Wyrok z dnia 20 stycznia 1998 r., I SA/Lu 1456/96

wyrok z dnia 20 stycznia 1998 r., I SA/Lu 1456/96

Tekst

TEZY

1 Skoro nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na podstawie protokołu przekazania środka trwałego nie było dokonane z woli podatnika, lecz w wykonaniu par. 18 zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 24 sierpnia 1964 r. w sprawie zasad przyłączania do wspólnej sieci urządzeń do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, rozdzielania i odbioru energii elektrycznej i cieplnej oraz paliw gazowych /M.P. nr 62 poz. 286/, zaś strony tej czynności uznały, że administracyjnie uregulowane przekazanie środka trwałego nie zostało objęte przepisami ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, w związku z czym przy jej wykonaniu nie naliczono podatku VAT, to zasadnym było zakwestionowanie przez organy podatkowe odliczenia podatku naliczonego w fakturach dokumentujących nakłady inwestycyjne na nieodpłatnie przekazaną linię energetyczną, jako nie znajdujące oparcia w przepisach ustawy o VAT. Ustalenia te nie pozwalały jednak na zastosowanie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli prowadzona przez podatnika ewidencja dla celów VAT spełniała wymogi art. 27 ust. 4 cyt. ustawy i została uznana za dowód w postępowaniu pozwalający na prawidłowe określenie wysokości podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz jeżeli prowadzona przez podatnika ewidencja zapewniała wierność zaewidencjonowanych danych w zakresie podatku naliczonego z danymi zawartymi w dokumentacji źródłowej.

Sentencja

2 uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za grudzień 1993 r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 1994 r.

Uzasadnienie

3 Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w L., po rozpoznaniu odwołania "R." Spółki Akcyjnej - Oddziału w L., utrzymała w mocy decyzję Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia 27 września 1996 r. w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za grudzień 1993 r., styczeń, luty maj i czerwiec 1994 r. wydaną na podstawie art. 10 ust. 2 i 2a oraz art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

4 W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wyjaśniła, że ocenie organów podatkowych podlegał następujący stan faktyczny: Spółka "R." przekazała na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego (...) z dnia 10 maja 1994 r. Zakładom Energetycznym L. linię kablową SN przy ul. S. w L. Przekazanie to nastąpiło nieodpłatnie i wynikało z obowiązku zawartego w par. 18 ust. 1 zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 24 sierpnia 1964 r. w sprawie zasad przyłączania do wspólnej sieci urządzeń do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, rozdzielania i odbioru energii elektrycznej i cieplnej oraz paliw gazowych /M.P. nr 62 poz. 286/. W toku postępowania bezspornym było, iż nieodpłatne przekazanie linii kablowej SN stanowiło czynność nie podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie ustalono, że Spółka odliczyła podatek naliczany z faktur dokumentujących nakłady inwestycyjne na budowę przedmiotowej linii za objęte decyzją miesiące w łącznej kwocie 15.594,90 zł. W ocenie Izby, odliczenia podatku naliczonego VAT zapłaconego przy nabyciu usług związanych z budową obiektu, będącego przedmiotem czynności nie podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, dokonała Spółka z naruszeniem art. 20 ust. 2 cyt. ustawy. Zarzuty odwołania stwierdzającego, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług przysługiwało Spółce na podstawie art. 19 cyt. ustawy i nie niweczyło go późniejsze obligatoryjne przekazanie środka trwałego oraz, że Spółka nie mogła naruszyć art. 20 ust. 2 cyt. ustawy, bowiem przepis ten nie odnosi się do czynności, do których przepisy o VAT nie mają żadnego zastosowania, Izba Skarbowa uznała za nieuzasadnione. Zdaniem Izby, jeżeli jakaś czynność wyłączona jest z ustawy o podatku od towarów i usług, to nie stosuje się do niej przepisów tej ustawy zarówno w zakresie podatku należnego jak i podatku naliczonego. Ponieważ bezspornym jest, że nieodpłatne przekazanie linii energetycznej było czynnością nie wymienioną w art. 2 cyt. ustawy, to zdaniem Izby, nie przysługiwało prawo odliczenia podatku naliczonego z faktur związanych z tą czynnością. Zasadnym było również w ocenie Izby, zwiększenie podatku należnego o kwotę trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego, bowiem faktury zakupu linii energetycznej nie podlegały zaewidencjonowaniu w rejestrze, o którym mowa w art. 27 ust. 4 cyt. ustawy.

