Wyrok z dnia 15 kwietnia 1982 r., SA/Po 699/81

wyrok z dnia 15 kwietnia 1982 r., SA/Po 699/81

Tekst

TEZY

1 Określone w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/ prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego upoważniające matkę małoletniego do dokonania zmiany nazwiska dziecka, wydane w postępowaniu nieprocesowym, w którym uczestniczył ojciec dziecka, zastępuje zgodę tego ojca wymaganą przez art. 5 ust. 2 tej ustawy, w związku z czym nie jest konieczne uczestnictwo i zgoda ojca w postępowaniu administracyjnym.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa, skargę Henryka K. na decyzję Wojewody Poznańskiego z dnia 7 kwietnia 1981 r. nr SA-III-6218/16/81 w przedmiocie zmiany nazwiska dziecka.

Uzasadnienie

3 Anna B. wystąpiła do Urzędu Miejskiego w P. z wnioskiem o zmianę nazwiska jej syna Pawła z nazwiska K. na B. W uzasadnieniu tego wniosku podała, że po raz pierwszy wyszła za mąż w 1962 r. i z tego małżeństwa w 1964 r. urodziła syna - Piotra B. To małżeństwo zostało jednak rozwiązane, natomiast w 1972 r. zawarła związek małżeński z Henrykiem K., z którego urodził się jej syn Paweł. Przy zawarciu tego małżeństwa wnioskodawczyni przyjęła nazwisko B.-K., a po jego rozwiązaniu pozostała przy nazwisku B., którego używa cała rodzina.

4 Prezydenta Miasta P., decyzją z dnia 10 grudnia 1980 r. nr SW I.6236/87/80, orzekł zmianę nazwiska Pawła K., urodzonego w P. dnia 4 lutego 1974 r. syna Henryka i Anny z domu K., zamieszkałego w P. przy ul. D., na nazwisko B. W wydanej decyzji Prezydent Miasta powołał się na art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/.

5 Od tej decyzji odwołał się Henryk K. - ojciec małoletniego Pawła K. - zarzucając, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, a decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

6 Wojewoda Poznański po rozpoznaniu tego odwołania, decyzją z dnia 7 kwietnia 1981 r. nr SA III-6218/16/81, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podając w uzasadnieniu, że zmiana nazwiska została dokonana z ważnych względów, za takie bowiem należy uznać posługiwanie się przez pozostałe dzieci tej samej matki innym nazwiskiem. Zmiana nazwiska syna Pawła nastąpiła po wydaniu przez Sąd Rejonowy w P. postanowienia z dnia 30 maja 1980 r. R.VII.Nsm141/79, zezwalającego Annie B. na załatwienie wszelkich czynności związanych z dokonaniem zmiany nazwiska w drodze postępowania administracyjnego. Postanowienie to, jak wynika z wykładni zamieszczonej w postanowieniu sądu z dnia 7 listopada 1980 r., zastępuje zgodę ojca małoletniego Pawła I. W tym stanie sprawy Wojewoda Poznański odwołania nie uwzględnił.

7 Na tę decyzję Henryk K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. skarżący twierdził, że nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad synem Pawłem i nie wyraził zgody na zmianę jego nazwiska, wobec czego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie nazwisk i imion.

8 Wojewoda Poznański odpowiadając na skargę domagał się jej oddalenia oraz zasądzenia od skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zarzucone w skardze naruszenia prawa materialnego w sprawie niniejszej nie występuje. Skarżący dopatrywał się naruszenia prawa w szczególności w tym, że nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad synem Pawłem. W związku z tym, jego zdaniem, według art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk, gdy zmiana nazwiska dotyczy tylko jednego z rodziców, rozciągnięcie jej na małoletnie dziecko wymaga zgody drugiego z rodziców, chyba że nie ma on zdolności do czynności prawnych, nie żyje lub jest nieznany, co w sprawie nie zachodzi.

11 Rozumowanie takie pomija dyspozycję wynikającą z art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, według której - w braku porozumienia między rodzicami - każde z nich może zwrócić się do władzy opiekuńczej o rozstrzygnięcie sporu. Wypadek taki miał miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ przed Sądem Rejonowym w P. toczyło się z wniosku Anny B. i przy uczestnictwie Henryka K. postępowanie nieprocesowe o zezwolenie na administracyjną zmianę nazwiska w następstwie którego zapadło orzeczenie zezwalające Annie B. na załatwienie wszystkich czynności związanych z dokonaniem zmiany nazwiska syna Pawła w drodze postępowania administracyjnego, a w postanowieniu z dnia 27 października 1980 r., wydanym w trybie art. 352 Kpc, Sąd wyjaśnił, że orzeczenie z dnia 27 marca 1980 r. zastępuje zgodę naturalnego ojca na zmianę nazwiska dziecka. Oba wymienione postanowienia Sądu Rejonowego uprawomocniły się. W następstwie tego należy dojść do wniosku, że wobec braku zgody ojca na zmianę nazwiska dziecka, wymaganej według art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy, zastąpiło ją prawomocne orzeczenie sądu jako władzy opiekuńczej, wymagane treścią art. 5 ust. 3 tej ustawy, w związku z czym uczestnictwo ojca dziecka w postępowaniu administracyjnym nie było konieczne.

12 Poza tym należy wyjaśnić, że przypadki uzasadniające zmianę nazwiska, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, podane są tylko przykładowo na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności". Z kolei sytuacja, w której po orzeczeniu rozwodu rodziców wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 5 kwietnia 1977 r. w sprawie III.C.2981/74 dziecko pozostało przy matce, której powierzone zostało wykonywanie nad nim władzy rodzicielskiej, i która używa nazwiska B., jak również używa go drugi jej syn Piotr, uzasadnia zmianę nazwiska małoletniego Pawła, wychowującego się w jednej rodzinie. Wskazują na to względy natury wychowawczej.

13 Ponieważ w sprawie brak było uzasadnionych podstaw do zaskarżenia decyzji, to z mocy art. 207 par. 5 Kpa należało skargę oddalić.