Wyrok z dnia 11 czerwca 1997 r., III SA 1580/95

wyrok z dnia 11 czerwca 1997 r., III SA 1580/95

Tekst

TEZY

1 W ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w 1995 r., ustawodawca nie wprowadził obowiązku umieszczania na fakturach daty ich otrzymania. Oznacza to, że dopuszcza się możliwość przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność nie tylko za pomocą dowodu z dokumentu, lecz również innymi środkami dowodowymi.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi "S.P." spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 25 września 1995 r. w przedmiocie wymiaru podatku od towarów usług za maj 1995 r. na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Izby Skarbowej dwadzieścia jeden tysięcy osiemset osiemdziesiąt pięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Uzasadnienie

3 Zaskarżoną decyzją nr JS.OP/732-649/95 z dnia 25 września 1995 r. Izba Skarbowa w (...) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia 21 lipca 1995 r. nr US.6/APP/861/VAT/ Rej.5/WT/95 w przedmiocie określenia spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "S.P." zobowiązania w podatku od towarów usług za maj 1995 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że kontrola przeprowadzona w czasie od 4 do 6 lipca 1995 r. wykazała, iż skarżąca spółka w maju 1995 r. zawyżyła podatek naliczony o 211 221 zł w wyniku wprowadzenia do ewidencji zakupu faktur otrzymanych w czerwcu 1995 r. Na podstawie ustaleń kontroli organ podatkowy instancji zwiększył kwotę podatku należnego za maj 1995 r. o trzykrotność kwoty zawyżenia, powołując się na art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Izba Skarbowa wskazała na przepis art. 19 ust. 3 cytowanej ustawy, z którego wynika, że obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę. Organ odwoławczy stwierdził, że nie jest dopuszczalne obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach, których podatnik nie otrzymał do końca miesiąca, ponieważ nie nabył jeszcze prawa do obniżki. Twierdzenie spółki, że uwidoczniona na fakturach data ich otrzymania /stempel wewnętrzny firmy/ jest datą działu księgowości data ta nie ma nic wspólnego z rzeczywistą datą otrzymania faktury przez firmę, organ odwoławczy potraktował jako fakt "nie posiadający charakteru dowodu negatywnego, niweczącego twierdzenia Urzędu Skarbowego zawarte w zaskarżonej decyzji". Izba Skarbowa zwróciła uwagę, że w powoływanym przez spółkę stemplu brak jest informacji, iż jest to stempel księgowości, a także nie ma na fakturach daty otrzymania tych dokumentów. Zdaniem organu odwoławczego, regulowane przez art. 19 ust. 3 ustawy obniżenie podatku należnego ma wyłącznie charakter uprawnienia dlatego forma pisemna oznaczenia daty otrzymania faktury do celów dowodowych leży w interesie podatnika, który powinien zachować w tym zakresie należytą staranność.

4 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "S.P." spółka z o.o. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego /art. 19 ust. 3, art. 27 ust. 4 i 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym/ oraz przepisów postępowania administracyjnego /art. 7, 10, 77, 81 i 107 Kpa/, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w związku z prowadzoną działalnością spółka dokonuje zakupów towarów usług dokumentowanych fakturami VAT oraz dokumentami odprawy celnej SAD. Dokumenty SAD są odbierane przez agenta celnego reprezentującego firmę, a faktury VAT - przez upoważnionych pracowników, zarówno w Warszawie, jak w terenie, to jest tam, gdzie pracownicy spółki dokonują zakupów odbioru zamówionych robót. Dokumenty te są następnie przekazywane do działu finansowego w siedzibie spółki w W., który potwierdza przyjęcie dokumentu przez ten dział przybiciem stempla z napisem "Received" datą. Data otrzymania dokumentu przez wewnętrzną komórkę organizacyjną spółki, np. dział finansowy, nie może być datą wpływającą na możliwość odliczenia podatku; istotny jest moment podpisania odebrania faktury przez osobę reprezentującą podatnika lub pracownika zatrudnionego przez podatnika.

5 W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w (...) wnosiła o jej oddalenie, stwierdzając, że w ocenie organu odwoławczego skarżąca spółka nie przedstawiła nowych argumentów, które miałyby wpływ na zmianę zaskarżonej decyzji.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Postępowanie zmierzające do wydania decyzji podatkowej powinno być przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Należy do nich przede wszystkim zasada prawdy materialnej, wyrażona w art. 7 Kpa. W przepisie tym ustawodawca nałożył na organy administracji państwowej, w tym organy podatkowe, między innymi obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto z mocy art. 77 par. 1 wymienione organy są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

8 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie niniejszej organy podatkowe nie wypełniły w swym działaniu tych dyspozycji. W zaskarżonej decyzji organ uznał za oczywiste, że zakwestionowane przez kontrolę podatkową faktury skarżąca spółka otrzymała w czerwcu, a nie w maju 1995 r.; nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania, w wyniku którego można by zanegować lub ocenić jako niezgodne wyjaśnienia spółki co do stanu faktycznego związanego z otrzymywaniem przez spółkę faktur VAT w 1995 r. Do wyjaśnień spółki, złożonych w dniu 19 lipca 1995 r., organ podatkowy instancji odniósł się zdawkowo w uzasadnieniu swojej decyzji, stwierdzając, że "nie wnosiły one nowych danych do ustaleń zawartych w protokole kontroli".

9 Organ odwoławczy nie podał żadnych przyczyn, dla których odmówił wiarygodności twierdzeniom wyjaśnieniom spółki składanym w toku postępowania podatkowego, mimo obowiązku wynikającego z art. 107 par. 3 Kpa. Nie można odmówić słuszności zawartym w skardze zarzutom spółki, że organ odwoławczy stara się przerzucić na stronę ciężar przeprowadzenia dowodu na okoliczności potwierdzające jej wyjaśnienia, naruszając tym art. 7 i 77 Kpa. Potwierdza to uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w której organ odwoławczy stwierdza, że wprawdzie strona wskazuje fakt mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nie ma on "charakteru dowodu negatywnego, niweczącego twierdzenia Urzędu Skarbowego zawarte w zaskarżonej decyzji".(...)

10 Do pisma procesowego z dnia 13 grudnia 1995 r. dołączono wyjaśnienia pracowników skarżącej spółki na okoliczność daty otrzymania faktur przez spółkę. Prowadzi to do wniosku, że są możliwości zebrania, rozpatrzenia oceny jeszcze innych dowodów, a nie tylko ustaleń kontroli podatkowej.

11 Organ odwoławczy powinien także uwzględnić, że ustawodawca w cytowanej ustawie o podatku od towarów usług, w brzmieniu obowiązującym w 1995 r., nie wprowadził obowiązku umieszczania na fakturach daty ich otrzymania. Oznacza to, że dopuszcza się możliwość przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność nie tylko za pomocą dowodu z dokumentu, lecz również innymi środkami dowodowymi.

12 Mając na względzie powyższe ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenie rzeczywistej daty otrzymania faktury mogło powodować zastosowanie lub niezastosowanie sankcji podatkowych wynikających z art. 27 ust. 5 pkt 2 cytowanej ustawy o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym.

13 Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w myśl art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, orzekając o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy.