Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r., III AUa 21/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r., III AUa 21/24

Tekst

1 Sygn. akt III AUa 21/24 upr.

Uzasadnienie

2 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., decyzją z 3 lutego 2023 roku odmówił ubezpieczonej M. S. prawa do renty socjalnej. Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła ubezpieczona M. S.. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.

3 Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrokiem z 16 listopada 2023 roku, zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do renty socjalnej od 1 listopada 2022 roku do 31 stycznia 2024 roku oraz stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania zaskarżonej decyzji.

4 Sąd pierwszej instancji ustalił, iż ubezpieczona M. S. do 30 czerwca 2022 roku studiowała w Wyższej Szkole (...) w G. na kierunku kosmetologia. Były to studia pierwszego stopnia (licencjackie). Ubezpieczona zamierzała rozpocząć od 1 października 2022 roku studia drugiego stopnia (uzupełniające magisterskie) na kierunku: zarządzanie ze specjalnością marketing i social media w Wyższej Szkole (...) w G. (1). Nabór na studia trwał do końca września 2022 roku. Ubezpieczona spełniała wszystkie formalne wymogi uprawniające ją do rozpoczęcia nauki. Nie złożyła natomiast wymaganych dokumentów, z uwagi na jej stan zdrowia, spowodowany sepsą i dalszymi powikłaniami.

5 Od 20 lipca 2022 roku M. S. zgłaszała złe samopoczucie, miała objawy grypopochodne. 30 lipca 2022 roku matka ubezpieczonej znalazła ją w nocy nieprzytomną w łazience. Następnie została skierowana do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Była bez kontaktu słowno-logicznego, nieprzytomna, bez reakcji na ból, niedowładzie czteroczynowym. Z uwagi na obraz kliniczny, wysunięto rozpoznanie infekcyjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i najpewniej mózgu w przebiegu stanu septycznego i następnie była hospitalizowana na oddziale neurologii od 30 lipca 2022 roku do 29 sierpnia 2022 roku oraz na oddziale rehabilitacji neurologicznej od 29 sierpnia 2022 roku do 22 września 2022 roku. W tym okresie odbywała się intensywna rehabilitacja, ubezpieczona ponownie musiała nauczyć się mówić, chodzić, jeść. W trakcie hospitalizacji uzyskano poprawę kontroli postawy podczas pionizacji i ruchów, drżenie ataktyczne tułowia było mniejsze, jak również w obrębie kończyn górnych. Utrzymywało się nadal niewielkie spowolnienie ruchowe i zaburzenia mowy typu dysartrii. Następnie była poddawana rehabilitacji stacjonarnej, w tym też odbywała zajęcia z neurologopedą, pozostawała pod kontrolą psychologa, psychiatry, neurologa. Po wyjściu ze szpitala ubezpieczona miała problemy z przemieszczeniem, poruszała się bardzo powoli, nadal miała również duże trudności z mówieniem. W związku z tym uznała, że w takim stanie zdrowia nie jest w stanie podjąć nauki na studiach. Z uwagi na prowadzoną roczną rehabilitację, stan zdrowia ubezpieczonej się poprawił i od 1 października 2023 roku podjęła naukę na studiach wyższych na tym samym kierunku, na którym planowała podjąć naukę od 1 października 2022 roku tj. zarządzanie ze specjalnością marketing i socjal media w Wyższej Szkole (...) w G. (1). Ubezpieczona bierze udział w zajęciach w formule on-line, albowiem stan zdrowia nie pozwala jej na osobiste uczestnictwo.

6 Lekarz orzecznik, orzeczeniem z 11 stycznia 2023 roku, ustalił, że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy do 31 stycznia 2024 roku, przy czym niezdolność nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed 18. rokiem życia ani w trakcie nauki do 28 kwietnia 2017 roku. W opinii lekarskiej z 19 maja 2023 roku lekarz orzecznik stwierdził, że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy od 30 lipca 2022 roku do 31 stycznia 2024 roku oraz, że nie dowiedziono związku tej niezdolności z naruszeniem sprawności do 30 czerwca 2022 roku.

