresie przysługiwało mu prawo do deputatu węglowego i otrzymywał ekwiwalent za deputat węglowy wypłacany mu do 30 listopada 2007 roku; w całym okresie wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
7 -
8 15.10.2007 r. - 30.06.2023 r. - był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. na stanowisku kierownika pociągu i konduktora; w całym okresie wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
9 Ubezpieczony wystąpił do ZUS z wnioskiem o emeryturę pomostowa i decyzją z dnia 8 sierpnia 2023 roku ZUS przyznał mu prawo do emerytury pomostowej od dnia 1 lipca 2023 roku. Emerytura pomostowa została ustalona z tytułu zatrudnienia na kolei (aby uzyskać prawo do emerytury ubezpieczony musiał legitymować się 15 - letnim stażem pracy w szczególnych warunkach na kolei), kapitał początkowy również został ustalony z lat na kolei w (...).
10 Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego przysługuje byłemu pracownikowi kolejowemu pobierającemu emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, przyznaną na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin lub przepisów ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych albo przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także członkom rodziny tego pracownika pobierającym po nim rentę rodzinną przyznaną na podstawie wymienionych przepisów (art. 74 ust. 1 tej ustawy).
11 Prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy jest uprawnieniem o charakterze wyjątkowym o ustawowej podstawie, świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dotacji celowej z budżetu państwa. W swych początkach było to prawo pracownika kolejowego do bezpłatnego przydziału węgla, co skutkowało zrównoważeniem jego utraty kwotą pieniężną (parytet towaru i pieniądza). Przydzielanie węgla pracownikom i rencistom lub emerytom stanowiło przywilej, mający łagodzić trudności w nabywaniu węgla na wolnym rynku, należny oprócz i niezależnie od wynagrodzenia za pracę oraz od emerytury i renty. Stanowiło także swego rodzaju tradycję wywodzącą się z tego, że węgiel składowany był na terenach kolejowych. Z tych przyczyn deputat węglowy ustanowiony został jako bezpłatny przydział węgla, co realizowało cel wyposażenia pracowników w dobro reglamentowane także po ich przejściu na emeryturę lub rentę, spełniane w pieniądzu tylko wówczas, gdy przydział węgla był zbędny (vide: uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2000r., sygn. akt III ZP 9/00, OSNAP rok 2000, Nr 24, poz. 902).
12 W wyroku z dnia 23.01.2019r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku ( III AUa 730/18, LEX 2669448) - a stanowisko to Sąd Okręgowy w Bydgoszczy podziela w całości - dokonując wykładni tego przepisu podkreślił, że nie każdemu byłemu pracownikowi kolejowemu, który w okresie zatrudnienia otrzymywał deputat węgłowy przysługuje ekwiwalent za deputat węglowy jako dodatek do emerytury. Wskazał, że co prawda art. 74 ust. 1 przewiduje możliwość nabycia prawa do deputatu węglowego byłemu pracownikowi kolejowemu również na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednak przepis ten nie może być interpretowany w oderwaniu od ust. 4 tego przepisu, zgodnie z którym prawo do deputatu węglowego nie przysługuje jednak emerytowi lub renciście, jeżeli nie przysługiwało mu w okresie zatrudnienia, z tytułu którego powstało prawo do emerytury lub renty. Sąd ten zwrócił uwagę na niejednolitość orzecznictwa w tej kwestii. Wskazał, że próbą znalezienia takiego powiązania są orzeczenia odwołujące się do tego, że podstawę wymiaru emerytury ustala się na podstawie wynagrodzeń uzyskanych na kolei. Jednak Sąd Apelacyjny poglądu tego nie podzielił, podnosząc, że ważne wskazówki w tym względzie wynikają z treści art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, który wymienia akty prawne na podstawie których przyznanie świadczenia uprawnia do ekwiwalentu. Są to przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin,przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Znaczenie ma też treść art. 74 ust. 3 ustawy o komercjalizacji, z którego wynika, że przedmiotowe świadczenie przysługuje również emerytowi lub renciście, który pobiera emeryturę lub rentę z tytułu zatrudnienia w okresach równorzędnych z okresami zatrudnienia na kolei, oraz osobie, której przyznano kolejową emeryturę lub rentę w drodze wyjątku.