5 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka Akcyjna "R." - Oddział w L. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 19 i art. 20 ust. 2 cyt. ustawy poprzez ich błędną wykładnię. Oprócz zarzutów przytoczonych jak w odwołaniu, skarżąca wskazała, że czynność nieodpłatnego przekazania linii energetycznej uznać należało za darowiznę ewentualnie za świadczenie usług bez pobrania należności /art. 2 ust. 3 pkt 4 i 5 cyt. ustawy/, czyli czynności objęte podatkiem od towarów i usług ze wszystkimi tego konsekwencjami.

6 W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w L. wniosła o jej oddalenie i dodatkowo wskazała, że umowa darowizny /art. 888 Kc/ jest umową jednostronnie zobowiązującą, natomiast umowa pomiędzy skarżącą Spółką i Zakładem Energetycznym rodzi stosunek dwustronnie zobowiązujący, bowiem Spółka miała obowiązek przekazania linii energetycznej, zaś Zakład miał obowiązek przejąć sieć w celu dostawy energii Spółce. Nie była to umowa dobrowolna, bowiem obowiązek jej zawarcia wynikał z przepisów zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 24 sierpnia 1964 r.

7 Zdaniem Izby, nie można również uznać czynności przekazania linii energetycznej za świadczenie usług bez pobrania należności, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 5 cyt. ustawy, gdyż dla takiego zakwalifikowania niezbędne jest łączne spełnienie dwóch warunków: usługa generalnie jest odpłatna oraz świadczący usługę nie pobiera należności.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych ograniczona jest przedmiotem rozstrzygniętej sprawy, nie zaś zakresem zarzutów sformułowanych w skardze /art. 51 ustawy o NSA/. Niezależnie więc od podniesionych przez Spółkę zarzutów stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

10 W toku postępowania skarżąca Spółka nie kwestionowała faktu, iż nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na podstawie protokołu przekazania środka trwałego nie było dokonane z woli skarżącej, lecz w wykonaniu par. 18 cyt. zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 24 sierpnia 1964 r. Strony tej czynności uznały również, że administracyjnie uregulowane przekazanie środka trwałego nie jest objęte przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, stąd przy jej wykonaniu nie naliczono podatku VAT.

11 W konsekwencji zasadnym było zakwestionowanie przez organy podatkowe odliczenia podatku naliczonego w 5 fakturach dokumentujących nakłady inwestycyjne na nieodpłatnie przekazaną linię energetyczną, jako nie znajdujące oparcia w przepisach cyt. ustawy.

12 Równocześnie stwierdzić należało, że ustalenia faktyczne poczynione w niniejszej sprawie nie pozwalały na zastosowanie art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z dokonaną oceną prowadzonej przez Spółkę ewidencji dla celów VAT spełniała ona wymogi art. 27 ust. 4 cyt. ustawy i została uznana za dowód w postępowaniu pozwalający na prawidłowe określenie wysokości podatku naliczonego obniżającego podatek należny. Stosownie do art. 27 ust. 4 ustawy, Spółka miała obowiązek prowadzenia ewidencji zawierającej dane ściśle w tym przepisie określone i dopiero naruszenie obowiązków związanych wprost z prowadzeniem ewidencji, które ponadto doprowadziło do zawyżenia podatku naliczonego, pozwalało na sankcyjne zwiększenie podatku należnego.

13 Skoro prowadzona przez Spółkę ewidencja zapewniała wierność zaewidencjonowanych danych w zakresie podatku naliczonego z danymi zawartymi w dokumentacji źródłowej, to brak było podstaw do zastosowania art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy.

14 Wobec powyższego, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.