7 Sąd pierwszej instancji zważył, iż odwołanie ubezpieczonej podlegało uwzględnieniu.

8 Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej, renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem 18. roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia; 3) w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

9 Renta socjalna jest świadczeniem z zakresu zabezpieczenia społecznego, przyznawanym na zasadzie solidaryzmu. Charakteryzuje się powszechnością i jednolitością w zakresie poziomu świadczeń. Renta socjalna jest świadczeniem o szczególnym charakterze i jest ona przyznawana osobom, które ze względu na stan zdrowia nie mają jakiegokolwiek stażu ubezpieczeniowego, gdyż ich niezdolność powstała przed wejściem na rynek pracy. Stanowi zatem świadczenie o charakterze zabezpieczającym, kompensującym brak możliwości uzyskania uprawień do świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, a jej celem jest zapewnienie osobie, spełniającej ustalone warunki do przyznania tego świadczenia, środków finansowych niezbędnych do życia.

10 Przepis art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi, że dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, a zatem podobnie jak w przypadku przepisu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej również uzależnia uzyskanie prawa do tego świadczenia od kontynuowania nauki - przed ukończeniem 25. roku życia. W związku z tym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, pomocne dla wykładni użytego w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej sformułowania „w trakcie nauki w szkole” było sięgnięcie do orzecznictwa dotyczącego pojęcia „do ukończenia nauki w szkole”, o którym mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, z uwzględnieniem jednak odmiennego charakteru i celu renty socjalnej (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 marca 2016 roku, III AUa 1830/15, LEX nr 2022493).

11 W odniesieniu do renty rodzinnej znajduje to odzwierciedlenie w stanowisku, zgodnie z którym renta ta przysługuje dziecku uczącemu się w szkole, także w okresach przerw w nauce takich jak przykładowo przerwa wakacyjna, czy zmiana szkoły, niezależnie od tego, czy formalnie zachowało ono status ucznia, jeżeli występuje ciągłość kształcenia przejawiająca się w zamiarze dalszego kontynuowania nauki. Okres pobierania nauki pojmowany jest więc szeroko, gdyż obejmuje nie tylko okres efektywnego uczestniczenia w zajęciach objętych programem nauczania, ale także okres wakacji, urlopu zdrowotnego dla ucznia szkoły średniej czy urlopu dziekańskiego dla studenta wyższej uczelni, jak również przerw w edukacji wynikających ze skreślenia z listy uczniów i ponownego przyjęcia w ich poczet.

12 Sąd Apelacyjny w Gdańsku, w okolicznościach faktycznych zbliżonych do niniejszej sprawy (w której całkowita niezdolność do pracy nastąpiła 5 lipca a zatem po formalnym zakończeniu nauki), uznał, że dla oceny, czy całkowita niezdolność do pracy jest następstwem naruszenia sprawności jej organizmu, które powstało „w trakcie nauki w szkole” w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej, konieczne jest zbadanie, czy miała ona zamiar dalszego kontynuowania nauki po ukończeniu technikum (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 marca 2016 roku, III AUa 1830/15, LEX nr 2022493).

13 Sąd Okręgowy wskazał, iż ustawodawca skonstruował powyższe przepisy tak, jak wymagał tego wówczas obowiązujący jeden schemat roku akademickiego, który zaczynał się jesienią, a kończył na początku lata następnego roku. Chodziło o studia z typowym okresem ich rozpoczęcia, trwania oraz zakończenia roku akademickiego przy konstrukcji studiów jednolitych, bez podziału, czy wyróżnienia na etapy, tj. studia pierwszego stopnia (licencjackie, inżynieryjne) i studia drugiego stopnia (magisterskie). Jednak na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, w związku z reformą szkolnictwa wyższego doszło do zmiany systemu edukacji szkolnictwa wyższego i odejścia od jednolitych studiów magisterskich, wszakże z wyjątkami, w kierunku studiów zakończonych dyplomem licencjata oraz w kierunku odrębnych magisterskich studiów uzupełniających, zakończonych obroną pracy magisterskiej i dyplomem magistra. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, takie zmiany organizacyjne powodują, że literalne rozumienie powyższych przepisów prowadziłoby do nierównego traktowania studentów w zależności od tego, czy w odniesieniu do określonych kierunków przewidziano studia jednolite (np. medycyna, prawo), czy też studia dwuetapowe (pierwszego i drugiego stopnia). Studenci studiów jednolitych przez cały 5-letni okres studiów zachowaliby status osoby uczącej się w szkole wyższej, zaś w odniesieniu do studiów dwuetapowych w każdym przypadku dochodziłoby do przerwy w nauce od 1 lipca do 30 września, czyli pomiędzy zakończeniem trzeciego roku studiów pierwszego stopnia, a rozpoczęciem nauki na pierwszym roku studiów uzupełniających magisterskich, mimo że studenci przeważającej większości kierunków nie mają możliwości nauki na studiach jednolitych, lecz został im z góry narzucony system dwuetapowej edukacji w ramach nauki w szkole wyższej.

