Wyrok z dnia 16 czerwca 1999 r., III SA 7064/98

wyrok z dnia 16 czerwca 1999 r., III SA 7064/98

Tekst

TEZY

1 W ustępie 2 art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ przytoczono tylko niektóre przypadki ustalania dnia powstania nadpłaty. W pozostałych przypadkach, zgodnie z regułami języka polskiego, datą powstania nadpłaty jest dzień dokonania wpłaty nienależnej lub wyższej od należnej.

Uzasadnienie

2 Dnia 21 października 1996 r. Mariusz G. uiścił przekazem pocztowym kwotę 600 zł. tytułem opłaty skarbowej od wniosku o zezwolenie na wykonywanie czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego. Pismem z dnia 14 sierpnia 1997 r. wystąpił do Urzędu Skarbowego o zwrot nadpłaconej kwoty wraz z odsetkami. Zapłacona kwota 600 zł., zgodnie z par. 54 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 136 poz. 705 ze zm./ należna była od zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej oraz od koncesji.

3 Tymczasem w przypadku Mariusza G. należna opłata skarbowa wynosiła tylko 20 zł., na podstawie punktu 2 wymienionego wyżej par. 54 /"od pozostałych zezwoleń nie obejmujących działalności gospodarczej"/.

4 Dnia 22 grudnia 1997 r. i Urząd Skarbowy zwrócił Mariuszowi G. 580 zł. oraz odsetki w kwocie 96,60 zł. Pismem z dnia 5 stycznia 1998 r. Mariusz G. wystąpił o dalsze odsetki w kwocie 250,90 zł., argumentując, że w świetle art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, odsetki powinny być liczone od 21 października 1996 r., tzn. od dnia dokonania wpłaty.

5 Z poglądem tym nie zgodził się Urząd Skarbowy, który decyzją z dnia 23 marca 1998 r. określił odsetki na 96,60 zł. Jego zdaniem, zwrot nadpłaty opłaty skarbowej uiszczonej w oparciu o par. 54 pkt 1 wspomnianego na wstępie rozporządzenia, może nastąpić jedynie na wniosek. Za dzień, od którego liczy się oprocentowanie, należy zatem uznać dzień złożenia wniosku.

6 Mariusz G. uznał, że teza organu I instancji nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i wniósł odwołanie.

7 Decyzją z dnia 3 września 1998r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając pogląd organu I instancji. Jako podstawę prawną powołała art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z art. 330 Ordynacji podatkowej. Jej zdaniem, odsetki należały się od 26 sierpnia 1997 r.

8 Mariusz G. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej, powtarzając pogląd, że skoro nie zachodzą trzy wyjątki wyliczone w art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, to datą powstania nadpłaty jest dzień wpłacenia opłaty skarbowej na konto Urzędu Skarbowego.

9 Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, tym razem stając na stanowisku, że zwrot nadpłaty został dokonany na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, w trybie określonym w par. 17 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1989 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej (...) /M.P. nr 25 poz. 193 ze zm./. Zdaniem Izby, skoro postępowanie toczyło się na wniosek, to trafnie naliczono odsetki od dnia wpływu wniosku. W konsekwencji art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie został naruszony.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga jest zasadna.

12 Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ nadpłata podlega oprocentowaniu od dnia powstania nadpłaty, jeżeli jej zwrot nie nastąpił w terminie 3 miesięcy. Przepis ten miał w sprawie zastosowanie, gdyż nadpłata powstała przed 1 stycznia 1998r./art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. W ustępie 2 artykułu 29 przytoczono niektóre tylko przypadki ustalania dnia powstania nadpłaty. W pozostałych przypadkach, zgodnie z regułami języka polskiego, datą powstania nadpłaty jest dzień dokonania wpłaty nienależnej lub wyższej od należnej.

13 W sprawie rozpatrywanej nie zachodził żaden z trzech przypadków wymienionych w art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Ani wspomniany przepis, ani żaden inny przepis prawa nie nakazywały uważać za datę powstania nadpłaty dnia złożenia wniosku o jej zwrot. Swoją tezę organy podatkowe obu instancji postawiły bez żadnej podstawy prawnej. Nie dawała takiej podstawy przytoczona w odpowiedzi na skargę ustawa z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, ani wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Ubocznie tylko zauważyć należy, że powołany przez Izbę Skarbową par. 17 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1989 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej (...) /M.P. nr 25 poz. 193 ze zm./ przewidywał, że zwrot opłaty skarbowej następuje z urzędu. W okolicznościach sprawy odsetki należą się skarżącemu od dnia 21 października 1996r. Bezsporne jest między stronami, że trzymiesięczny termin zwrotu nadpłaty, określony w art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, nie został przez Urząd Skarbowy zachowany. Skoro zaskarżona decyzja błędnie określała wysokość odsetek, podlegała uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postanowiono zgodnie z art. 55 ust. 1 tejże ustawy.