Wyrok z dnia 11 maja 1994 r., III SA 904/93

wyrok z dnia 11 maja 1994 r., III SA 904/93

Tekst

TEZY

1 Samochód należy do urządzeń przemysłowych, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Eugeniusza K. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 23 czerwca 1993 r. Nr PD-732-2/102/93 dotyczącą wymiaru podatku dochodowego od zapłaconych w 1992 r. rat leasingowych - 1/ uchylił zaskarżoną decyzję; 2/ zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 7.270.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

3 Decyzją z dnia 23 czerwca 1993 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 26 marca 1993 r. wymierzającą Eugeniuszowi K. - jako płatnikowi - podatek dochodowy w kwocie 54.125.800 zł, z tytułu rat leasingowych spłaconych w 1992 r.

4 Według ustaleń Urzędu Skarbowego Eugeniusz K. zawarł 3 umowy leasingu operacyjnego, między innymi z firmą Marhold AG Triesen-Lichtenstein. Przedmiotem umów były samochody marki "Mercedes". Zgodnie z art. 21 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./ podatnicy, którzy nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym w wysokości 20 proc. przychodu osiągniętego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m. in. za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego.

5 Zdaniem organów obu instancji, leasingodawca obowiązany był uiszczać podatek od otrzymanych rat leasingowych, a ponieważ tego nie czynił, obowiązek zapłaty przeszedł na leasingobiorcę jako płatnika na podstawie art. 15 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Podkreślono, że Słownik języka polskiego /PWN, Warszawa 1992, tom III, str. 619/ definiuje termin "urządzenie" jako rodzaj mechanizmu lub zespół elementów ułatwiających pracę, np. urządzenie przeładunkowe, transportowe. Wyprowadzono stąd wniosek, że samochód jest również urządzeniem przemysłowym. Izba Skarbowa odpowiadając na zarzut odwołania - dodała, że w sprawach podatku dochodowego nie ma zastosowania nomenklatura SWW, lecz należy brać pod uwagę potoczne rozumienie pojęcia "urządzenie przemysłowe".

6 Powołała się ponadto na pismo Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 maja 1993 r. /znak: TE 1-300/90/93/, według którego środki transportu mogą być traktowane jako rodzaj urządzeń przemysłowych.

7 Izba nie podzieliła zarzutu odwołania, że jedna z umów, a mianowicie umowa z dnia 21 maja 1992 r., została zawarta z osobą krajową. Wprawdzie umowę tę zawarto ze Spółką "S.Z." - Generalnym Przedstawicielem Mercedez-Benz AG w Polsce, jednakże posiadanie przedstawicielstwa w Polsce nie oznacza, że firma Mercedez-Benz jest osobą krajową, ani że ma siedzibę lub zarząd w Polsce. Również dowody wpłaty potwierdzają, że stroną umowy była firma Mercedes, a nie "S.Z."

8 Eugeniusz K. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 21 wspomnianej wyżej ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. Jego zdaniem, samochód nie jest urządzeniem przemysłowym. Ponadto skarżący uważa, że przepis ten nie miał zastosowania, gdyż "S.Z." Spółka z o.o. ma siedzibę w Polsce.

9 Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Nie ma racji skarżący, że pojęcie urządzenia przemysłowego należy interpretować według zasad obowiązujących w Systematycznym Wykazie Wyrobów. W każdym wypadku, gdy dany przepis nie zawiera odesłania do wspomnianego Wykazu i jednocześnie sam nie definiuje użytego pojęcia, znaczenie tego pojęcia musi być interpretowane według ogólnych zasad języka polskiego. Należy się zgodzić z Izbą Skarbową, że w tym rozumieniu, przy zastosowaniu definicji słownikowych, samochód należy do urządzeń przemysłowych, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.

12 Nie ulega też wątpliwości, że umowy z dnia 4 i 29 marca 1991 r. zostały zawarte z osobą, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Postanowienia stron wyraźnie stwierdzają, że leasingodawcą jest firma Marhold AG Triesen z Lichtensteinu, a Spółka "S.Z." jedynie firmę tę reprezentuje.

13 Reprezentacja nie oznacza posiadania w Polsce siedziby ani zarządu. Wątpliwości budzi natomiast treść umowy z dnia 21 maja 1992 r. Jako leasingodawcę oznaczono tam Spółkę "S.Z. Ltd". Wprawdzie nadruk w lewym górnym narożniku dodaje do nazwy wspomnianej spółki wyrazy "Generalne Przedstawicielstwo Mercedes-Benz AG w Polsce", jednakże sam nadruk nie pozwala udzielić odpowiedzi na pytanie, czy Spółka zawierała umowę w imieniu własnym, czy też w imieniu firmy "Mercedez-Benz". W pierwszym wypadku raty leasingowe byłyby dochodem Spółki, a nie podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Trudno też dociec, jaki element dowodów wpłaty utwierdził Izbę Skarbową w przekonaniu, że stroną umowy była firma "Mercedes-Benz".

14 Zdaniem Sądu, nie zostało dostatecznie wyjaśnione, w czyim imieniu Spółka zawarła umowę, ani czy Spółka "S.Z. Ltd" opłacała podatek dochodowy od pobranych rat leasingowych oraz w jakim zakresie i na podstawie jakich porozumień występuje w charakterze przedstawiciela firmy "Mercedes-Benz". Wspomniane okoliczności Izba Skarbowa powinna wyjaśnić po zebraniu odpowiednich dokumentów i ewentualnie innych dowodów.

15 Ponadto żaden z organów obu instancji nie rozważył, czy Polskę wiąże umowa w sprawie zapobieżenia podwójnego opodatkowania z krajem będącym siedzibą podatnika oraz czy umowa ta nie zawiera odmiennych uregulowań z art. 21 omawianej ustawy.

16 Wobec niewyjaśnienia sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 par. 9 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa, postanawiając o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 208 Kpa.