Wyrok z dnia 22 kwietnia 1998 r., III SA 1685/96

wyrok z dnia 22 kwietnia 1998 r., III SA 1685/96

Tekst

TEZY

1 1. Dopiero nowelą z dnia 21 listopada 1996 r. /Dz.U. nr 137 poz. 640/ został, w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, dodany przepis art. 27 ust. 7, zgodnie z którym po rozpoczęciu kontroli podatnik nie może dokonywać zmian w deklaracji podatkowej. Natomiast w latach 1994-1995 /których dotyczyła kontrola/ korekty deklaracji podatkowej można było dokonać od czasu wydania przez Urząd Skarbowy decyzji określającej inną niż wynikająca z deklaracji, wysokość zabezpieczenia podatkowego.

2 2. Przepis par. 78 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./ umożliwiający korektę ewidencji i deklaracji VAT, ale tylko przed dniem rozpoczęcia kontroli przez urząd skarbowy lub inspektora kontroli skarbowej został wydany bez upoważnienia ustawowego.

Sentencja

3 uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5 Skarga jest zasadna.

6 1/ Dopiero nowelą z dnia 21 listopada 1996 r. /Dz.U. nr 137 poz. 640/ został w ustawie o podatku od towarów i usług dodany przepis art. 27 ust. 7, zgodnie z którym po rozpoczęciu kontroli podatnik nie może dokonywać zmian w deklaracji podatkowej. Natomiast w latach 1994-1995, których dotyczyła kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej, zgodnie z art. 10 ust. 2 cytowanej ustawy korekty deklaracji podatkowej można było dokonać do czasu wydania przez Urząd Skarbowy decyzji określającej inną niż wynikającą z deklaracji wysokość zobowiązania podatkowego.

7 par. 78 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia w 1995 r. został natomiast wydany niezgodnie z art. 56 ust. 3 ówcześnie obowiązującej ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 84 poz. 426 ze zm./, tzn. bez upoważnienia ustawowego.

8 W szczególności art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie dawał i nie daje podstawy do wydania przez Ministra Finansów przepisów regulujących szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji, o której w nim mowa. Wynika to pośrednio z podstawy prawnej, na którą, powołano się w cytowanym rozporządzeniu oraz par. 2 tegoż aktu prawnego, określającego materię w nim uregulowaną. Mowa jest tam m.in. w pkt 12 o zasadach wystawiania i przechowywania faktur, rachunków uproszczonych i not korygujących, ale nie o sposobie prowadzenia ewidencji czy też odpowiedniej zmiany deklaracji dla podatku od towarów i usług.

9 Trudno również założyć, aby tak istotny przepis z punktu widzenia odpowiedzialności prawnej podatnika, mógł być wprowadzony w innej drodze niż ustawowa, czego dowodem jest późniejsza nowelizacja art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

10 2/ Zaskarżona decyzja zapadła nadto z obrazą art. 7, art. art. 75 par. 1 art. 77 i art. 80 Kpa. Skarżący zarówno w toku postępowania kontrolnego, jak i w postępowaniu podatkowym domagali się zbadania całości ewidencji związanej z wymiarem podatku od towarów i usług, a następnie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka głównej księgowej, co do czasu i sposobu przeprowadzenia korekt zarówno ewidencji jak i deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług. Zarówno Urząd Skarbowy jak i organ II instancji tych wniosków nie uwzględniły, mimo że było to konieczne do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. W tym wypadku nie wystarczyło bezkrytyczne oparcie się na protokole kontroli, tym bardziej, że w sprawie nie jest kwestionowanym, iż jeszcze przed wydaniem decyzji Urzędu Skarbowego, a nawet sporządzeniem wyniku kontroli tj. w dniu 9 stycznia 1996 r. Urząd Skarbowy znajdował się w posiadaniu, dokonanych przez podatników, ich zdaniem sporządzonych przed dniem rozpoczęcia kontroli, korekt deklaracji podatkowych i ewidencji prowadzonej dla podatku VAT.

11 Mając na względzie powyższe należało uznać, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno powołanych przepisów prawa materialnego jak i procesowego, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

12 W związku z powyższym na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.