Wyrok z dnia 26 września 1997 r., III SA 881/96

wyrok z dnia 26 września 1997 r., III SA 881/96

Tekst

TEZY

1 Stosowanie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ nie może się obyć bez dokonania zabiegu indywidualizacji, tj. zrekonstruowania treści ujętych w nim przesłanek na tle konkretnego stanu faktycznego.

Sentencja

2 uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Uzasadnienie

3 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4 Skarga jest zasadna. Podkreślenia wymaga przede wszystkim fakt, iż odmawiając umorzenia zaległości podatkowej decyzją, uchylono się w istocie od obowiązku jej uzasadnienia zgodnie z wymaganiami art. 107 par. 3 Kpa. Nie sposób bowiem uznać, iż zamieszczenie w decyzji lakonicznego i zdawkowego stwierdzenia: "Zarząd Gminy nie widzi podstaw do umorzenia I raty podatku gruntowego" stanowi należytą realizację obowiązku, o którym stanowi wspomniany wcześniej przepis kodeksu. Ów brak zdaje się świadczyć o tym, iż podejmując decyzję nie zadbano o wszechstronne i dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy w celu ustalenia, czy nie zachodzi przesłanka określona w art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wspomniane uchybienie musi być potraktowane jako naruszenie elementarnych zasad procedury uregulowanej przepisami Kpa. W szczególności zaś przepisów art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa. Co więcej, w podpisanej przez Zastępcę Wójta decyzji brak jest wzmianki o tym, iż decyzję wydano z upoważnienia Wójta, co w zestawieniu z treścią jednozdaniowego uzasadnienia decyzji /"Zarząd Gminy nie widzi podstaw (...)"/ może rodzić obawy co do tego, w czyim imieniu podjęto zakwestionowaną w drodze odwołania decyzję.

5 Wyłaniających się w tym zakresie wątpliwości nie wyjaśnił organ odwoławczy, poprzestając na przytoczeniu w uzasadnieniu swojej decyzji treści przepisu tworzącego podstawę prawną dla umorzenia zaległości podatkowej oraz nader ogólnikowym wskazaniu, iż poniesienie przez wnioskodawców wydatków związanych z pogrzebem osoby bliskiej "nie stanowi bezpośredniej podstawy do umorzenia podatku gruntowego". Nie ulega wątpliwości, iż stosowanie przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie może się obyć bez dokonania zabiegu indywidualizacji, tj. zrekonstruowania treści ujętych w nim przesłanek na tle konkretnego stanu faktycznego. Przyjęcie a priori, a więc bez wykazania przez organ, przed którym toczy się postępowanie, że pewna okoliczność /w tym przypadku - trudna sytuacja finansowa skarżących spowodowana obciążeniem ich znacznymi wydatkami przeznaczonymi na pokrycie kosztów leczenia, a później pogrzebu osoby bliskiej/ nie stwarza dostatecznej podstawy do przyznania określonej przez ustawę ulgi, jest przejawem całkowitej dowolności w zakresie interpretacji przepisów obowiązującego prawa, a mówiąc ściślej - ustalania znaczenia zawartych w postanowieniach ustawy pojęć nieostrych.

6 Dopiero w odpowiedzi na skargę podjęto próbę odtworzenia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy /scharakteryzowania, zresztą bardzo powierzchownego, sytuacji skarżących/, co w niczym nie kompensuje błędów popełnionych w trakcie postępowania administracyjnego.

7 Stwierdzone naruszenia prawa, w tym podpisanie decyzji kończącej postępowanie w I instancji bez podania danych wskazujących na istnienie upoważnienia do jej wydania, uzasadniają uchylenie przez Sąd - na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - obu zapadłych w sprawie decyzji. Będąc związanym oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku /art. 30 ustawy o NSA/, przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ obowiązany jest dokonać wyczerpującej analizy sytuacji skarżących z uwzględnieniem zwłaszcza powołanych przez podatników okoliczności w celu ustalenia, czy powinien wobec nich znaleźć zastosowanie art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Dopełnieniem tego obowiązku, a zarazem realizacją dyrektywy wynikającej z przepisów Kpa będzie rzetelne, szczegółowe i odnoszące się do wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności uzasadnienie przyszłej decyzji.

8 O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.