Wyrok z dnia 24 maja 1996 r., SA/Wr 2550/95

wyrok z dnia 24 maja 1996 r., SA/Wr 2550/95

Tekst

TEZY

1 Negatywna ocena pracy mianowanego urzędnika państwowego nie może być podstawa przeniesienia go na inne stanowisko z powołaniem się na szczególne potrzeby urzędu, o których mowa w art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./.

Uzasadnienie

2 Prezes Sądu Rejonowego w O. polecił Jadwidze B. z dniem 14.07.1995 r. wykonywanie pracy w Wydziale Gospodarczym i przejęcie obowiązków, które wykonuje starszy sekretarz.

3 Od decyzji tej Jadwiga B. wniosła odwołanie do Prezesa Sądu Wojewódzkiego w O., który utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na przepis art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych stwierdził, że możliwe jest przeniesienie urzędnika państwowego mianowanego na inne stanowisko pracy, w ramach tego samego urzędu, jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby urzędu. Przeniesienie takie powinno być udzielone na piśmie, bez zmiany stanowiska, określonego w akcie mianowania, a stanowisko powinno odpowiadać kwalifikacjom pracownika i być równorzędne pod względem wynagrodzenia.

4 Na decyzję tę Jadwiga B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 10 ust. 1b ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Podniosła, że w analizowanej sytuacji nie zachodziły żadne okoliczności uzasadniające przeniesienie na inne stanowisko pracy.

5 Z pisma Prezesa Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 października 1995 r. wynika, że przeniesienie skarżącej na stanowisko nastąpiło w ramach władztwa kierownika zakładu pracy. Nie zostało zmienione stanowisko służbowe, tzn. starszy sekretarz sądowy, a tylko zakres czynności w innej komórce sądu. Taka zmiana nie wymagała decyzji administracyjnej. Przeniesienie skarżącej do pracy w innym wydziale wynikało z jej słabego zaangażowania się w obowiązki, nienależytego stosunku do przełożonych, ciągłych pretensji co do wynagrodzenia.

6 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w myśl przepisu art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, jeżeli jest to konieczne ze względu na szczególne potrzeby urzędu, urzędnika państwowego mianowanego można przenieść na inne stanowisko odpowiadające kwalifikacjom urzędnika i równorzędne pod względem wynagrodzenia. Ponieważ zwrot "przeniesienie na inne stanowisko", o którym mowa w powołanym unormowaniu, nie jest doprecyzowany przez określenie, że chodzi i inne "stanowisko "służbowe" lub o inną pracę, niż wynika z aktu mianowania, to należy uznać, że w zamiarze ustawodawcy leżało nadanie mu szerszego kontekstu obejmującego albo zmianę miejsca zajmowanego w hierarchii służbowej /zmianę rodzaju pracy/, bądź zmianę zakresu funkcji, tzn. zmianę zakresu obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności przypisanych do stanowiska, rozumianego jako element struktury organizacyjnej urzędu, jego najmniejsza jednostka o określonym celu i zakresie działania, bez zmiany miejsca w hierarchii służbowej /bez zmiany rodzaju pracy/.

7 Na rzecz przedstawionej interpretacji, poza argumentami wykładni semantycznej, przemawia przede wszystkim leżąca u podstaw rozwiązań przyjętych przez tę ustawę zasada szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy z mianowania, która zapewnia nie tylko wyczerpujące wyliczenie przyczyn uzasadniających zwolnienie pracownika oraz wymaganej w tym względzie procedury, ale także przyjęcie przez przepis art. 10 rozważanej ustawy generalnej zasady, w myśl której możliwość przeniesienia powinna być ograniczona do ścisłych ram czasowych lub być uzależniona od zgody albo wniosku pracownika /poza szczególnie traktowaną sytuacją przeniesienia pracownika ze względu na reorganizację urzędu/. Skoro przeniesienie na inne stanowisko regulowane w art. 10 ust. 1b, mimo trwałego charakteru dokonanej czynności, nie jest uzależnione od zgody pracownika, to wspomniana wcześniej zasada ochrony trwałości stosunku pracy pracowników mianowanych /odnosząca się także do ochrony elementów jego treści/ nakazuje badanie prawidłowości tej czynności zasadne z uwagi na rodzaj powierzonej pracy /stanowiska służbowego/, jak i zakres wynikających z przeniesienia obowiązków, jeżeli powierzono pracę tego samego rodzaju, ale na innym stanowisku w przyjętym wyżej znaczeniu. Inne rozumienie analizowanego przepisu oznaczałoby, że w wypadku definitywnego przeniesienia pracownika na stanowisko rodzajowo równorzędne, wynikający z niego zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności byłby poza ramami jakiejkolwiek zewnętrznej kontroli.

