Wyrok z dnia 18 marca 1998 r., I SA/Lu 208/97

wyrok z dnia 18 marca 1998 r., I SA/Lu 208/97

Tekst

TEZY

1 Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stanowi, że w przypadku, gdy podatnik wystawi fakturę lub rachunek uproszczony, w którym wykaże kwotę podatku, jest obowiązany do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku.

2 Skoro skarżący sporządzał faktury, które nie dokumentowały żadnej sprzedaży, fakt ich wystawiania nie powodował obowiązku podatkowego przewidzianego w art. 33 ust. 1 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

3 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4 Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje za okresy styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 1994 r. wydane zostały z naruszeniem art. 27 ust. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 3 cyt. ustawy z dnia 21 listopada 1996 r., a w konsekwencji z naruszeniem art. 27 ust. 5 cyt. ustawy oraz art. 33 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, zaś zaskarżone decyzje dotyczące rozliczenia podatku za sierpień i październik 1994 r. wydane zostały z naruszeniem art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.

5 Decyzje zmieniające rozliczenie za lipiec i wrzesień 1994 r. oparte zostały na rozstrzygnięciach zawartych w wadliwych decyzjach za poprzedzające je miesiące stąd ich uchylenie ma podstawę w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa.

6 Przede wszystkim stwierdzić należało, że zwiększenie wartości sprzedaży za poszczególne miesiące o wartość wynikającą z faktur wystawionych przez skarżącego w miejsce faktur "anulowanych" nie znajdowało podstaw prawnych i dokonane zostało na skutek błędnej interpretacji art. 33 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Wszechstronne postępowanie wyjaśniające obejmujące również nabywców towarów dowiodło, że sprzedaż towarów następowała jednokrotnie i udokumentowana była wystawieniem przez skarżącego faktur, których kopiami nabywcy dysponowali.

7 Stosowana przez skarżącego praktyka anulowania faktur nie znajdowała podstaw prawnych niezależnie od przyczyn, które ją powodowały i mogła wpłynąć na zmniejszenie lub zwiększenie podatku należnego VAT za poszczególne miesiące np. w styczniu i lutym 1994 r. na skutek anulowania faktury 1/94/9/23 z dnia 22.02.1994 r. Wskazać jednak trzeba, że faktury wystawiane w miejsce faktur anulowanych, a dokumentujących faktyczną sprzedaż, nie były przekazywane nabywcom i nie dokumentowały faktu sprzedaży, co bezspornie ustalono w toku postępowania kontrolnego. Art. 33 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że w przypadku, gdy podatnik wystawi fakturę lub rachunek uproszczony, w którym wykaże kwotę podatku, jest obowiązany do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku.

8 Skarżący sporządzał faktury, które nie dokumentowały żadnej sprzedaży, stąd fakt ich wystawiania nie powodował obowiązku podatkowego przewidzianego tym przepisem.

9 Nietrafny jest również argument, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą wystawienia faktury nie dokumentującej faktu sprzedaży, gdyż skarżący nie miał obowiązku ich wystawiania skoro nie dokonywał czynności podlegającej opodatkowaniu.

10 Zważyć również należało, że dla zastosowania art. 27 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy, niezbędnym była konieczność ustalania wartości nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania, co byłoby dopuszczalne tylko w sytuacji braku niezbędnych danych do ustalenia rzeczywistej wartości tej sprzedaży.

11 Wartość sprzedaży nie zaewidencjonowanej przez skarżącego w styczniu, lutym, marcu i maju 1994 r. ustalona została przez organy podatkowe na podstawie wiarygodnych danych z faktur dokumentujących transakcje sprzedaży, a więc sankcyjne zwiększenie podatku należnego za styczeń-czerwiec dokonane zostało przez organ I instancji z naruszeniem tego przepisu. Skoro naruszenie obowiązków ewidencyjnych, w okolicznościach sprawy niniejszej, nie mogło skutkować zwiększeniem podatku należnego, to zastosowanie art. 27 ust. 5 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1997 r. stanowiło naruszenie tego przepisu w związku z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług.

12 Nie jest zasadny zarzut skargi oparty na art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy, bowiem zaskarżone decyzje nie zostały wydane z zastosowaniem tego przepisu, a decyzje organu I instancji zwiększające podatek należny na tej podstawie /za sierpień, wrzesień i październik/ zostały przez Izbę Skarbową uchylone.

13 Jako skutek naruszenia art. 19 ust. 3 ustawy, czyli odliczenia podatku naliczonego z 9 faktur w deklaracjach za inne miesiące niż w przepisie tym wskazane, w zaskarżonych decyzjach zmniejszono jedynie podatek podlegający odliczeniu.

14 Nie kwestionując prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur, zauważyć należało, że jest to możliwe jedynie w rozliczeniu za miesiąc, w którym skarżący fakturę otrzymał lub za miesiąc następny.

15 Przekroczenie okresów w tym przepisie wskazanych powoduje niedopuszczalność zmniejszenia podatku należnego.

16 Wobec uznania za koszty uzyskania przychodów wydatku na lokal w K. i jego wyposażenie, a to decyzją Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 1997 r., zaskarżone decyzje dotyczące rozliczenia za sierpień i październik 1994 r. naruszają art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.

17 Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.