13 Prawo do deputatu węglowego przysługuje zatem pracownikom pracującym na kolei. Przysługuje ono również byłym pracownikom kolejowym, którzy na podstawie właśnie tego zatrudnienia nabyli emeryturę lub rentę. Z powyższego wynika natomiast, że zatrudnienie na kolei powinno być przesłanka przyznania emerytury w tym znaczeniu, że emerytura została przyznana byłemu pracownikowi kolejowemu właśnie z tytułu zatrudnienia na kolei. Uzyskanie emerytury z tytułu zatrudnienia na kolei oznacza, że jedną z przesłanek ustalenia tego prawa, określonych przez ustawodawcę, było zatrudnienie na kolei. Dopiero wówczas można mówić, że tytułem przyznania emerytury jest zatrudnienie na kolei. Chodzi tu o sytuację kiedy zatrudnienie na kolei jest wystarczającą przesłanką stażową do nabycia prawa do emerytury lub np. kiedy niezdolność do pracy powstała w okresie zatrudnienia na kolei lub związku z wypadkiem przy pracy na kolei czy chorobą zawodową wynikająca z zatrudnienia na kolei.
14 W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, B. S. spełnił wszystkie ustawowo wymagane przesłanki do przyznania prawa do deputatu.
15 Ubezpieczonego bez wątpienia uznać trzeba, za byłego pracownika kolejowego w rozumieniu ww. przepisu. Był on bowiem zatrudniony na kolei w (...) , a następnie (...) Sp. z o.o. na stanowisku kierownika pociągu i konduktora; w całym okresie wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
16 Nadto ubezpieczony bezsprzecznie wykazał, że w okresie zatrudnienia do 30 listopada 2007 roku otrzymywał deputat węglowy. Nadto wykazano jednoznacznie, ubezpieczony uprawniony jest do emerytury pomostowej przyznanej w oparciu wyłącznie o zatrudnienie na kolei, które było jedynym okresem świadczenia pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych. Zdaniem Sądu spełnienie wymienionych wyżej wymagań uprawnia go do uzyskania prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy. Nie sposób bowiem zgodzić się ze stanowiskiem organu rentowego, jakoby deputat węglowy kolejowy przysługiwał wyłącznie byłym pracownikom kolejowym tylko, jeśli ostatnio przed przejściem na emeryturę byli zatrudnieni na kolei.
17 W myśl poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów powszechnych, który Sąd w pełni podziela, w przedmiotowej sprawie wskazać trzeba, że przytoczona regulacja zawarta w art. 74 cytowanej ustawy jest jasna, gdyby bowiem wolą ustawodawcy było ograniczenie przedmiotowego prawa jedynie dla osób zatrudnionych na kolei bezpośrednio przed przejściem na emeryturę, dałby temu wyraz umieszczając taki zapis w przepisie, jak uczynił to przykładowo w ustawie o świadczeniach przedemerytalnych (art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniu przedemerytalnym). Niedopuszczalna jest zaś w tym względzie wykładnia rozszerzająca, zwłaszcza, że treść powyższego przepisu jest jasno brzmiąca i konkretna.
18 Dokonana natomiast przez organ rentowy wykładnia jest niczym nie popartą nadinterpretacją normy prawa.
19 Przepis art. 74 cyt. ustawy z dnia 8 września 2000r. nie odnosi się jedynie do pracowników ostatnio zatrudnionych na kolei, ale do wszystkich byłych pracowników kolejowych, co wynika wprost z literalnego brzmienia ww. przepisu (vide: wyrok Sadu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2012r., III AUa 515/12, LEX nr 1236204., wyrok Sadu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 11 lutego 2015r., III U 1028/14, LEX nr 1836392).
