Wyrok z dnia 28 stycznia 1999 r., SA/Sz 1444/98

wyrok z dnia 28 stycznia 1999 r., SA/Sz 1444/98

Tekst

TEZY

1 Unormowanie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowi samodzielną podstawę prawną dla organu administracyjnego, którego działanie zaskarżono do Sądu, do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

2 Takie wzruszenie decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić jedynie w razie wniesienia skargi do Sądu administracyjnego i pod warunkiem uwzględnienia skargi w całości.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Sz. po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 1999 r. sprawy ze skargi Zofii i Jana G. na decyzję Izby Skarbowej w Sz. z dnia 1 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - oddala skargę.

Uzasadnienie

4 Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 1998 r. (...) Izba Skarbowa w Sz. na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchyliła decyzję Izby Skarbowej w Sz. z dnia 11 marca 1998 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 8 grudnia 1997 r. (...) określającą Zofii i Janowi G. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. w kwocie 6.065,50 zł i przekazała sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

5 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że mając na uwadze zarzuty skargi wniesionej od decyzji organu II instancji z dnia 11 marca 1998 r. zwłaszcza naruszenia przepisu par. 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 148 poz. 720/ przez przyjęcie, że dotyczy on kosztów dowozu mebli do klienta, gdy faktycznie katalog kosztów w nim wymieniony obejmuje jedynie koszty zakupu materiałów podstawowych, koszty zakupu towarów handlowych i kosztów robocizny, a zatem brak było podstaw do uznania, że podatkowa księga przychodów i rozchodów była prowadzona nierzetelnie i naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez niezbadanie wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, tj. stosowania obniżek cen w przypadku zgłoszenia reklamacji, niższych marż dla towarów, które z uwagi na złe warunki magazynowania utraciły pierwotną wartość, wpływu konkurencji na stosowanie wysokości marży czy też warunków w jakich prowadzono sprzedaż, uwzględnił zarzuty skargi i uchylił zaskarżone decyzje, przekazując sprawę organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, wyjaśniając zarzuty zawarte w skardze organ winien dokonać analizy materiałów źródłowych dotyczących zakupu i sprzedaży towarów w celu określenia zyskowności, zbadać warunki w jakich podatnik prowadził działalność i ocenić, czy na wysokość stosowanych przez podatnika w 1995 r. marż miało wpływ funkcjonowanie konkurencyjnych sklepów oraz stosowane przez ten sklep marże.

6 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podatnicy zarzucili decyzji naruszenie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i wnieśli o stwierdzenie jej nieważności względnie jej uchylenie w całości.

7 W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ, którego decyzja została zaskarżona do Sądu, może dokonać jej weryfikacji tylko wówczas, gdy uwzględni skargę w całości.

8 Zaskarżona decyzja skargi w całości nie uwzględnia, albowiem z treści jej uzasadnienia wynika, że pominięty został podstawowy zarzut skargi dotyczący braku podstaw uznania ksiąg podatkowych za nierzetelne. Żądania skargi zostały uwzględnione tylko co do zarzutów dotyczących uchybień w postępowaniu dowodowym i nie stanowi to uwzględnienia skargi w całości. Jest natomiast rażącym naruszeniem prawa strony do poddania decyzji ostatecznej kontroli Sądu zgodnie z obowiązującym prawem. Organ, który w ramach postępowania sądowego uwzględnia skargę, działa w zastępstwie Sądu i nie może wykraczać poza granice określone przepisem art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. To oznacza, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie jest możliwe podjęcie decyzji powodującej otwarcie nowego toku instancji dla sprawy rozstrzygniętej prawomocną decyzją.

9 W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podnosząc, że art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przewiduje możliwość samokontroli organu, który wydał decyzję podlegającą zaskarżeniu, przez "uwzględnienie skargi w całości", co należy rozumieć jako uwzględnienie skargi co do istoty sprawy. Takim uwzględnieniem skargi jest uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy strony wskażą w skardze, że uchylenie decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ I instancji pozwoli na powzięcie prawidłowego rozstrzygnięcia.

10 Podatnicy wskazali na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania z uwagi na pominięcie ważnych dla sprawy okoliczności, które wpłynęłyby na rozstrzygnięcie organu w kwestii rzetelności ksiąg i konieczności szacowania przychodu. Zdaniem Izby, skarżący słusznie wskazali, że naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego spowodowało wydanie decyzji opartych na ustaleniach nie odpowiadających rzeczywistości, co uzasadnia uchylenie decyzji.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga nie jest zasadna.

13 Przedmiotem skargi w sprawie jest decyzja organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym; a więc decyzja, która winna była uwzględnić skargę w całości.

14 Unormowanie z art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stanowi samodzielną podstawę prawną dla organu administracyjnego, którego działanie zaskarżono do Sądu, do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Takie wzruszenie decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić jedynie w razie wniesienia skargi do Sądu administracyjnego i pod warunkiem uwzględnienia skargi w całości. Lakoniczność tego przepisu może budzić wątpliwość co do zakresu rozumienia pojęcia "uwzględnienie skargi w całości". Ponieważ przepis ten wprowadza szczególny przypadek autokontroli dla organu administracji, którego decyzja została zaskarżona do Sądu administracyjnego, to pod pojęciem "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć treść żądania skarżącego. Wyjątkowość wprowadzonej do postępowania sądowego instytucji autokontroli decyzji dokonywanej przez organ administracji, nie pozwala na inne, zwłaszcza szersze rozumienie pojęcia "uwzględnienia skargi w całości" choćby przez objęcie nim argumentów podniesionych w uzasadnieniu skargi, które przecież mają na celu właśnie wykazanie, że żądanie skargi, np. uchylenie decyzji, jest zasadne.

15 Również Sąd rozpatrując skargę nie koniecznie podzielając wszystkie jej zarzuty podniesione w uzasadnieniu, uwzględnia żądanie, co do np. uchylenia zaskarżonych decyzji, jeżeli uzna, że choćby jeden zarzut wskazywał na rażące naruszenie prawa mające wpływ na rozstrzygnięcie decyzji.

16 Nie budzi wątpliwości, że w skardze z 17 kwietnia 1998 r. podatnicy sformułowali żądanie uchylenia decyzji organu II instancji i że organ ten wezwany do udzielenia odpowiedzi na skargę, przed wyznaczeniem terminu rozprawy, podjął decyzję i na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do rozpoznania.

17 Fakt zawarcia w decyzji sformułowania o przekazaniu sprawy organu I instancji do rozpoznania, nie stanowi naruszenia cytowanego wyżej przepisu. Jeśli skarga zawierała żądanie uchylenia decyzji, która utrzymywała w mocy decyzję określającą podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego, a podatnicy wskazywali na wydanie tych decyzji z naruszeniem prawa materialnego jak i procesowego, a organ w ramach autokontroli, swoją decyzję uchylił i uchylił decyzję organu I instancji, to uwzględnił skargę w całości.

18 Dlatego, mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalił.