Wyrok z dnia 25 marca 1998 r., III SA 1433/96

wyrok z dnia 25 marca 1998 r., III SA 1433/96

Tekst

TEZY

1 Jeżeli z decyzji organów celnych nie wynika jednoznacznie istnienie obowiązku zapłaty cła, istnienie lub brak tego obowiązku ustalają samodzielnie organy podatkowe przy wymiarze podatku importowego oraz podatku od towarów i usług.

2 To samo dotyczy ustalenia wartości celnej towarów, bez której nie byłoby możliwe ustalenie podstawy opodatkowania /por. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy - Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm. oraz art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Zbigniewa K. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 30 sierpnia 1996 r. w przedmiocie wymiaru podatku importowego i podatku od towarów i usług od sprowadzonego z zagranicy samochodu ciężarowego.

Uzasadnienie

4 Dnia 19 maja 1994 r. Zbigniew K. sprowadził z Niemiec zakupiony na swoje nazwisko samochód ciężarowy marki Volkswagen, który następnie dnia 12 lipca 1994 r. sprzedał w O. obywatelom Rosji. W kilka dni później nowy właściciel wywiózł samochód do Rosji.

5 Decyzją z dnia 28 marca 1996 r. Urząd Skarbowy w O. wymierzył Zbigniewowi K. podatek importowy oraz podatek od towarów i usług od sprowadzonego z Niemiec samochodu. Podstawą prawną decyzji był art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ oraz art. 11a, 15 ust. 4 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

6 Zbigniew K. odwołał się od decyzji Urzędu Skarbowego, podnosząc, że z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w G. z dnia 2 czerwca 1995 r. wynika, iż w związku z wywiezieniem samochodu do Rosji nie powstał obowiązek zapłaty cła. Skoro tak, to nie powstał także obowiązek zapłaty podatku importowego i podatku od towarów i usług. Obowiązek zapłaty cła bowiem jest przesłanką powstania obowiązku zapłaty podatku. Taki wniosek autor odwołania wyprowadził z art. 4 ustawy o podatku importowym oraz z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

7 Izba Skarbowa w (...) nie podzieliła argumentów odwołania i decyzją z dnia 30 sierpnia 1996 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji podała, że Dyrektor Urzędu Celnego w G. w decyzji z dnia 2 czerwca 1995 r. nie stwierdził niewystępowania obowiązku zapłaty cła, lecz jedynie odstąpił od jego wymiaru. Sam obowiązek zapłaty cła wynika z art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 6 i art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/. Z kolei podstawę do wymiaru podatku od towarów i usług Izba Skarbowa upatrywała w art. 2 ust. 2 w związku z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, a podstawę do wymiaru podatku importowego - w art. 2 i 4 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./.

8 Zbigniew K. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej, zarzucając jej naruszenie art. 4 ustawy o podatku importowym oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Autor skargi podkreślił, że w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego nie było mowy ani o zwolnieniu od cła, ani o zawieszeniu cła, ani - tym bardziej - o "odstąpieniu od wymiaru", jak określiła to Izba Skarbowa w oderwaniu od pojęć prawnych przyjętych przez ustawę. Decyzja organu celnego oznacza - zdaniem skarżącego - brak obowiązku zapłaty cła, co z kolei przesądza o braku podstaw do wymiaru podatku importowego oraz podatku od towarów i usług.

9 Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga jest bezzasadna.

12 Wprawdzie skarżący ma rację, gdy twierdzi, że w rozpatrywanej sprawie warunkiem sine qua non powstania obowiązku podatkowego w podatku importowym i w podatku od towarów i usług jest obowiązek zapłaty cła. Wynika to jednoznacznie z art. 4 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ oraz z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Nie można jednak zgodzić się ze skarżącym, że w jego sprawie obowiązek zapłaty cła nie powstał. Pozorne trudności w interpretacji prawnej stwierdzonego stanu faktycznego są następstwem lakonicznych uzasadnień zawartych w decyzjach organów celnych. W szczególności Prezes Głównego Urzędu Ceł, uchylając w decyzji z dnia 22 maja 1995 r. decyzję organu I instancji wymierzającą cło, ograniczył się w uzasadnieniu do stwierdzenia, że konieczne jest wyjaśnienie, czy samochód został faktycznie wywieziony z polskiego obszaru celnego. To, jakie znaczenie okoliczność ta miałaby dla sprawy wymiaru cła, a w szczególności - z jakim konkretnie przepisem prawa celnego Prezes Głównego Urzędu Ceł wiązał ewentualne skutki tego faktu, nie zostało - niestety - w decyzji wyjaśnione.

13 Jeszcze większe wątpliwości budzi decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w G. z dnia 2 czerwca 1995 r., stanowiąca wykonanie wytycznych Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Organ pierwszej instancji, poza wymierzeniem tzw. opłaty manipulacyjnej dodatkowej, ograniczył się do stwierdzenia, że "(...) samochód ciężarowy m-ki VW nr (...) został wywieziony do Rosji przed dniem 17 lipca 1994 r. "Stwierdzenie to zawarto w części stanowiącej rozstrzygnięcie decyzji w rozumieniu art. 107 par. 1 Kpa. Jest to niezrozumiałe przede wszystkim z tego powodu, że obowiązujące przepisy prawne nie przewidują zakończenia sprawy o wymiar należności celnych w formie ustalenia faktu. Z kolei uzasadnienie decyzji nie wyjaśniło, jaki przepis prawa celnego pozwolił nie wymierzać cła Zbigniewowi K.

14 Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że treść decyzji organów celnych nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy w przekonaniu tych organów był obowiązek zapłaty cła, czy też nie. Wprawdzie w piśmie z dnia 22 lipca 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w G. wyjaśnił Izbie Skarbowej w (...), że na Zbigniewie K. ciążył obowiązek zapłaty cła, a organ celny jedynie odstąpił od wymiaru tej należności (...), jednakże taka korespondencja nie może uzupełniać treści decyzji administracyjnej.

15 W tej sytuacji należy stwierdzić, że jeżeli z decyzji organów celnych nie wynika jednoznacznie obowiązek zapłaty cła, taki obowiązek lub jego brak ustalają samodzielnie organy podatkowe przy wymiarze podatku importowego oraz podatku od towarów i usług. To samo dotyczy ustalenia wartości celnej towarów, bez której nie byłoby możliwe ustalenie podstawy opodatkowania /art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym oraz art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/.

16 W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe trafnie przyjęły, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ przywóz towarów z zagranicy podlegał cłu, a w sprawie Zbigniewa K. nie zachodziły wyjątki od tej zasady, określone w przepisach prawa. Do prawidłowych wywodów Izby Skarbowej można dodać, że w sprawie nie zachodził wyjątek przewidziany ani w art. 11, ani w art. 15 prawa celnego. Fakt zakupienia samochodu na swoje nazwisko w Niemczech, a następnie przeniesienie jego własności na rzecz obywatela Rosji wyklucza możliwość przyjęcia, że skarżący był jedynie przewoźnikiem, jak również że sprowadził towar do kraju jedynie czasowo.

17 Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.