Wyrok z dnia 21 kwietnia 1998 r., I SA/Po 1626/97

wyrok z dnia 21 kwietnia 1998 r., I SA/Po 1626/97

Tekst

TEZY

1 Jakkolwiek istotnie brak jest przepisów nakazujących stronom umowy sprawdzania dla celów podatkowych wiarygodności kontrahenta, to jednak ryzyko wynikające z zawierania transakcji z tzw. nieistniejącym podmiotem gospodarczym, bez wątpienia obciąża podatnika, który zamierza skorzystać z uprawnienia określonego w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3 Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy ustalonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżący w 1995 r. obniżał podatek należny o podatek naliczony w fakturach wystawionych przez podmioty gospodarcze nie istniejące.

4 Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczasowym orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że podatnik zachowuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wynikające z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jedynie pod warunkiem ścisłego przestrzegania wymogów i zasad przewidzianych przepisami powołanej ustawy oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy.

5 Niezachowanie zaś tych wymogów skutkuje utratą prawa do obniżenia podatku należnego.

6 Odnosi się to zwłaszcza do wymogów dot. faktur VAT, które powinny być wystawione zgodnie z art. 32 ust. 1 cyt. ustawy.

7 Zasadnie podkreślił organ odwoławczy, że jednym z podstawowych warunków uprawniających podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest wystawienie faktury z której wynika podatek naliczony przez podmiot uprawniony do jej wystawienia.

8 Faktura wystawiona przez nie istniejący podmiot gospodarczy nie może być podstawą do obniżenia kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego /par. 35 ust. 4 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 133 poz. 688/.

9 W transakcji nabycia towarów i usług występują dwie strony tj. sprzedawca i nabywca.

10 Jeżeli okaże się, że sprzedawca jako podmiot i strona umowna nie istnieje, to wówczas nie można domagać się uznania, że przedmiotowa umowa rodzi skutki określone przepisami ustawy podatku od towarów i usług.

11 Bez znaczenia prawnego pozostaje fakt, że faktura dokumentująca tego rodzaju transakcję została wystawiona poprawnie pod względem formalnym tj. zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 32 ust. 1 cyt. ustawy.

12 Jakkolwiek istotnie brak jest przepisów nakazujących stronom umowy sprawdzania dla celów podatkowych wiarygodności kontrahenta, to jednak ryzyko wynikające z zawierania transakcji z tzw. nieistniejącym podmiotem gospodarczym, bez wątpienia obciąża podatnika, który zamierza skorzystać z uprawnienia określonego w art. 19 ust. 1 cyt. ustawy.

13 Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący w ewidencji zakupu VAT we wszystkich wymienionych miesiącach 1995 r. ujął faktury wystawione przez podmioty gospodarcze nie zarejestrowane i nie figurujące w ewidencjach urzędów skarbowych.

14 Należy zauważyć, że częstotliwość tych transakcji powinna skłaniać skarżącego do sprawdzenia wiarygodności swoich kontrahentów tzn. do ustalenia czy są uprawnieni do wystawienia faktur VAT.

15 W tej sytuacji zasadne jest stwierdzenie organów podatkowych, że skarżący naruszył art. 27 ust. 4 cyt. ustawy, co skutkuje wymierzeniem mu dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30 procent kwoty zaniżenia podatku należnego /art. 27 ust. 5 ustawy/.

16 Niezasadny okazał się zarzut skarżącego naruszenia przez organy podatkowe art. 107 par. 1 i 3, skoro w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych obu instancji wskazano wszystkie okoliczności faktyczne i podstawy prawne tych rozstrzygnięć.

17 Z tych względów, w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.