Wyrok z dnia 18 marca 1998 r., II SA 42/98

wyrok z dnia 18 marca 1998 r., II SA 42/98

Tekst

TEZY

1 O nieskazitelności charakteru w rozumieniu art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./ nie decydują braki wiedzy z zakresu etyki zawodowej ani też z zakresu organizacji samorządu adwokackiego kandydata na adwokata ale jego dotychczasowe zachowanie oceniane na podstawie konkretnych faktów.

2 Kryteria oceny powinny mieć charakter uniwersalny, a nie korporacyjny, ideologiczny lub polityczny.

Sentencja

3 uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów.

Uzasadnienie

4 Skarżąca ukończyła studia prawnicze w 1964 roku z wynikiem dobrym. W czerwcu 1968 roku złożyła egzamin radcowski z wynikiem dostatecznym. Od tego czasu pracowała jako radca prawny w różnych zakładach pracy. Od 1992 roku działa w ramach radcowskiej spółki cywilnej.

5 Dnia 2 stycznia 1997 r. złożyła wniosek o wpisanie jej na listę adwokatów w Poznaniu. Do wniosku dołączyła szereg pozytywnych opinii o swej pracy.

6 Organy samorządu adwokackiego obu instancji odmówiły wpisania skarżącej na listę adwokatów stwierdzając, że nie tylko nie zna ona przepisów prawa o adwokaturze ale nie rozumie zasad etyki adwokackiej np. w kwestii zachowania tajemnicy adwokackiej i odpowiedzialności adwokata czy też kolizji interesów uniemożliwiającej prowadzenie sprawy. Z drugiej strony twierdzi, iż "nie ma prawnika, który byłby lepszy od niej".

7 Odwoławcza decyzja Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 24 stycznia 1997 r. była przedmiotem odwołania skarżącej do Ministra Sprawiedliwości, który decyzją z 2 grudnia 1997 r. odwołania tego nie uwzględnił.

8 Minister uznał, że skarżąca nie spełnia wymogów art. 65 pkt 1 prawa o adwokaturze albowiem nie ma nawet podstawowych wiadomości o organizacji adwokatury, nie zna też zasad etyki radcowskiej, wykonywała też niektóre czynności jako radca prawny, z naruszeniem prawa.

9 W skardze na decyzję Ministra Sprawiedliwości skarżąca podniosła, że doręczono jej nieuwierzytelnioną kserokopię, która nie wzbudziła jej zaufania jako dokument urzędowy. Wyraziła też wątpliwość czy wiceminister Sprawiedliwości podpisujący decyzję w imieniu Ministra jest do tego osobą upoważnioną. Zauważyła, że na decyzji brak było okrągłej pieczęci Ministerstwa Sprawiedliwości a także iż włożono ją do poplamionej koperty.

10 Treść zaskarżonej decyzji oraz uchwał organów samorządu adwokackiego wskazuje iż osoby je podejmujące są psychicznie niewydolne.

11 Następne zarzuty mają charakter ogólnych sformułowań polityczno - socjologicznych, krytycznych do istniejącego stanu w adwokaturze. Między innymi są to stwierdzenia, że w adwokaturze funkcjonuje "zwyczajowe łapówkarstwo".

12 Odpowiadając na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Skarżąca jako wieloletni radca prawny zwolniona była od wymogu złożenia egzaminu adwokackiego /art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./. Korzysta ona w pełni z praw publicznych, ukończyła uniwersyteckie studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra prawa /art. 65 pkt 2 i 3 prawa o adwokaturze/. Pozostaje zatem ocenić, czy spełniała ona, konieczny do wpisu na listę adwokatów, warunek nieskazitelności charakteru i dania swym zachowaniem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata /art. 65 pkt 1 prawa o adwokaturze/.

15 O nieskazitelności charakteru w rozumieniu cytowanego przepisu nie decydują braki wiedzy z zakresu etyki zawodowej ani też z zakresu organizacji samorządu adwokackiego kandydata na adwokata ale jego dotychczasowe zachowanie oceniane na podstawie konkretnych faktów. Kryteria oceny powinny mieć charakter uniwersalny, a nie korporacyjny, ideologiczny lub polityczny.

16 Jak to już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy samorządu adwokackiego nie mają podstaw prawnych do kontroli stanu wiedzy kandydata do zawodu adwokata, zwolnionego ustawowo z obowiązku zdawania egzaminu adwokackiego.

17 Skoro zatem, ani organy samorządu adwokackiego ani Minister Sprawiedliwości nie byli w stanie przedstawić jakichkolwiek faktów, podważających ocenę "nieskazitelności charakteru" skarżącej a nie tylko brak jej wiedzy, przeto skargę należało uwzględnić na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.