20 Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu do wyroku z dnia 17 lutego 2015r., (III AUa 661/14, LEX nr 1680024) podkreślił, że skoro nabycie przez wnioskodawcę prawa do świadczenia nastąpiło w oparciu o zatrudnienie na kolei, w czasie którego był on uprawniony do deputatu węglowego, to prawo do tego deputatu w świetle art. 74 ust. 1 i 4 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...) przysługuje mu również, jako byłemu pracownikowi kolejowemu uprawnionemu do renty/emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
21 W ocenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi stylistyka tego przepisu skłania do wniosku, że ustawodawca położył nacisk na silny związek tego świadczenia ze stosunkiem pracy, gdyż nie użył określenia "emerytowi" lub "renciście", tylko "byłemu pracownikowi kolejowemu". Ekwiwalent za deputat węglowy jest niewątpliwie świadczeniem wywodzącym się ze stosunku pracy na kolei i ten aspekt oraz literalne brzmienie przepisu należy mieć na względzie w procesie wykładni i subsumcji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, ust. 1 i ust. 4 art. 74 ustawy z dnia 8 września 2000r. należy odczytywać łącznie w ten sposób, że prawo do deputatu węglowego przysługuje byłym pracownikom kolejowym, którzy na podstawie właśnie tego zatrudnienia uzyskali emeryturę lub rentę, co w przypadku renty oznacza, że nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w oparciu o zatrudnienie poza koleją wyklucza nabycie prawa do deputatu. Istotne jest zatem ustalenie, czy renta przyznawana na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ustalona została na podstawie zatrudnienia kolejowego i wówczas prawo do deputatu przysługuje, czy też na podstawie zatrudnienia poza koleją, co wyklucza przyznanie prawa do deputatu (podobnie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 marca 2012r., sygn. akt III AUA 1699/11, LEX nr 1238743). Innymi słowy, przepis art. 74 ustawy z dnia 8 września 2000r. nie odnosi się jedynie do byłych pracowników ostatnio zatrudnionych na kolei, ale do wszystkich byłych pracowników kolejowych, którzy jako emeryci lub renciści uzyskali to uprawnienie w oparciu o zatrudnienie na kolei, a nie o inne zatrudnienie.
22 W tym stanie rzeczy jeśli ubezpieczony nabył prawo do emerytury i a prawo do niej powstało wyłącznie w oparciu o okresy zatrudnienia na kolei, w czasie których ubezpieczony pobierał deputat węglowy, to jest on byłym pracownikiem kolejowym uprawnionym do ekwiwalentu pieniężnego za ten deputat w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r., niezależnie od tego, że po zakończeniu tego zatrudnienia był zatrudniony u innych pracodawców, przy czym de facto nadal wykonywał zatrudnienie na kolei, gdyż ustawa nie wymaga nawet, aby praca na kolei była ostatnim zatrudnieniem przed nabyciem prawa do emerytury.
23 Zdaniem Sądu, dla takiego wniosku obojętne jest, że w art. 74 ust. 1 ustawy nie została wymieniona ustawa z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych.
24 Jak trafnie uwypuklił bowiem Sąd Apelacyjny w Gdańsku w uzasadnieniu do powoływanego wyżej wyroku z dnia 27 września 2012r., (III AUa 515/12), po pierwsze ustawa ta nie obowiązywała w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...), a po drugie - przepis art. 56 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych stanowi, że ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o emeryturze, należy przez to rozumieć również emeryturę pomostową. Powyższa norma stanowi wystarczają podstawę do uznania, iż mimo braku wymienienia w art. 74 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...) wprost przepisów ustawy o emeryturach pomostowych należy je jednak uwzględniać przy ustalaniu uprawnienia do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego. Nadto, podkreślenia wymaga, iż za taką interpretacją przemawia wykładnia systemowa. Brak jest bowiem racjonalnych przesłanek do uznania, iż wolą ustawodawcy było pozbawienie osób pobierających emerytury pomostowe prawa do ww. świadczenia. Emerytury te, tak samo jak emerytury uregulowane ustawą z dnia 17 grudnia 1998r., przysługują z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tak SA w Gdańsku wyrok z dnia 27 września 2012 r., III AUa 515/12).
25 Ponieważ ustawa z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych jest aktem prawnym późniejszym niż ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...), treść art. 56 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych miała na celu umożliwienie osobom otrzymującym emerytury pomostowe otrzymywanie tych samych dodatkowych kwot, które są przyznawane osobom pobierającym emerytury w oparciu o przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin lub przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych albo przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Takie rozumienie przepisu art. 56 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych jest zgodne z zasadą równego traktowania osób pobierających świadczenia emerytalne, które były zatrudnione u tego samego pracodawcy i które pobierały deputat węglowy w okresie zatrudnienia (vide: wyrok Sadu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2012r., III AUa 515/12).