14 Mając powyższe rozważania na względzie, Sąd pierwszej instancji przyjął, że w odniesieniu do renty socjalnej prawidłowe jest przyjęcie stanowiska, że renta ta przysługuje również w przypadku całkowitej niezdolności do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało w czasie wakacji lub innych przerw przypadających między poszczególnymi latami nauki lub studiów, jeżeli zachodziła wówczas ciągłość kształcenia się wyrażona w zamiarze dalszego kontynuowania nauki.

15 Przenosząc powyższe na dokonane ustalenia w niniejszej sprawie, Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczona M. S. do 30 czerwca 2022 roku studiowała w Wyższej Szkole (...) w G. na kierunku kosmetologia. Były to studia pierwszego stopnia (licencjackie). Następnie zamierzała rozpocząć od 1 października 2022 roku studia drugiego stopnia (uzupełniające magisterskie) na kierunku zarządzanie ze specjalnością marketing i socjal media w Wyższej Szkole (...) w G. (1). Ubezpieczona spełniała wszystkie formalne wymogi uprawniające ją do rozpoczęcia nauki, przy czym z uwagi na to, że nabór na studia trwał do końca września 2022 roku, to czynności tych nie wykonała natychmiast po zakończeniu nauki. Od 20 lipca 2022 roku stan zdrowia ubezpieczonej stopniowo się pogarszał. 30 lipca 2022 roku matka ubezpieczonej znalazła ją w nocy nieprzytomną i następnie była hospitalizowana na oddziale neurologii od 30 lipca 2022 roku do 29 sierpnia 2022 roku oraz na oddziale rehabilitacji neurologicznej od 29 sierpnia 2022 roku do dnia 22 września 2022 roku W tym okresie ubezpieczona, z uwagi na dwumiesięczną hospitalizację, nie była w stanie złożyć wymaganych dokumentów. W trakcie hospitalizacji odbywała się intensywna rehabilitacja, uzyskano częściową poprawę, przy czym nadal utrzymywało się spowolnienie ruchowe i zaburzenia mowy typu dysartrii. W związku z tym, ostatecznie M. S. nie była w stanie podjąć nauki na studiach od 1 października 2022 roku i nie złożyła wymaganych dokumentów. Z uwagi na prowadzoną roczną rehabilitację, stan zdrowia ubezpieczonej się poprawił i od 1 października 2023 roku M. S. podjęła naukę na studiach wyższych na tym samym kierunku, na którym planowała podjąć naukę od 1 października 2022 roku tj. zarządzanie ze specjalnością marketing i socjal media w Wyższej Szkole (...)w G. (1).

16 Powyższe, w ocenie Sądu pierwszej instancji, wskazuje, że ubezpieczona miała rzeczywistą wolę podjęcia nauki na studiach magisterskich od 1 października 2022 roku po zakończeniu nauki na studiach pierwszego stopnia. Jedyną przeszkodą do podjęcia dalszej nauki okazało się niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia spowodowane nagłym zachorowaniem na sepsę i jej powikłaniami. Przeszkoda ta miała charakter obiektywny i rzeczywiście uniemożliwiała rozpoczęcie nauki od 1 października 2022 roku.

17 W ocenie Sądu pierwszej instancji, mimo że naruszenie sprawności organizmu ubezpieczonej skutkujące jej okresową całkowitą niezdolnością do pracy od 30 lipca 2022 roku do 31 stycznia 2024 roku, powstało w okresie przerwy przypadającej między poszczególnymi latami nauki, to przyjąć należało, że zachodziła wówczas po jej stronie ciągłość kształcenia się, znajdująca wyraz w zamiarze dalszego kontynuowania nauki. W związku z tym zasadne było przyjęcie, że naruszenie sprawności leżące u podstaw okresowej, całkowitej niezdolności M. S. do pracy powstało „w trakcie nauki w szkole” w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej. Z uwagi na to, że całkowita niezdolność wnioskodawczyni do pracy jest okresowa, tj. od 30 lipca 2022 roku do 31 stycznia 2024 roku, stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej, przysługuje jej renta socjalna okresowa.

18 Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej znajdującym odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 15 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Ubezpieczona złożyła wniosek o ustalenie jej prawa do renty socjalnej 24 listopada 2022 roku stosownie do art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej w zw. z art. 15 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej, świadczenie to należy jej wypłacić od 1 listopada 2022 roku tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożył w organie rentowym wniosek.

19 Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 477¹⁴§ 2 k.p.c. i cytowanych przepisów, Sąd pierwszej instancji orzekł o zmianie decyzji. W ocenie Sądu Okręgowego, w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do obciążenia odpowiedzialnością organu rentownego za nieprzyznanie odwołującej prawa do renty socjalnej. Organ rentowy na etapie postępowania administracyjnego miał możliwość dokonania prawidłowych ustaleń w oparciu o przedłożone dokumenty. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Zakład dysponował zatem całokształtem materiału dowodowego niezbędnym do przyznania ubezpieczonej świadczenia. Na etapie postępowania dowodowego przed sądem nie zostały ujawnione żadne nowe dowody. Wobec tego Sąd uznał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Mając powyższe na uwadze, zgodnie z przepisem art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, Sąd pierwszej instancji stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania zaskarżonej decyzji.

20 Organ rentowy wniósł apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając go w całości i zarzucając:

21 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy o rencie socjalnej w zw. z art. 13 i 100 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez przyjęcie, że ubezpieczona spełnia niezbędne przesłanki warunkujące przyznanie prawa do renty socjalnej, podczas gdy całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej,

22 2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., polegające na dowolnej a nie swobodnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sposób sprzeczny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, poprzez:

23 a) uznanie, że ubezpieczona spełnia wszystkie przesłanki do ustalenia prawa do renty, podczas gdy całkowita niezdolność do pracy ubezpieczonej nie powstała w okresie nauki szkoły wyższej, co potwierdza zaświadczenie z uczelni z 21 listopada 2023 roku, z którego wprost wynika data, od której ubezpieczona nie posiada już statusu studenta w związku z zakończeniem nauki,

24 b) uznanie, że ubezpieczona udowodniła zamiar kontynuowania nauki na studiach II stopnia, podczas gdy nie przedłożyła żadnego dowodu na tę okoliczność, czym Sąd naruszył art. 233 § 1 k.p.c.,

25 c) pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego, że ubezpieczona miała ewentualny zamiar rozpoczęcia nauki na zupełnie innej uczelni oraz na zupełnie innym kierunku studiów, a zatem w żadnym wypadku nie można uznać, że kontynuowała kształcenie, skoro miała rozpocząć ewentualne studia na zupełnie innej uczelni i innym kierunku.

26 Mając na uwadze powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Organ rentowy wniósł o przeprowadzenie dowodu z Regulaminu Studiów Wyższej (...) w G., na wykazanie faktu utraty statusu studenta 30 czerwca 2022 roku i daty powstania całkowitej niezdolności do pracy w związku z naruszeniem sprawności organizmu niepowstałym w trakcie nauki w szkole wyższej.

27 Ubezpieczona, w odpowiedzi na apelację, wniosła o jej oddalenie w całości.

28 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

29 Apelacja organu rentowego skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem odwołania.

30 Spór w niniejszej sprawie koncentrował się na kwestii, czy naruszenie sprawności organizmu ubezpieczonej, leżące u podstaw tej niezdolności, powstało „w trakcie nauki w szkole” w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej.

