Wyrok z dnia 10 sierpnia 1983 r., I SA 515/83

wyrok z dnia 10 sierpnia 1983 r., I SA 515/83

Tekst

TEZY

1 1. Paragraf 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przyjęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywanie działek budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. nr 20 poz. 117/, to jest aktu wykonawczego do ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. 1969 nr 27 poz. 216 ze zm./, odnosi się tylko do terenów wyznaczonych pod budownictwo zagrodowe w trybie tej ustawy i dotyczy działek przeznaczonych pod zabudowę zagrodową.

2 2. Podstawą prawną sprzedaży przez Państwo działek położonych na terenie gminy, ale już zabudowanych lub przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe, lecz nie pozyskanych w trybie powyższej ustawy, jest art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Władysława G. na decyzję Wojewody Radomskiego z dnia 27 lipca 1982 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na nabywcę działki budownictwa zagrodowego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy Ch. z dnia 24 kwietnia 1982 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Radomskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

4 Decyzją z dnia 27 lipca 1982 r. nr WBG.OT-4410a/127/82 Wojewoda Radomski utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Gminy Ch. z dnia 24 kwietnia 1982 r. nr RLS-7010-02/4/82, którą odmówiono Władysławowi G. zakwalifikowania go na nabywcę działki budownictwa zagrodowego, położonej we wsi W. P. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Władysław G. w 1979 r. przekazał na rzecz Państwa swoje gospodarstwo rolne w zamian za emeryturę. Na działce, o której kupno ubiega się, znajdują się budynki, których własność zachował po przekazaniu gospodarstwa, na gruncie zaś ustanowiona jest służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z budynków. Ponieważ Władysław G. jest rencistą, nie może stać się nabywcą tej działki, zgodnie bowiem z par. 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przyjęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. nr 20 poz. 117/ nabywcą zagrodowej działki budowlanej może być tylko właściciel gospodarstwa rolnego lub członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej, nie posiadający odpowiednich działek budowlanych.

5 Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu administracyjnego wniósł Władysław G. Podnosił on w skardze, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. jest poważnie chory i wymaga stałej opieki. Niska renta nie pozwala mu na zapewnienie sobie opieki ze strony obcych ludzi. Uważa, że gdyby stał się właścicielem działki wraz z budynkami, to w zamian za obietnicę darowizny nieruchomości mógłby znaleźć osobę, która zaopiekowałaby się nim. Z tych względów domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

6 W odpowiedzi na skargę Wojewoda Radomski podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wnosił o oddalenie skargi.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Paragraf 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przyjęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. nr 20 poz. 117/, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, znajduje się w akcie normatywnym wykonawczym do ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. 1969 nr 27 poz. 216 ze zm./. Przepis ten zatem odnosi się tylko do terenów przejętych na rzecz Państwa i wyznaczonych pod budownictwo zagrodowe w trybie tej ustawy. Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika nadto, że dotyczy on tylko działek przeznaczonych pod budowę zagrodową, a więc działek, na których budownictwo tego typu będzie dopiero realizowane. Nie może natomiast odnosić się on do sytuacji, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdy na działce - aczkolwiek przyjętej na rzecz Państwa, ale nie w trybie cytowanej ustawy - znajdują się już budynki, to znaczy działka jest już zagospodarowana zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W takim wypadku bowiem podstawę prawną sprzedaży działki na rzecz osób fizycznych stanowić powinien art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./. Z art. 41 tej ustawy wynika, że działki położone na terenie gminy i zabudowane /między innymi/ budynkami związanymi z gospodarstwem rolnym lub przeznaczone pod budowę takich budynków, które nie zostały pozyskane w sposób określony w art. 41 ust. 4, powinny być zbywane na podstawie art. 41 ust. 2.

9 Rozpatrzenie wniosku Władysław G. i podjęcie decyzji na podstawie par. 17 cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r., nie zaś w trybie art. 41 ust. 2 powołanej ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, stanowi naruszenie prawa materialnego. Skutkiem tego zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa musiały zostać przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylone.

10 Podjęcie decyzji o sprzedaży gruntu w trybie art. 41 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach leży w sferze uznania organu administracji państwowej. Oznacza to, że organ ten, prowadząc określoną politykę na obszarach wsi, decyduje o tym, kto może być nabywcą takich gruntów, przy czym nabywcą takim nie musi być osoba odpowiadająca wyłącznie kryteriom przewidzianym dla nabywców terenów budowlanych, wyznaczonych na podstawie ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi. Mogą bowiem być przypadki, że wniosek osoby nie będącej rolnikiem będzie w ocenie organów administracji państwowej zasługiwał na pozytywne potraktowanie i osobie tej umożliwione zostanie nabycie działki o podobnym charakterze, jak w niniejszej sprawie.

11 W tej sytuacji wniosek Władysława G. powinien być ponownie wnikliwie przeanalizowany z uwzględnieniem argumentów wysuniętych przez skarżącego.

12 Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 208 Kpa.