8 Możliwość zastosowania przez kierownika urzędu cytowanej ustawy do mianowanego urzędnika zależy od łącznego spełnienia kilku przesłanek. Po pierwsze, muszą zaistnieć szczególne potrzeby urzędu. Po drugie, musi z nich wynikać konieczność przeniesienia pracownika na inne stanowisko. Po trzecie, nowe stanowisko powinno odpowiadać kwalifikacjom pracownika. Po czwarte, ma być ono równorzędne pod względem wynagrodzenia.

9 Decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości czynności prawnej dokonanej przez kierownika urzędu ma zaistnienie przesłanki "szczególnych potrzeb urzędu", aczkolwiek brak którejkolwiek z pozostałych przesłanek również prowadzi do niezgodności z prawem czynności przeniesienia pracownika na inne stanowisko. Określenie przez rozważany przepis, że chodzi o "szczególne potrzeby urzędu wskazuje", z jednej strony, że przeniesienie pracownika jest możliwe tylko z przyczyn dotyczących pracodawcy, z drugiej natomiast, że przyczyny te /potrzeby/ muszą mieć "szczególny", a zatem niezwykły, wyjątkowy, specjalny charakter.

10 Z materiałów dołączonych do akt sprawy wynika, że w efekcie przeniesienia skarżącej zmienił się zakres jej obowiązków, a zatem i uprawnień oraz odpowiedzialności, bez zmiany usytuowania w hierarchii służbowej. Przy czym w zasadzie wyłącznym powodem przeniesienia skarżącej nie były "potrzeby urzędu", ale negatywna ocena jej pracy sprowadzająca się do zarzutu słabego zaangażowania w obowiązki, niewłaściwego stosunku do przełożonych, ciągłych roszczeń płacowych, itp. Podane przez stronę przeciwną powody mają swoją wagę, jednak nie mieszczą się one w hipotezie przepisu art. 10 ust. 1b ustawy, nie pozwalają zatem na uruchomienie dyspozycji tego przepisu. Nie wskazano natomiast jakiegokolwiek skonkretyzowanego powodu przeniesienia pracownika ze względu na potrzeby urzędu, w tym zwłaszcza potrzeby "szczególne".

11 Jak już powiedziano, jedną z przesłanek oceny prawidłowości przesunięcia pracownika na inne stanowisko jest to, by było ono równorzędne z dotychczasowym pod względem wynagrodzenia. Z treści akt sprawy wynika, że skarżącej na poprzednim stanowisku przysługiwał niestały składnik wynagrodzenia, którego wysokość była uzależniona od wkładu pracy członków zespołu w wykonanie planu windykacji sądowych /co odpowiadałoby pojęciu tzw. premii uzyskowej/. Na nowym stanowisku Jadwidze B. świadczenie to nie przysługuje, co byłoby równoznaczne ze stwierdzeniem, że nie jest ono równorzędne pod względem wynagrodzenia /obejmującego stałe i niestałe składniki/ ze stanowiskiem dotychczasowym.

12 Powyższe, w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, prowadzi do wniosku, że w rozważanym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do przeniesienia urzędnika państwowego mianowanego na inne stanowisko, w związku z czym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, powołane wyżej.