Wyrok z dnia 25 kwietnia 1996 r., SA/Wr 1956/95

wyrok z dnia 25 kwietnia 1996 r., SA/Wr 1956/95

Tekst

TEZY

1 Jeżeli nawet podatnik poniesie określone wydatki w celu uzyskania przychodu, ale nie posiada takiego dokumentu, który zgodnie z par. 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./ może stanowić podstawę zapisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, wydatek ten nie może być zarejestrowany w księdze, a w konsekwencji nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

Sentencja

2 oddala skargę.

Uzasadnienie

3 Organ I instancji określił zaliczkę na podatek dochodowy za miesiąc kwiecień 1994 r. w kwocie 51.046.000 zł /przed denominacją/, podczas gdy podatnik w deklaracji nie wykazał obowiązku podatkowego. Przyczyną określenia wykazanej zaliczki był fakt nieuznania za koszty uzyskania przychodu niektórych wydatków podatnika.

4 Podatnik w odwołaniu zakwestionował nieuznanie za koszty uzyskania przychodu kwotę 349.819.322 zł, dotyczącą wydatków na rozmowy telefoniczne, na remont samochodu i zakup paliwa.

5 Izba skarbowa po rozpoznaniu odwołania uznała, że decyzja urzędu skarbowego jest trafna. Sporne wydatki zostały bowiem udokumentowane fakturami wystawionymi na niemiecką firmę, co podatnik przyznał. Zgodnie z par. 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./ wydatki podatnika muszą być udokumentowane rachunkiem, który - między innymi - wskazuje podatnika jako stronę transakcji. Skoro podatnik takich rachunków nie posiadał, nie mógł przedmiotowych wydatków zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

6 Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie jest zasadny zarzut podatnika, że fakt posiadania przez niego refaktury z 31 maja 1994 r. wystawionej przez firmę niemiecką powinien wpłynąć na treść decyzji.

7 Faktura ta bowiem dotyczy następnego okresu rozliczeniowego i mogłaby co najwyżej być rozliczana w następnych miesiącach. Okoliczność ta jednak nie ma znaczenia dla oceny wysokości zaliczki za miesiąc kwiecień 1994 roku.

8 Skarga nie jest zasadna.

9 Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 196 par. 1 Kpa, w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, powołany został do badania legalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 207 par. 2 - 4 Kpa, w zw. z art. 68 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa, w zw. z art. 68 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, skarga podlega oddaleniu.

10 Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skargi, jakoby organy naruszyły przepisy prawa materialnego. Prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że sporne wydatki nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Kosztami przychodu są bowiem tylko takie wydatki, które zostały przez podatnika poniesione w związku z uzyskanym przychodem /art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, a nadto są odpowiednio udokumentowane. Zgodnie z par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą zobowiązani są do prowadzenia takiej księgi.

11 Zapisy w księdze powinny odpowiadać faktycznym zdarzeniom gospodarczym /par. 10/, jednakże zgodnie z par. 11 zapisy te mogą być dokonywane tylko na podstawie takich dokumentów źródłowych, które są w tym przepisie wymienione. W rezultacie, jeżeli nawet podatnik poniesie określone wydatki w celu uzyskania przychodu, ale nie posiada takiego dokumentu, który zgodnie z par. 11 może stanowić podstawę zapisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, wydatek ten nie może być zarejestrowany w księdze, a w konsekwencji nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu, w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

12 W sprawie było bezsporne, że skarżący dokonał zapisów wydatków opierając się na innych dowodach aniżeli wymienione w par. 11 rozporządzenia.

13 Trafnie zatem uznały organy, że wydatki te nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu.

14 Zarzut podatnika, iż w okresie późniejszym uzyskał refakturę, która potwierdziła fakt poniesienia wydatków, w tej sprawie nie ma znaczenia.

15 Faktura wystawiona przez firmę niemiecką pochodzi z 31 maja 1994 r., mogła więc być zarejestrowana w księdze najwcześniej w tej dacie. Niniejsza sprawa dotyczy natomiast zaliczki za miesiąc kwiecień 1994 r., a więc okresu wcześniejszego. Słusznie wskazywały organy podatkowe, że faktura z 31 maja 1994 r. może mieć wpływ na określenie wysokości zaliczki za następne miesiące, nie może jednak decydować o wysokości zobowiązania skarżącego za okresy wcześniejsze aniżeli data wystawienia faktury. W miesiącu kwietniu bowiem nie istniał jeszcze taki dokument, który pozwalałby na uznanie spornych kosztów za koszty uzyskania przychodu.

16 Wysokość zaliczki należnej za dany miesiąc jest uzależniona także od wykazanych w księdze kosztów uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej są obowiązani wpłacać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy. Wysokość zaliczki za dany miesiąc nie będący pierwszym miesiącem, w którym na podatniku ciąży taki obowiązek - ustala się w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za miesiące poprzedzające /art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/. Dla obliczenia dochodu konieczne jest ustalenie kosztów poniesionych przez podatnika od początku roku do końca tego miesiąca, za który następuje zapłata zaliczki. W związku z tym tylko takie wydatki mogą stanowić podstawę obliczenia wysokości zaliczki, które poniesione zostały do końca tego miesiąca, a nadto - co wynika z wcześniejszych wywodów - tylko takie, które wykazane zostały dokumentami wymienionymi w cytowanym rozporządzeniu Ministra Finansów. Skoro do końca kwietnia 1994 r. podatnik nie mógł dokonać w księdze prawidłowych zapisów dotyczących spornych wydatków, z uwagi na brak rachunku, wydatki te nie mogły stanowić podstawy obliczenia zaliczki za kwiecień 1994 r. Sąd nie podziela także dalszych zarzutów zawartych w skardze, a w szczególności twierdzenia skarżącego, że powinny być w sprawie przyjęte takie rozwiązania, jakie zawarte są w przepisach dotyczących ksiąg rachunkowych. Przepisy te nie mają zastosowania do osób prowadzących uproszczoną rejestrację zakupów i sprzedaży i dlatego przepisy zawarte w tych aktach prawnych w tej sprawie nie mają znaczenia.