31 Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem 18. roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia; 3) w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

32 Analizę tej przesłanki zacząć należy od wskazania, że renta socjalna ma charakter świadczenia zabezpieczającego, które kompensuje brak możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego ze względu na to, że całkowita niezdolność do pracy powstała przed wejściem na rynek pracy, a jej celem jest zapewnienie osobie spełniającej ustawowe warunki do przyznania tego świadczenia środków finansowych niezbędnych do życia (por. wyroki Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2008 roku, I UK 264/07, MPPr 2008/10/548, z 2 lutego 2010 roku, II UK 172/09, LEX nr 584202, por. wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu: z 9 stycznia 2015 roku, III AUa 372/14, LEX nr 1663072 i z 21 stycznia 2015 roku, III AUa 530/14, LEX nr 1663078, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 4 grudnia 2014 roku, III AUa 266/14, LEX nr 1649275, wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 21 listopada 2012 roku, III AUa 1047/12, LEX nr 1237655).

33 Odmienny charakter ma renta rodzinna, która stanowi świadczenie ubezpieczeniowe pochodne od emerytury bądź renty z tytułu niezdolności do pracy, która przysługiwała lub przysługiwałaby zmarłemu, a służy zapewnieniu uprawnionym środków utrzymania już od dnia śmierci osoby ubezpieczonej (por. wyroki Sądu Najwyższego z 5 października 2006 roku w sprawie I UK 117/06, OSNP 2007/23-24/357, z 24 stycznia 2001 roku, II UKN 122/00, OSNAPiUS 2002/18/440 i z 20 stycznia 2000 roku, II UKN 321/99, OSNAPiUS 2001/11/389).

34 Istota renty rodzinnej służącej dziecku zmarłego ubezpieczonego sprowadza się do zapewnienia świadczenia alimentacyjnego umożliwiającego mu kontynuowanie nauki w celu uzyskania zdolności do samodzielnego utrzymania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 3 września 2014 roku, III AUa 1972/13, LEX nr 1506643).

35 Faktem jest, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, że przepis art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm., nazywanej dalej ustawą emerytalną) stanowi, że dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej, renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia. Na pierwszy rzut oka zatem przesłanki „do ukończenia nauki w szkole” i „które powstało w trakcie nauki w szkole” wydają się do siebie zbliżone. Sąd Apelacyjny nie podziela stanowiska przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji, w myśl którego sam fakt podobieństwa pomiędzy przesłankami przyznania prawa do renty rodzinnej i renty socjalnej skutkuje możliwością posiłkowania się poglądami orzecznictwa i doktryny odnoszącymi się co do pojęcia „do ukończenia nauki w szkole”, zawartego w art. 4 ust. 1 pkt w ustawy o rencie socjalnej. Należy w tym miejscu wskazać, iż w myśl art. 15 ustawy o rencie socjalnej, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio: 1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 12;art. 13;art. 14;art. 61;art. 78;art. 79;art. 80;art. 81;art. 93;art. 93 ust. 2;art. 98;art. 100;art. 100 ust. 1;art. 100 ust. 2;art. 101;art. 102;art. 102 ust. 1;art. 104;art. 104 ust. 4;art. 107;art. 114;art. 116;art. 116 ust. 1 b;art. 116 ust. 2;art. 118;art. 118 ust. 1;art. 118 ust. 2;art. 118 ust. 3;art. 118 ust. 4;art. 118 ust. 5;art. 119;art. 119 ust. 1;art. 121;art. 122;art. 122 ust. 1;art. 126;art. 128;art. 129;art. 129 ust. 1;art. 130;art. 130 ust. 1;art. 133;art. 134;art. 135;art. 136 a;art. 138;art. 139;art. 140;art. 141;art. 142;art. 143;art. 144)">art. 12-14, art. 61, art. 78-81, art. 93 ust. 2, art. 98, art. 100 ust. 1 i 2, art. 101, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 4, art. 107, art. 114, art. 116 ust. 1b i 2, art. 118 ust. 1-5, art. 119 ust. 1, art. 121, art. 122 ust. 1, art. 126, art. 128, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 1, art. 133-135, art. 136a i art. 138-144 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisy wydane na podstawie art. 128a tej ustawy; 2) art. 80-82, art. 84 ust. 1, 1a, 4, 4a, 6-8e i 11 oraz art. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pomimo zawarcia odnośnika do wielu przepisów ustawy emerytalnej, nie umieszczono w tym przepisie zatem odniesienia do art. 68 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co mogłoby skutkować stosowaniem wykładni tego przepisu (a właściwie przesłanki „ukończenia nauki w szkole”) ugruntowanej w orzecznictwie, do przesłanki umieszczonej w art. 4 ust. 1 pkt w ustawy o rencie socjalnej. Sąd Apelacyjny nie podziela zatem stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż pomocne dla wykładni użytego w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej sformułowania „w trakcie nauki w szkole” było sięgnięcie do orzecznictwa dotyczącego pojęcia „do ukończenia nauki w szkole”, o którym mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego, są to dwie różne przesłanki dwóch całkowicie różnych świadczeń, co skutkuje niemożnością automatycznego przenoszenia poglądów doktryny i orzecznictwa z jednego przepisu do drugiego.

