Wyrok z dnia 27 listopada 1997 r., I SA/Po 683/97

wyrok z dnia 27 listopada 1997 r., I SA/Po 683/97

Tekst

TEZY

1 Tylko podatnik zarejestrowany dla potrzeb podatku od towaru i usług w chwili nabycia towaru lub usługi posiada uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

2 Późniejsza rejestracja nie działa wstecz.

Uzasadnienie

3 (...) Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu prawnego między stronami ma wykładnia art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" w związku z art. 32 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i par. 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797/.

4 Art. 32 ust. 5 powyższej ustawy upoważnił Ministra Finansów do określenia m.in. w rozporządzeniu wykonawczym zasad wystawienia faktur, rachunków uproszczonych, danych, które powinny zawierać, oraz sposób i okres ich przechowywania. Określenie zatem przez Ministra Finansów w par. 37 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 1995 r. podmiotów uprawnionych do otrzymywania faktur mieści się w zasadach wystawienia faktur, do których określenia zobowiązał ustawodawca ministra. "Otrzymywanie faktur'' o których mowa w tym przepisie, nie jest równoznaczne z ich "doręczeniem", jak zdaje się sugerować skarżąca spółka. Przewidziane w par. 37 uprawnienie do otrzymywania faktur - wiąże się dla nabywcy, na którego firmę faktura została wystawiona, z ekspektatywą przewidzianego w art. 19 ustawy o podatku VAT obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, określonych w fakturze. Obniżenie przysługuje zaś tylko i wyłącznie podmiotom określonym w par. 37 rozporządzenia do otrzymywania faktur. Przepis zaś par. 37 powyższego rozporządzenia wykonawczego - zdaniem składu sądzącego - należy rozumieć w ten sposób, że uprawniony do trzymania faktury stwierdzającej nabycie towaru jest wyłącznie podmiot, który warunki określone w par. 37 rozporządzenia spełniał w chwili tego nabycia. Późniejsze natomiast uzyskanie tego uprawnienia, przez dopełnienie m.in. wymogu rejestracji, nie działa wstecz.

5 W konsekwencji nabywca nie może więc obniżyć podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, określony w fakturze, do której otrzymania nie był jeszcze uprawniony.

6 Faktura taka była bowiem wystawiona niezgodnie z art. 32 ustawy VAT. Do otrzymania faktury VAT nie uprawnia posiadanie przez skarżącą spółkę ani posiadanie numeru tymczasowego Regon, ani też posługiwanie się numerem identyfikacyjnym poprzednio funkcjonującej spółki cywilnej.

7 Wyrażone powyżej stanowisko, iż nabywca nie może obniżyć podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, określony w fakturze, do której nie był jeszcze uprawniony jest utrwalone w dotychczasowym orzecznictwie sądu administracyjnego i to zarówno na tle par. 18 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/, jak i w obowiązującym w 1996 roku odpowiednim /takim samym/ postanowieniu par. 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. /por. też np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1997 r. III SA 1289/95 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 35/.