26 Z obserwacji t orzecznictwa wynika, że początkowo orzeczenia dotyczyły stanów faktycznych, w których wnioskodawcy pobierali świadczenia rentowe, a których związek (lub jego brak) z zatrudnieniem na kolei nie budził wątpliwości. Inne orzeczenia dotyczyły sytuacji, kiedy wnioskodawcy byli uprawnieni do emerytury pomostowej, przyznanej z tytułu pracy w szczególnych warunkach na kolei. Wreszcie, odrębne orzeczenia dotyczyły byłych pracowników kolejowych pobierających emeryturę na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dla wszystkich tzw. młodszych ubezpieczonych (tj. urodzonych po 31 grudnia 1948 r.). W tym ostatnim zwłaszcza przypadku grupy orzeczeń pojawiły się różnorodnie rozstrzygane wątpliwości, tj. czy pobieranie takiej emerytury wyłącza możliwość nabycia przez byłego pracownika kolejowego prawa do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 74 ustawy o komercjalizacji.
27 W orzecznictwie sądów apelacyjnych co do zasady przyjmuje się jednak , że prawo do deputatu węglowego przysługuje byłym pracownikom kolejowym, którzy na podstawie tego właśnie zatrudnienia uzyskali emeryturę lub rentę. Istotne jest zatem ustalenie, czy przyznane świadczenie emerytalne zostało ustalone na podstawie zatrudnienia kolejowego i wówczas to prawo do deputatu przysługuje.
28 W sprawie nie jest sporne to, że odwołujący był zatrudniony na kolei, że przez ponad 15 lat pracował tam w szczególnych warunkach. Ponadto, posiadał ogólny okres składkowy i nieskładkowy, który w niniejszej sprawie również wynikał z zatrudnienia na kolei, w okresie zatrudnienia na kolei miał ustalone prawo do deputatu węglowego i z tytułu zatrudnienia na kolei uzyskał prawo do emerytury pomostowej. W świetle tego, zachodził związek prawny między specyfiką zatrudnienia na kolei, a uzyskaniem przez odwołującego emerytury pomostowej. Zatrudnienie odwołującego na kolei przez ponad 15 lat warunkowało bowiem prawo do ustalenia mu prawa do tej emerytury. Skoro zatem odwołujący spełnił warunki konieczne do przyznania mu emerytury pomostowej, ustalonej na podstawie zatrudnienia kolejowego, w trakcie którego przysługiwało mu prawo do deputatu węglowego, to spełnił przesłanki wynikające żart. 74 ust. 1 i 4 ustawy o komercjalizacji, a w konsekwencji przysługuje mu prawo do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy jako byłemu pracownikowi kolejowemu. Prawo do dochodzonego ekwiwalentu pieniężnego przysługuje także osobie, która uzyskała prawo do emerytury pomostowej. W tym względzie Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego - w Lublinie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 10 lutego 2021 r. III AUa 963/20).
29 W związku z powyższym ubezpieczony spełnia wszystkie przesłanki wskazane w przepisie art. 74 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...). Tym samym, brak jest podstaw do odmowy przyznania mu prawa do wypłaty deputatu węglowego.
30 Mając na względzie wskazane okoliczności Sąd Okregowy, na podstawie art. 477 ( 14) § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał B. S. prawo do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy od dnia 1 sierpnia 2023 r. tj. począwszy od miesiąca złożenia wniosku k. 24 akt ZUS, przy czym emerytura pomostowa przyznana została od 01.7.2023 r.
31 Powyższy wyrok zaskarżył w całości pozwany organ rentowy:
32 zaskarżonemu wyrokowi zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 74 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. 2020r., poz. 292) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że ubezpieczony ma prawo do zwiększenia wysokości emerytury o ekwiwalent pieniężny za deputat węglowy, podczas gdy okoliczności sprawy takiego twierdzenia nie uzasadniają.
33 Powołując się na podaną podstawę apelacji pozwany wnosił o:
34 1) zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
35 2) zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
36 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
37 Apelacja organu rentowego podlegała oddaleniu jako bezzasadna.
38 Przedmiotem sporu pomiędzy stronami było, czy ubezpieczony B. S. spełnia warunki do zwiększenia wysokości emerytury poprzez nabycie prawa do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy.
39 W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy w powyższym zakresie w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów, wynikające z przepisu art. 233 k.p.c., nie popełnił też błędów w rozumowaniu, zarówno w zakresie ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, które uzasadniałyby zmianę bądź uchylenie rozstrzygnięcia. Całość podjętych ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji, przedstawiona w pisemnym uzasadnieniu wyroku, zasługuje na akceptację. Ustalenia te, jako prawidłowe, a nadto niewymagające zmiany ani uzupełnienia, Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne (art. 387 § 2¹ punkt 1 k.p.c.).
40 Sąd Odwoławczy w pełni podziela także ocenę prawną, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji, uznając ją za wyczerpującą. Przyjmując za własne dokonane w tym zakresie oceny Sądu pierwszej instancji, Sąd Odwoławczy nie widzi potrzeby powtarzania w całości trafnego wywodu prawnego (art. 387 § 2¹ punkt 2 k.p.c.).
41 Nadto należy podkreślić, iż de facto wszelkie wątpliwości w zakresie tegoż przedmiotu sprawy, zostały już wyjaśnione w orzecznictwie sadów powszechnych, tak też Sądu Najwyższego.
42 Stwierdzić należy, że apelacja wywiedziona przez organ rentowy sprowadza się do niczym nieuzasadnionej polemiki z wyrokiem Sądu pierwszej instancji, albowiem nie przedstawiono w niej żadnej nowej argumentacji, przytaczając jedynie po raz kolejny odmienną ocenę co do kwestii oprawa wnioskodawcy do spornego świadczenia.
43 Przypomnieć należy, iż, zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a ponadto powinna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy, jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i – ważąc ich moc oraz wiarygodność – odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNP 2000/17/655, LEX nr 41437). W razie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c., wadliwa jest przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów, a także, będące jej konsekwencją, ustalenie stanu faktycznego i jego subsumowanie pod określony przepis prawa. Nadto, jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, w którym brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 15 grudnia 2005 roku, I ACa 513/05, LEX nr 186115). W związku z powyższym, Sąd Apelacyjny dokonał ponownej oceny materiału dowodowego przez pryzmat zarzutu apelacyjnego, polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, i doszedł do wniosku, że Sąd Okręgowy zarówno wyjaśnił okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia, jak i dokonał prawidłowej oceny stanu zdrowia ubezpieczonego, w kontekście jego kwalifikacji zawodowych.
44 Sąd okręgowy nie naruszył wbrew zarzutowi apelacyjnemu także i normy prawa materialnego, art. 74 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. 2020r., poz. 292) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że ubezpieczony ma prawo do zwiększenia wysokości emerytury o ekwiwalent pieniężny za deputat węglowy, podczas gdy okoliczności sprawy dokładnie właśnie takie twierdzenia uzasadniają.
45 B. S. przepracował 15 lat na kolei, pobierał w czasie tego zatrudnienia ekwiwalent za deputat węglowy, emeryturę pomostową nabył z tytułu zatrudnienia na kolei, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne dla dochodzonego w sprawie świadczenia. To, czy zatrudnienie powinno przypadać bezpośrednio i jako ostatnie przed przejściem na emeryturę jednolicie stanowi już orzecznictwo powszechne, takie stanowisko zajmuje także sąd apelacyjny orzekający w sprawie, stojąc na stanowisku, iż ustawodawca takiego wymogu nie ustanowił i pozwany w ocenie sądu apelacyjnego cały czas dokonuje nadinterpretacji art. 74 ustawy op.cit. wyżej.
46 ( patrz: III AUa 2624/20, Warunki otrzymania prawa do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy - Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach LEX nr 3440716 - wyrok z dnia 20 lipca 2022 r.; Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2022 r. III AUa 1160/21; III AUa 661/14, Pojęcie byłego pracownika kolejowego. - Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi.).
47 Reasumując, skoro apelacja pozwanego jest nieuzasadniona, sad apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 385 kpc.
48 SSA Daria Stanek