36 Mając na uwadze, iż 30 czerwca 2022 roku ubezpieczona ukończyła studia pierwszego stopnia na Wyższej Szkole (...) w G. na kierunku kosmetologia (zgodnie z regulaminem studiów Wyższej (...) w G. – rozdział V, § 40 ust. 2 – datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego) i w momencie pogorszenia stanu zdrowia (około 20 lipca 2022 roku), a także następującej po nim całkowitej utraty zdolności do pracy (która bezspornie nastąpiła 30 lipca 2022 roku) nie studiowała na żadnej uczelni, nie można było uznać, że jej niezdolność do pracy spowodowana była naruszeniem sprawności organizmu, które powstało w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o rencie socjalnej). Nie było zasadne zastosowanie w drodze analogii wykładni przepisu art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, przyjmowanej w orzecznictwie, która dopuszcza uznanie chęci kontynuowania nauki za spełnienie przesłanki „do ukończenia nauki w szkole” – a w przypadku renty socjalnej – w trakcie nauki w szkole. Bezspornie bowiem ubezpieczona, w momencie naruszenia sprawności jej organizmu, skutkującego utratą zdolności do pracy, nie uczyła się w szkole ani w szkole wyższej. 30 czerwca 2022 roku zakończyła naukę w Wyższej Szkole (...) w G., zyskując tytuł licencjata i wykształcenie wyższe, od 1 października 2022 planowała, a dopiero 1 października 2023 roku rozpoczęła naukę na kierunku zarządzanie ze specjalnością marketing i socjal media w Wyższej Szkole (...) w G. (1). Pomimo zatem chęci kontynuowania nauki na studiach drugiego stopnia, ubezpieczona straciła status studenta w chwili, w której złożyła egzamin dyplomowy (licencjat) i odzyskała go dopiero w chwili przyjęcia na studia drugiego stopnia.

37 Na marginesie można jedynie dodać, iż niezastosowanie wykładni dotyczącej spełnienia przesłanki prawa do renty rodzinnej (odnoszącej się do „zamiaru kontynuowania nauki”), wbrew argumentacji Sądu Okręgowego, nie doprowadziło do nierównego traktowania ubezpieczonej w stosunku do studentów określonych kierunków, przy których przewidziano studia jednolite (np. medycyna, prawo). Ubezpieczona, po poprawie stanu zdrowia, zgodnie z pierwotnym założeniem, rozpoczęła studia magisterskie (drugiego stopnia), jednak na zupełnie innej uczelni i zupełnie innym kierunku niż te, które ukończyła przed lipcem 2022 roku. Nie może być zatem mowy o analogii w stosunku do kierunków, które z założenia wymagają studiów pięcioletnich. Jak słusznie wskazał organ rentowy, oczywistym jest, że w okresie wakacyjnym dana osoba nie traci statusu studenta, jednak w niniejszej sprawie ubezpieczona zakończyła studia licencjackie, otrzymała dyplom i zdobyła wyższe wykształcenie. Kontynuacja studiów i ewentualny wybór uczelni oraz kierunku, zależał jedynie od niej i następne lata nauki (od października 2022 roku) nie były konieczne do ukończenia szkoły wyższej – tak jak to jest w przypadku studiów jednolitych magisterskich, przy których konieczne jest pozostawanie studentem przez 5 albo nawet 6 lat.

38 Mając na uwadze powyższe rozważania, a przede wszystkim fakt, iż ubezpieczona nie spełniła przesłanki koniecznej do przyznania jej prawa do renty socjalnej, polegającej na tym, aby jej niezdolność do pracy spowodowana była naruszeniem sprawności organizmu, które powstało w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, należało zmienić zaskarżony wyrok i oddalić odwołanie, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

39 SSA Daria Stanek