Wyrok z dnia 3 grudnia 2003 r., II SA 283/03

wyrok z dnia 3 grudnia 2003 r., II SA 283/03

Tekst

TEZY

1 Wprowadzenie do statutu gminy wymagania uzależniającego podjęcie uchwały o odwołaniu ze stanowiska sekretarza gminy od wcześniejszego wysłuchania osoby, której dotyczy wniosek o odwołanie, narusza prawo.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody M. na uchwałę Rady Gminy M.-G. z dnia 2.12.2002 r. (...) w przedmiocie odwołania ze stanowiska sekretarza gminy - oddala skargę.

Uzasadnienie

3 Rada Gminy M. uchwałą z 2 grudnia 2002 r., podjętą na wniosek wójta gminy, odwołała Zdzisława B. ze stanowiska sekretarza Gminy M.

4 Wojewoda M. zaskarżył tę uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia jej nieważności z powodu naruszenia prawa. Zarzucił, że naruszono par. 108 ust. 3 statutu Gminy M., według którego rada gminy przed podjęciem uchwały o odwołaniu ze stanowiska sekretarza gminy obowiązana jest wysłuchać wyjaśnień osoby, której dotyczy wniosek o odwołanie. To wymaganie nie zostało spełnione, ponieważ sekretarz gminy przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie był obecny na posiedzeniu Rady.

5 W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy w M. wniosła o jej oddalenie. Przyznała, że wprawdzie statut gminy zawiera wymaganie wysłuchania osoby, której dotyczy wniosek o odwołanie, ale przepisy statutowe nie zawierają żadnej sankcji z tytułu naruszenia tego wymagania, w szczególności sankcji w postaci nieważności uchwały o odwołaniu. Dlatego przepis par. 108 ust. 3 statutu gminy ma wyłącznie znaczenie informacyjne. Ponadto uregulowanie zasad nawiązywania i rozwiązywania stosunków pracy może mieć miejsce tylko w ustawie. Zdaniem gminy, żadne przepisy ustawowe nie przewidują ani nie upoważniają do wprowadzenia w statucie gminy wymagania wysłuchania pracownika przed odwołaniem go ze stanowiska.

6 Naczelny Sąd Administracyjny uznał tę skargę za nieuzasadnioną. Zwrócił przede wszystkim uwagę, że postanowienia statutu gminy stanowią prawo miejscowe, a więc obowiązują powszechnie na terenie gminy. Oznacza to, że mogą stanowić podstawę normatywną określonych działań prawnych, w tym uchwał i innych aktów organów gminy, i w konsekwencji służą jako kryterium badania legalności tych aktów. Dla takiej oceny charakteru i znaczenia postanowień statutowych nie jest istotne, że statut gminy nie przewiduje bezpośrednio żądnych sankcji za ich naruszenie. Dezawuowanie więc przez skarżącą gminę w ten sposób postanowień własnego statutu nie zasługuje na aprobatę.

7 Postanowienia statutu gminy są jednak dla sądu prawnie wiążące pod warunkiem, że nie naruszają ustawy. Sąd nie jest zatem związany regulacjami statutowymi niezgodnymi z ustawą, nawet jeżeli te regulacje nie zostały wzruszone /np. w trybie nadzoru/ i dalej obowiązują.

8 Zdaniem sądu, par. 108 ust. 3 statutu Gminy M. przewidujący, że przed podjęciem uchwały o odwołaniu Rada Gminy jest obowiązana wysłuchać wyjaśnień osoby, której dotyczy wniosek o odwołanie, narusza prawo. Nie chodzi tu wyłącznie o brak szczegółowego upoważnienia do statutowego uregulowania tej kwestii. Regulacja zawarta w par. 108 ust. 3 statutu nie mieści się bowiem także w ogólnym upoważnieniu do stanowienia w statucie o ustroju gminy /art. 3 ustawy o samorządzie gminnym/ ani w upoważnieniu do określenia w statucie organizacji wewnętrznej oraz trybu pracy organów gminy /art. 22 ust. 1 tej ustawy/. Te dwa przytoczone przepisy ustawowe dają gminie pewną samodzielność w zakresie rozwiązywania jej spraw ustrojowych. Jest to jednak samodzielność w granicach wyznaczonych ustawą. W omawianym przypadku chodzi o przepisy ustawy o samorządzie gminnym, określające kompetencje rady gminy do powołania i odwołania sekretarza /skarbnika/ gminy, określone w art. 18 ust. 2 pkt 2. Kompetencje te są ograniczone wyłącznie wymaganiem złożenia przez wójta wniosku w takiej sprawie. Wprowadzenie więc w tym zakresie dodatkowego wymagania w postaci obowiązku wysłuchania osoby, której wniosek o odwołanie dotyczy, stanowi dodatkowe, nieprzewidziane ustawą ograniczenie kompetencji rady jako organu stanowiącego i kontrolnego gminy, zmieniające określone ustawą jej relacje z innymi organami i podmiotami funkcjonującymi w strukturze gminy, i przez to należy je uznać za naruszające tę ustawę.

9 Mając to wszystko na uwadze, sąd uznał, że skarga wojewody nie zasługuje na uwzględnienie.